Tử hình không còn áp dụng với tội tham ô, nhận hối lộ

Cụ thể, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự đã được Quốc hội thông qua vào ngày 25-6-2025 tại Kỳ họp thứ 9. Theo đó, tử hình không còn là hình phạt dành cho tội tham ô tài sản và tội nhận hối lộ tại Điều 353 và 354 Bộ luật Hình sự.

Việc sửa đổi này xuất phát từ chủ trương thu hẹp dần án tử hình của Đảng và Nhà nước, đồng thời phù hợp với xu hướng pháp lý quốc tế. Trong số 193 quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc, hiện chỉ còn khoảng 50 nước vẫn duy trì hình phạt tử hình. Công ước quốc tế về quyền dân sự và chính trị của LHQ cũng nêu rõ rằng hình phạt tử hình – nếu còn được áp dụng – chỉ dành cho "những tội ác nghiêm trọng nhất".

Ngoài ra, thực tiễn thi hành luật cho thấy nhiều tội danh có khung hình phạt tử hình nhưng trên thực tế rất hiếm khi được áp dụng, đặc biệt với các tội về tham nhũng. Thay vào đó, trọng tâm hiện nay là thu hồi tài sản, khuyến khích người phạm tội hợp tác với cơ quan chức năng.

Để tăng tính răn đe và đảm bảo hiệu quả xử lý, khoản 4 Điều 1 của Luật sửa đổi đã bổ sung thêm khoản 1 Điều 63 BLHS, quy định rằng người bị phạt tù chung thân vì tội tham ô hoặc nhận hối lộ chỉ được xét giảm án nếu chủ động nộp lại ít nhất 3/4 tài sản phạm tội và hợp tác tích cực với cơ quan điều tra hoặc lập công lớn.

Viện KSND Tối cao cho rằng hướng tiếp cận mới này vẫn bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, đồng thời khuyến khích người phạm tội khai báo, hợp tác và khắc phục hậu quả, phù hợp với yêu cầu hội nhập và cải cách tư pháp hiện nay.

Bỏ tử hình với tham nhũng: Giữ nghiêm luật, khuyến khích khắc phục

Viện KSND Tối cao đã bác bỏ kiến nghị duy trì án tử hình với tội tham ô, nhận hối lộ, khẳng định đây là chủ trương nhằm thu hẹp hình phạt tử hình theo hướng nhân đạo và hội nhập quốc tế. Việc sửa đổi luật không làm giảm tính răn đe mà chuyển trọng tâm sang thu hồi tài sản và trách nhiệm hợp tác của người phạm tội