Thành lập Trung tâm Trọng tài Quốc tế tại TP.HCM

Thứ năm - 25/12/2025 05:03

Chính phủ vừa chính thức ban hành Nghị định 328/2025/NĐ-CP, thiết lập khung pháp lý cho việc hình thành và vận hành Trung tâm trọng tài quốc tế nằm trong lòng Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam. Đây là bước đi quan trọng nhằm cụ thể hóa Nghị quyết 222/2025/QH15 của Quốc hội, hướng tới xây dựng một môi trường giải quyết tranh chấp đẳng cấp thế giới.

Mô hình tổ chức và địa điểm hoạt động

Theo quy định mới, Trung tâm trọng tài quốc tế sẽ đặt trụ sở tại Trung tâm tài chính quốc tế TP.HCM. Đây là tổ chức có tư cách pháp nhân độc lập, sở hữu con dấu và tài khoản riêng, đồng thời tự chủ hoàn toàn về mặt tài chính và bộ máy tổ chức.

Để được Bộ trưởng Bộ Tư pháp cấp phép thành lập, trung tâm cần sự đồng thuận của tối thiểu 05 sáng lập viên đáp ứng đầy đủ các tiêu chí khắt khe về chuyên môn và kinh nghiệm.

Cơ chế giải quyết tranh chấp đặc thù

Một điểm đột phá trong Nghị định này là cho phép các bên tranh chấp tự nguyện từ bỏ quyền yêu cầu Tòa án hủy phán quyết trọng tài. Thỏa thuận này phải được lập bằng văn bản và được coi là một phần không thể tách rời của thỏa thuận trọng tài.

Tuy nhiên, Tòa án vẫn giữ quyền can thiệp và không công nhận việc từ bỏ quyền này trong hai trường hợp:

Thỏa thuận trọng tài rơi vào các trường hợp vô hiệu theo Luật Trọng tài thương mại.
Thỏa thuận từ bỏ quyền yêu cầu hủy được xác lập sau khi một bên đã nộp đơn yêu cầu Tòa án hủy phán quyết.

Phạm vi thẩm quyền và hạn chế

Trung tâm có quyền phân xử các mâu thuẫn phát sinh từ hoạt động kinh doanh, đầu tư tại Trung tâm tài chính quốc tế. Tuy nhiên, đơn vị này không có thẩm quyền đối với:

Các khiếu kiện liên quan đến quyết định, hành vi hành chính của cơ quan nhà nước.
Tranh chấp về lao động hoặc quyền nhân thân.
Các vấn đề đã có bản án, quyết định có hiệu lực từ Tòa án hoặc cơ quan quản lý.

Tiêu chuẩn nhân sự cao cấp

Nghị định đặt ra rào cản kỹ thuật cao đối với đội ngũ lãnh đạo và chuyên gia:

Sáng lập viên: Phải là công dân Việt Nam có trình độ đại học trở lên, trình độ tiếng Anh từ bậc 5 (khung 6 bậc) hoặc tương đương. Đặc biệt, cần có ít nhất 10 năm kinh nghiệm giải quyết tranh chấp đầu tư và đã tham gia ban hành tối thiểu 10 phán quyết trọng tài.
Trọng tài viên: Bao gồm cả chuyên gia trong và ngoài nước. Trung tâm được tự quy định tiêu chuẩn riêng cho trọng tài viên của mình nhưng phải đảm bảo không thuộc các đối tượng bị cấm (như Thẩm phán, Kiểm sát viên đương nhiệm hoặc người đang có án tích).

Nghị định 328/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 18/12/2025.