Luật Luật sư (sửa đổi): Đề xuất bước ngoặt cho "Luật sư tập sự" và chuẩn hóa điều kiện hành nghề

Từ "Người tập sự" trở thành "Luật sư tập sự"

Thay đổi đáng chú ý nhất trong dự thảo lần này chính là việc đổi tên chế định "Người tập sự hành nghề luật sư" thành "Luật sư tập sự". Đây không đơn thuần là sự thay đổi về mặt ngôn ngữ mà còn nhằm nâng cao vị thế và trách nhiệm thực chất:

• Gia nhập Đoàn Luật sư sớm hơn: Người tập sự sẽ được gia nhập Đoàn Luật sư ngay từ giai đoạn bắt đầu thực hành.

• Mở rộng quyền tác nghiệp: Đề xuất cho phép luật sư tập sự tham gia tố tụng tại Tòa án cấp khu vực đối với án dân sự hoặc bào chữa cho các vụ án hình sự có khung hình phạt đến 15 năm tù.

• Điều kiện kèm theo: Mọi hoạt động phải có sự đồng ý của khách hàng và có sự hướng dẫn trực tiếp, ký xác nhận từ luật sư hướng dẫn để đảm bảo chất lượng dịch vụ pháp lý.

Tranh luận về tiêu chuẩn "Bản lĩnh chính trị"

Dự thảo đề xuất bổ sung tiêu chuẩn "Bản lĩnh chính trị vững vàng" đối với luật sư nhằm thể chế hóa Nghị quyết 27-NQ/TW. Tuy nhiên, đại diện Đoàn Luật sư TP.HCM đã nêu ra những góc nhìn cần thận trọng:

• Tính định tính: "Bản lĩnh chính trị" là khái niệm khó đo lường bằng con số hay bằng cấp, thường hình thành qua quá trình rèn luyện thực tế.

• Nguy cơ lạm dụng: Nếu không có quy định chi tiết, tiêu chuẩn này dễ bị hiểu sai hoặc vận dụng tùy tiện, gây khó khăn cho người xin cấp chứng chỉ hành nghề.

• Sự trùng lắp: Việc bổ sung môn thi "Nhận thức nghề luật sư" cần được xem xét để tránh chồng chéo với môn "Đạo đức nghề nghiệp" hiện có.

Siết chặt quy định miễn đào tạo và tập sự

Về việc miễn giảm thời gian đào tạo nghề và tập sự, Đoàn Luật sư TP.HCM đề xuất thu hẹp đối tượng để đảm bảo tính chuyên nghiệp của nghề.

• Nhóm đề xuất được miễn: Chỉ bao gồm Thẩm phán, Kiểm sát viên (có ít nhất 5 năm công tác liên tục), Giáo sư, Phó Giáo sư ngành luật và Tiến sĩ luật.

• Lý do: Những đối tượng này đã có bề dày kinh nghiệm trực tiếp tại tòa hoặc là những người đào tạo nguồn nhân lực cho ngành.

• Quan điểm: Các chức danh khác vẫn cần trải qua đào tạo và tập sự bài bản vì nghề luật sư có những kỹ năng và đạo đức ứng xử đặc thù mà các lĩnh vực khác không thể thay thế.

Sự phát triển mạnh mẽ của đội ngũ luật sư TP.HCM

Thống kê đến cuối năm 2025, TP.HCM hiện có gần 10.000 luật sư đang hoạt động tại hơn 2.500 tổ chức trong nước và hàng trăm chi nhánh nước ngoài. Không chỉ tăng về số lượng, trình độ của luật sư Việt Nam cũng đang vươn tầm quốc tế, đủ khả năng giải quyết các tranh chấp xuyên quốc gia và tham gia vào những đại án kinh tế phức tạp.

Việc sửa đổi Luật Luật sư lần này được kỳ vọng sẽ tạo ra một thế hệ luật sư mới: chuyên nghiệp hơn, bản lĩnh hơn và đáp ứng tốt hơn nhu cầu ngày càng cao của xã hội.