VNeID mức 2: 10 khoản phí, lệ phí được ưu đãi

Chính sách mới gắn quyền lợi với công dân số

Ngày 14/8/2026, Bộ Tài chính ban hành Thông tư 117/2026/TT-BTC để triển khai Nghị quyết 66.22/2026/NQ-CP về phát triển công dân số. Thông tư bắt đầu có hiệu lực từ ngày 15/8/2026 và xác lập cơ chế miễn, giảm một số khoản phí, lệ phí dành cho công dân đáp ứng các điều kiện về định danh điện tử và dữ liệu được tích hợp trên VNeID.

Điểm đáng chú ý là chính sách không đơn thuần giảm chi phí cho người dân. Cách thiết kế này còn tạo ra mối liên kết trực tiếp giữa việc hoàn thiện dữ liệu cá nhân trên môi trường số với quyền lợi khi thực hiện thủ tục hành chính. Theo Nghị quyết 66.22/2026/NQ-CP, người dân hoàn thành việc tích hợp 5 nhóm thông tin, giấy tờ cơ bản trên VNeID và thực hiện thủ tục đáp ứng điều kiện tương ứng sẽ được hưởng chính sách ưu đãi. Mức độ hưởng chính sách được hiển thị trên ứng dụng định danh quốc gia và có thể được hệ thống định danh, xác thực điện tử chia sẻ cho các hệ thống giải quyết thủ tục hành chính để làm căn cứ áp dụng.

Đây là hướng tiếp cận đáng chú ý trong quá trình chuyển từ quản lý hồ sơ giấy sang quản lý dựa trên dữ liệu. Thay vì chỉ khuyến khích người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến bằng các biện pháp tuyên truyền, Nhà nước tạo ra một lợi ích tài chính cụ thể để thúc đẩy quá trình số hóa thông tin.

10 nhóm phí, lệ phí được miễn hoặc giảm

Thông tư 117/2026/TT-BTC quy định tổng cộng 10 nhóm khoản phí, lệ phí được miễn hoặc giảm trong thời gian chính sách được áp dụng. Trong đó, mức ưu đãi không giống nhau mà phụ thuộc vào từng thủ tục và điều kiện cụ thể.

• Lệ phí trước bạ: Giảm 10% đối với nhà, đất nhận chuyển nhượng khi đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng; giảm 50% đối với ô tô chở người từ 9 chỗ ngồi trở xuống khi nộp lệ phí trước bạ lần thứ hai trở đi; riêng xe mô tô thuộc trường hợp nộp lệ phí trước bạ lần thứ hai trở đi được giảm 100%. Chính sách này chỉ được áp dụng một lần đối với từng loại tài sản cho mỗi công dân trong một năm và số tiền được giảm tối đa không quá 5 lần mức lương cơ sở tại thời điểm kê khai.
• Phí khai thác, sử dụng thông tin trong cơ sở dữ liệu hộ tịch: Được miễn theo phạm vi mà Thông tư quy định.
• Lệ phí đăng ký cư trú: Được miễn đối với trường hợp thuộc chính sách ưu đãi.
• Lệ phí cấp đổi, cấp lại thẻ căn cước: Được miễn.
• Phí cung cấp thông tin lý lịch tư pháp: Được miễn.
• Lệ phí cấp bằng, chứng chỉ đối với trường hợp đổi, cấp lại giấy phép lái xe: Được miễn theo phạm vi quy định.
• Lệ phí đăng ký, cấp biển phương tiện giao thông: Được miễn đối với một số trường hợp đổi chứng nhận đăng ký, biển số xe cơ giới hoặc cấp giấy chứng nhận, biển số tạm thời.
• Lệ phí cấp hộ chiếu, giấy thông hành và giấy phép xuất cảnh: Một số trường hợp thuộc diện quy định được miễn.
• Phí đăng ký giao dịch bảo đảm và phí cung cấp thông tin về giao dịch bảo đảm: Được giảm 50% đối với các trường hợp thuộc phạm vi điều chỉnh.
• Phí thẩm định phê duyệt thiết kế phòng cháy và chữa cháy: Được giảm 50%; mức phí sau khi áp dụng chính sách vẫn phải tuân thủ khung mức thu theo quy định chuyên ngành.

Như vậy, phạm vi tác động của chính sách tương đối rộng, trải từ nhà đất, phương tiện giao thông đến căn cước, cư trú, lý lịch tư pháp, xuất nhập cảnh, giao dịch bảo đảm và thủ tục liên quan đến phòng cháy, chữa cháy.

Lệ phí trước bạ là điểm đáng chú ý nhất

Trong 10 nhóm ưu đãi, chính sách về lệ phí trước bạ có thể tạo ra tác động tài chính trực tiếp và dễ nhận thấy nhất đối với người dân.

Đối với nhà, đất nhận chuyển nhượng, mức lệ phí trước bạ được giảm 10%. Với ô tô chở người từ 9 chỗ ngồi trở xuống thuộc trường hợp đăng ký lần thứ hai trở đi, mức giảm là 50%. Đặc biệt, đối với xe mô tô thuộc trường hợp đăng ký lần thứ hai trở đi, mức giảm lên tới 100%.

Tuy nhiên, không nên hiểu rằng mọi trường hợp đăng ký nhà đất hoặc phương tiện đều mặc nhiên được giảm. Ưu đãi được gắn với điều kiện về tài khoản định danh điện tử mức độ 2, phương thức thực hiện thủ tục và việc tích hợp các dữ liệu cần thiết trên VNeID.

