7 hệ thống có nguy cơ bị chặn truy cập từ Việt Nam

Tăng biện pháp kiểm soát đối với hệ thống vi phạm

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 327/2026/NĐ-CP quy định về phòng ngừa, xử lý thông tin và hành vi sử dụng công nghệ thông tin, mạng máy tính, mạng viễn thông và phương tiện điện tử xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội trên không gian mạng.

Văn bản được xây dựng để quy định chi tiết Điều 14 Luật An ninh mạng, đồng thời thiết lập các phương thức xử lý đối với những hệ thống thông tin có hành vi hoặc bị lợi dụng để thực hiện hoạt động gây nguy hại trên môi trường số.

Một trong những biện pháp đáng chú ý là ngăn chặn truy cập vào hệ thống thông tin từ lãnh thổ Việt Nam. Đây là công cụ có mức độ tác động lớn, bởi không chỉ hướng tới việc xử lý nội dung vi phạm mà còn có thể hạn chế khả năng tiếp cận toàn bộ hệ thống từ Việt Nam trong những trường hợp được xác định theo quy định.

7 nhóm trường hợp có thể bị chặn truy cập

Theo quy định, biện pháp ngăn chặn có thể được áp dụng đối với các hệ thống thông tin thuộc những nhóm trường hợp nhất định.

1. Không chấp hành yêu cầu xử lý thông tin vi phạm

Hệ thống thông tin đặt ở nước ngoài có thể bị ngăn truy cập nếu chủ quản không thực hiện yêu cầu gỡ bỏ nội dung vi phạm hoặc không cung cấp dữ liệu theo yêu cầu phục vụ hoạt động điều tra của lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng.

Điểm đáng chú ý là trách nhiệm của chủ quản không chỉ nằm ở việc quản lý nội dung trên hệ thống, mà còn liên quan đến việc phối hợp với cơ quan có thẩm quyền khi phát sinh yêu cầu theo quy định pháp luật.

2. Bị phát hiện có dấu hiệu phục vụ tấn công mạng

Những hệ thống có biểu hiện phát tán mã độc, chiếm quyền kiểm soát thiết bị hoặc bị sử dụng để tiến hành tấn công mạng, khủng bố mạng từ bên ngoài lãnh thổ Việt Nam, gây ảnh hưởng đến hạ tầng quốc gia, cũng thuộc diện có thể bị áp dụng biện pháp ngăn chặn.

Quy định này cho thấy phạm vi bảo vệ không gian mạng không chỉ tập trung vào nội dung thông tin mà còn hướng đến nguy cơ trực tiếp đối với hạ tầng và hệ thống trọng yếu.

3. Tiếp tục tái phạm sau khi đã bị xử lý

Một hệ thống từng bị xác định liên quan đến việc cung cấp, chia sẻ hoặc phát tán thông tin trái pháp luật nhưng vẫn tiếp tục tái phạm có thể phải đối mặt với biện pháp mạnh hơn.

Đặc biệt, nếu chủ quản không thực hiện yêu cầu ngăn chặn, gỡ bỏ hoặc xóa thông tin vi phạm của lực lượng chuyên trách, việc tiếp tục duy trì hoạt động có thể dẫn đến nguy cơ bị hạn chế truy cập từ Việt Nam.

4. Nền tảng xuyên biên giới phát tán nội dung nguy hiểm

Các nền tảng xuyên biên giới cung cấp hoặc lan truyền nội dung bị xác định là chống Nhà nước, kích động bạo loạn hoặc gây rối trật tự công cộng cũng nằm trong nhóm được quy định.

Đây là nội dung có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh nhiều nền tảng số hoạt động xuyên quốc gia, trong đó máy chủ, doanh nghiệp vận hành và người sử dụng có thể ở những quốc gia khác nhau.

5. Bị lợi dụng để tấn công hệ thống trọng yếu

Nếu một hệ thống thông tin bị sử dụng làm công cụ cho hoạt động gián điệp mạng, khủng bố mạng, xâm nhập trái phép hoặc phá hoại hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia nhưng chủ quản không triển khai biện pháp kiểm soát, khắc phục cần thiết, hệ thống đó có thể bị áp dụng biện pháp ngăn chặn.

Trách nhiệm ở đây không chỉ đặt vào người trực tiếp thực hiện hành vi tấn công mà còn đặt ra yêu cầu đối với chủ quản hệ thống trong việc phát hiện, kiểm soát và xử lý nguy cơ.

6. Vi phạm quy định về dữ liệu cá nhân

Hệ thống đặt tại nước ngoài xử lý dữ liệu cá nhân của công dân Việt Nam nhưng không tuân thủ pháp luật Việt Nam cũng có thể bị hạn chế truy cập.

Điều kiện đáng chú ý là chủ quản hệ thống không chấp hành quyết định xử phạt hành chính của lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng hoặc cơ quan có thẩm quyền.

Quy định này cho thấy dữ liệu cá nhân đang được đặt trong mối liên hệ chặt chẽ với trách nhiệm của các hệ thống xuyên biên giới. Việc đặt máy chủ hoặc doanh nghiệp ở nước ngoài không đồng nghĩa với việc hoạt động xử lý dữ liệu của người Việt Nam nằm ngoài phạm vi tuân thủ pháp luật Việt Nam.

