Nghị định 316/2026: Sửa chế độ tài chính tổ chức tín dụng

1. Chuẩn hóa hạch toán chứng khoán kinh doanh

Nghị định mới đã gỡ vướng cho hoạt động đầu tư tài chính bằng việc quy định rõ ràng về cơ chế hạch toán. Theo đó, đối với mảng chứng khoán kinh doanh, các ngân hàng thương mại, tổ chức tín dụng phi ngân hàng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài sẽ thực hiện hạch toán trực tiếp vào thu nhập. Việc này phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy chuẩn của pháp luật về kế toán hiện hành, giúp minh bạch hóa bức tranh doanh thu của hệ thống ngân hàng.

2. Thiết lập lại trật tự phân phối lợi nhuận

Phần lợi nhuận còn lại (sau khi đã trừ các khoản chi phí và thuế hợp lệ theo quy định) sẽ được thắt chặt và phân bổ theo thứ tự ưu tiên nhằm gia cố "bộ đệm" tài chính cho các TCTD:

• Quỹ dự phòng tài chính: Bắt buộc trích lập 10%, tuy nhiên mức trần tích lũy của quỹ này không được phép vượt quá 25% mức vốn điều lệ của TCTD.

• Quỹ đầu tư phát triển: Được phép trích tối đa 40%. Quy định mới khống chế tổng mức trích lập của quỹ này và quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ không được vượt quá 50% (theo Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp 2025). Đồng thời, quy mô tối đa của quỹ đầu tư phát triển không được vượt quá mức vốn điều lệ hiện có.

3. Gắn chặt quỹ phúc lợi, khen thưởng với hiệu quả hoạt động

Nghị định 316/2026/NĐ-CP đưa ra chế tài rất rõ ràng: thưởng nhiều hay ít hoàn toàn phụ thuộc vào năng lực quản trị và kết quả xếp loại của TCTD trong năm tài chính.

• Xếp loại A: Trích tối đa 03 tháng lương thực hiện.

• Xếp loại B: Trích tối đa 02 tháng lương thực hiện.

• Xếp loại C: Trích tối đa 01 tháng lương thực hiện.

• Không xếp loại: Tuyệt đối không được trích lập hai quỹ này.

Cơ chế bù trừ linh hoạt: Để bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động và người quản lý, Chính phủ đưa ra một "van an toàn". Nếu sau khi trích lập Quỹ đầu tư phát triển mà phần lợi nhuận còn lại không đủ để trích lập Quỹ khen thưởng, phúc lợi theo định mức xếp loại, TCTD được phép giảm trừ phần tiền từ Quỹ đầu tư phát triển để đắp sang cho đủ. Tuy nhiên, mức lấy sang bù đắp tối đa không được vượt quá số tiền đã trích vào Quỹ đầu tư phát triển trong chính năm tài chính đó.