Nghị quyết số 139/NQ-CP: Đột phá thúc đẩy kinh tế tư nhân phát triển bền vững

Tầm nhìn và Mục tiêu của Nghị quyết số 139/NQ-CP

Nghị quyết số 139/NQ-CP thể hiện quyết tâm cao của Chính phủ trong việc cải cách mạnh mẽ các quy định, thủ tục hành chính, loại bỏ những rào cản đang kìm hãm sự phát triển của doanh nghiệp tư nhân. Mục tiêu cốt lõi là tạo dựng một hệ sinh thái kinh doanh bình đẳng, minh bạch, khuyến khích sự đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh cho khu vực kinh tế tư nhân.

Các nội dung chính của Nghị quyết số 139/NQ-CP

1. Rà soát và loại bỏ điều kiện kinh doanh cản trở

• Thời hạn hoàn thành: Chậm nhất 31/12/2025, các Bộ, ngành, địa phương phải hoàn thành việc rà soát, loại bỏ các điều kiện kinh doanh không cần thiết, quy định chồng chéo, không phù hợp, gây cản trở sự phát triển của doanh nghiệp tư nhân.
• Mục tiêu cắt giảm: Giảm ít nhất 30% thời gian xử lý thủ tục hành chính, ít nhất 30% chi phí tuân thủ pháp luật, ít nhất 30% điều kiện kinh doanh, và tiếp tục cắt giảm mạnh trong những năm tiếp theo.
• Chuyển đổi hình thức điều kiện kinh doanh: Khẩn trương rà soát điều kiện đầu tư kinh doanh để sửa đổi hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền sửa đổi, chuyển căn bản các điều kiện kinh doanh dưới hình thức giấy phép, chứng nhận sang thực hiện công bố điều kiện kinh doanh và nâng cao hiệu quả công tác hậu kiểm. Ngoại lệ là một số ít lĩnh vực bắt buộc phải thực hiện thủ tục cấp phép theo quy định và thông lệ quốc tế. Việc này cần hoàn thành trong năm 2025 và 2026.

2. Kiểm soát hoạt động kiểm tra, thanh tra

• Chấm dứt chồng chéo: Các Bộ, ngành, địa phương phải rà soát, phân loại đối tượng kiểm tra; chấm dứt tình trạng kiểm tra chồng chéo, trùng lắp, kéo dài về cùng một nội dung, lĩnh vực.
• Hạn chế số lần kiểm tra: Số lần kiểm tra tại doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh (bao gồm cả kiểm tra liên ngành) không được quá một lần một năm, trừ trường hợp cần kiểm tra đột xuất khi có dấu hiệu vi phạm rõ ràng.
• Tránh trùng lặp thanh tra - kiểm tra: Đối với cùng một nội dung quản lý nhà nước, trường hợp đã tiến hành hoạt động thanh tra thì không thực hiện hoạt động kiểm tra, hoặc đã tiến hành hoạt động kiểm tra thì không thực hiện hoạt động thanh tra doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh trong cùng một năm, trừ trường hợp có dấu hiệu vi phạm rõ ràng.
• Xử lý nghiêm hành vi nhũng nhiễu: Xử lý nghiêm các hành vi lạm dụng kiểm tra để nhũng nhiễu, gây khó khăn cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh.
• Minh bạch kế hoạch kiểm tra: Công bố công khai kế hoạch kiểm tra trên cổng thông tin để cộng đồng doanh nghiệp, hộ kinh doanh biết, phối hợp thực hiện.
• Đẩy mạnh kiểm tra trực tuyến: Đẩy mạnh hoạt động kiểm tra trực tuyến, từ xa; ưu tiên kiểm tra dựa trên các dữ liệu điện tử, giảm tối đa kiểm tra trực tiếp.
• Hệ thống cảnh báo sớm: Xây dựng, công bố công cụ, giải pháp cảnh báo sớm cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh về các nguy cơ vi phạm pháp luật trên cơ sở tích hợp dữ liệu quản lý, cảnh báo từ các cơ quan quản lý nhà nước.

3. Hỗ trợ tiếp cận nguồn lực

• Tiếp cận đất đai: Hỗ trợ tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất kinh doanh, thuê nhà, đất là tài sản công.
• Hỗ trợ tài chính, tín dụng: Đẩy mạnh các chính sách hỗ trợ tài chính và tín dụng.
• Hỗ trợ thuế, phí, lệ phí:
  • Miễn/giảm thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) cho khởi nghiệp đổi mới sáng tạo:
    • Miễn TNDN trong 02 năm và giảm 50% trong 04 năm tiếp theo đối với thu nhập từ hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, công ty quản lý quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo, tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.
  • Miễn thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và TNDN từ chuyển nhượng cổ phần khởi nghiệp:
    • Miễn TNCN, TNDN đối với khoản thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp, quyền góp vốn, quyền mua cổ phần, quyền mua phần vốn góp vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.
  • Miễn/giảm thuế TNCN cho chuyên gia, nhà khoa học:
    • Miễn TNCN trong 02 năm và giảm 50% trong 04 năm tiếp theo đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của chuyên gia, nhà khoa học nhận được từ doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, trung tâm nghiên cứu phát triển, trung tâm đổi mới sáng tạo, tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.
  • Miễn thuế TNDN cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV):
    • Miễn TNDN cho DNNVV trong 03 năm kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu.
  • Chi phí đào tạo nhân lực:
    • Chi phí đào tạo và đào tạo lại nhân lực của doanh nghiệp lớn cho DNNVV tham gia chuỗi được tính vào chi phí được trừ để xác định thu nhập chịu thuế khi tính thuế TNDN.
• Thời hạn hoàn thành: Các nội dung trên phải hoàn thành trong năm 2025.

4. Thay đổi phương pháp tính thuế cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh

• Bỏ khoán thuế: Bộ Tài chính rà soát, sửa đổi, bổ sung hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luật liên quan về việc hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không áp dụng phương pháp khoán thuế từ ngày 01/01/2026.

5. Ưu tiên doanh nghiệp nhỏ và vừa trong đấu thầu

• Gói thầu dành cho DNNVV: Bộ Tài chính trình Chính phủ văn bản hướng dẫn chính sách dành các gói thầu xây lắp, mua sắm hàng hóa, gói thầu hỗn hợp cung cấp hàng hóa và xây lắp sử dụng ngân sách nhà nước có giá gói thầu không quá 20 tỷ đồng cho DNNVV, trong đó ưu tiên doanh nghiệp do thanh niên, phụ nữ, đồng bào dân tộc thiểu số, người khuyết tật làm chủ, doanh nghiệp ở miền núi, biên giới, hải đảo. Việc này cần hoàn thành trong năm 2025.

6. Hỗ trợ phát triển toàn diện

Nghị quyết cũng nêu rõ các chính sách hỗ trợ khác, bao gồm:

• Hỗ trợ nghiên cứu, phát triển và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
• Hỗ trợ nâng cao năng lực quản trị doanh nghiệp và chất lượng nguồn nhân lực.
• Hỗ trợ hình thành và phát triển doanh nghiệp vừa và lớn, tập đoàn kinh tế tư nhân tầm cỡ khu vực và toàn cầu.

Toàn văn Nghị quyết số 139/NQ-CP

Tin vui cho doanh nghiệp: Chấm dứt lệ phí môn bài từ 01/01/2026 theo Nghị Quyết 198/2025/QH15

------
BBT Luật Nguyễn