7. Doanh nghiệp nước ngoài không đáp ứng nghĩa vụ tại Việt Nam

Một trường hợp khác liên quan trực tiếp đến các doanh nghiệp nước ngoài cung cấp dịch vụ trên mạng viễn thông, Internet hoặc dịch vụ gia tăng trên không gian mạng tại Việt Nam.

Nếu doanh nghiệp không đặt chi nhánh hoặc văn phòng đại diện tại Việt Nam và đồng thời không thực hiện nghĩa vụ lưu trữ dữ liệu theo quy định của pháp luật Việt Nam, hệ thống thông tin của doanh nghiệp có thể thuộc diện bị ngăn chặn truy cập từ lãnh thổ Việt Nam.

Ngoài 7 nhóm trên, Nghị định còn quy định khả năng áp dụng đối với những trường hợp khác theo quyết định của lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng.

Không chỉ nội dung, tài khoản thanh toán cũng được kiểm soát

Một điểm đáng chú ý khác của Nghị định 327/2026/NĐ-CP là cơ chế tạm dừng giao dịch tài khoản thanh toán trong những tình huống nhất định.

Biện pháp này có thể được áp dụng khi tài khoản thanh toán, ví điện tử hoặc phương thức hỗ trợ thanh toán bị xác định là công cụ nhận, chi trả hoặc luân chuyển tiền có nguồn gốc từ hoạt động vi phạm pháp luật.

Tài khoản sử dụng giấy tờ giả, thông tin giả hoặc tài khoản được thuê, mượn để thực hiện giao dịch đáng ngờ trên không gian mạng cũng có thể bị xử lý.

Ngoài ra, các hoạt động sử dụng tài khoản số để giao dịch, mua bán hoặc quy đổi trái phép ngoại tệ, tài sản số cũng thuộc nhóm cần kiểm soát.

Siết tài khoản liên quan đến hành vi lừa đảo

Quy định mới đặc biệt chú trọng những trường hợp không gian mạng bị lợi dụng để can thiệp vào giao dịch tài chính.

Nếu phát hiện hành vi thay đổi tài khoản nhận tiền, can thiệp vào giao dịch nhằm lừa đảo hoặc chiếm đoạt tài sản, tài khoản liên quan có thể bị tạm dừng giao dịch.

Tương tự, những tài khoản được sử dụng trong hoạt động huy động vốn theo phương thức lừa đảo, chiếm đoạt tài sản cũng có thể bị áp dụng biện pháp xử lý.

Việc mở tài khoản số không đúng trình tự, thủ tục hoặc duy trì tài khoản bằng thông tin định danh giả mạo cũng nằm trong phạm vi kiểm soát.

Đáng chú ý, nhà cung cấp dịch vụ còn có trách nhiệm tạm dừng giao dịch hoặc phong tỏa tài khoản số khi phát hiện sai sót, nhầm lẫn, lộ lọt thông tin hoặc nhận được yêu cầu từ lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng.

Doanh nghiệp cung cấp dịch vụ phải phản hồi trong thời hạn cụ thể

Nghị định cũng đặt ra yêu cầu về thời gian cung cấp thông tin, dữ liệu cho lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng và cơ quan có thẩm quyền.

Đối với yêu cầu thông thường, nhà cung cấp dịch vụ và chủ quản hệ thống thông tin phải cung cấp thông tin, dữ liệu chậm nhất trong 24 giờ.

Trong tình huống khẩn cấp, thời hạn được rút xuống còn 3 giờ.

Quy định về thời gian phản hồi cho thấy yêu cầu phối hợp trong xử lý sự cố và hành vi vi phạm trên không gian mạng được đặt ở mức độ khẩn trương. Đối với doanh nghiệp vận hành nền tảng số, điều này đồng nghĩa với việc cần xây dựng quy trình tiếp nhận, xác minh và phản hồi yêu cầu của cơ quan chức năng một cách rõ ràng, thay vì xử lý theo cơ chế thủ công hoặc không có đầu mối chịu trách nhiệm.

Tác động lớn đối với nền tảng xuyên biên giới

Nhìn rộng hơn, các quy định mới đang đặt ra yêu cầu ngày càng rõ đối với doanh nghiệp cung cấp dịch vụ số xuyên biên giới tại Việt Nam.

Doanh nghiệp không chỉ cần quan tâm đến việc duy trì hoạt động kỹ thuật của nền tảng mà còn phải đánh giá các nghĩa vụ liên quan đến nội dung, dữ liệu cá nhân, lưu trữ dữ liệu, phối hợp với cơ quan chức năng và xử lý sự cố an ninh mạng.

Đối với người sử dụng, việc một hệ thống bị ngăn truy cập từ Việt Nam cũng có thể dẫn tới thay đổi đáng kể trong khả năng tiếp cận dịch vụ. Vì vậy, quy định này không đơn thuần là một biện pháp kỹ thuật mà còn là công cụ pháp lý nhằm bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự và an toàn xã hội trên môi trường số.

Trong bối cảnh hoạt động kinh tế, tài chính và giao tiếp ngày càng phụ thuộc vào nền tảng trực tuyến, việc thiết lập trách nhiệm rõ ràng đối với chủ quản hệ thống và nhà cung cấp dịch vụ sẽ có ý nghĩa quan trọng trong việc hạn chế nguy cơ lạm dụng công nghệ để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.