Đối với nhà, đất, bên chuyển nhượng phải đáp ứng yêu cầu về việc tích hợp các thông tin, giấy tờ cơ bản, mã số thuế cá nhân và thông tin về quyền sử dụng đất. Đối với ô tô, xe mô tô, dữ liệu liên quan đến đăng ký xe cũng phải được tích hợp theo yêu cầu. Việc xác định quyền hưởng ưu đãi được thực hiện trên cơ sở dữ liệu do các cơ quan có thẩm quyền cung cấp và kết quả xác thực trên hệ thống định danh, xác thực điện tử.

Điều này cho thấy ưu đãi lệ phí trước bạ thực chất là một phần của cơ chế quản lý thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu. Người dân không chỉ có tài khoản VNeID mức độ 2 mà còn phải bảo đảm dữ liệu cần thiết được tích hợp và thủ tục được thực hiện theo phương thức đáp ứng yêu cầu.

Không phải cứ có VNeID mức độ 2 là tự động được miễn, giảm

Đây là vấn đề người dân cần đặc biệt lưu ý.

Thông tư 117/2026/TT-BTC xác định đối tượng hưởng chính sách là công dân Việt Nam có tài khoản định danh điện tử mức độ 2 đồng thời đáp ứng các điều kiện theo Nghị quyết 66.22/2026/NQ-CP. Vì vậy, việc sở hữu VNeID mức độ 2 là điều kiện quan trọng nhưng chưa phải yếu tố duy nhất.

Tùy từng thủ tục, người dân còn phải hoàn thành việc tích hợp các dữ liệu cần thiết, lựa chọn phương thức thực hiện thủ tục phù hợp và đáp ứng các điều kiện riêng của từng nhóm phí, lệ phí.

Cách quy định này nhằm hạn chế tình trạng áp dụng ưu đãi một cách máy móc. Cơ quan giải quyết thủ tục có cơ sở đối chiếu dữ liệu điện tử, xác định người thực hiện có thuộc nhóm được hưởng chính sách hay không, thay vì chỉ dựa vào việc xuất trình giấy tờ riêng lẻ.

Thời gian hưởng ưu đãi được giới hạn đến hết tháng 2/2027

Một điểm cần ghi nhớ là chính sách không được áp dụng vô thời hạn.

Theo Thông tư 117/2026/TT-BTC, thời gian thực hiện miễn, giảm các khoản phí, lệ phí nêu trên bắt đầu từ ngày 15/8/2026 và kéo dài đến hết ngày 28/2/2027.

Do đó, người dân đang có kế hoạch thực hiện các thủ tục thuộc phạm vi ưu đãi nên chủ động kiểm tra điều kiện và hoàn thiện dữ liệu trên VNeID sớm. Việc chậm thực hiện không chỉ có thể khiến thủ tục chưa được hưởng ưu đãi trong khoảng thời gian mong muốn mà còn làm giảm khả năng tận dụng đầy đủ chính sách trong thời hạn được quy định.

Riêng đối với giảm lệ phí trước bạ, Thông tư còn đặt ra giới hạn áp dụng một lần đối với từng loại tài sản cho một công dân trong một năm kể từ ngày Thông tư có hiệu lực, đồng thời việc giảm chỉ được thực hiện trong thời gian Nghị quyết 66.22/2026/NQ-CP có hiệu lực. Mức tiền được giảm tối đa không vượt quá 5 lần mức lương cơ sở tại thời điểm kê khai lệ phí trước bạ.

Tác động lớn hơn nằm ở việc thúc đẩy dữ liệu số

Nếu chỉ nhìn dưới góc độ tài chính, Thông tư 117/2026/TT-BTC mang lại cho người dân cơ hội giảm một phần chi phí khi thực hiện thủ tục hành chính. Tuy nhiên, ý nghĩa chính sách rộng hơn nằm ở việc tạo động lực để người dân hoàn thiện dữ liệu cá nhân trên môi trường số.

Khi thông tin được tích hợp và xác thực, cơ quan nhà nước có thể từng bước giảm yêu cầu cung cấp lại những dữ liệu đã có trong hệ thống. Đây là tiền đề để các thủ tục hành chính được xử lý nhanh hơn, giảm giấy tờ và hạn chế việc người dân phải khai báo nhiều lần cùng một thông tin.

Đặc biệt, cơ chế chia sẻ dữ liệu giữa hệ thống định danh điện tử với Cổng Dịch vụ công Quốc gia và các hệ thống giải quyết thủ tục hành chính có thể tạo ra một quy trình liên thông hơn. Người dân không chỉ sử dụng VNeID như một công cụ xác thực danh tính mà từng bước biến tài khoản định danh thành điểm kết nối với nhiều dịch vụ công và quyền lợi hành chính.

Người dân cần chủ động kiểm tra điều kiện trước khi thực hiện thủ tục

Chính sách mới tạo ra lợi ích đáng kể nhưng để hưởng đúng ưu đãi, người dân nên kiểm tra trước tình trạng tài khoản định danh, các thông tin đã tích hợp và điều kiện của thủ tục dự kiến thực hiện.

Đặc biệt với các giao dịch có giá trị lớn như chuyển nhượng nhà đất hoặc đăng ký ô tô, xe mô tô, việc xác định trước khả năng được giảm lệ phí trước bạ có thể giúp người dân chủ động dự toán nghĩa vụ tài chính.

Có thể thấy, Thông tư 117/2026/TT-BTC không chỉ là một văn bản điều chỉnh mức thu phí, lệ phí trong thời gian nhất định. Đây còn là công cụ chính sách nhằm biến quá trình chuyển đổi số của người dân thành một yếu tố gắn với lợi ích thực tế. Trong ngắn hạn, người dân được giảm chi phí đối với một số thủ tục; về dài hạn, chính sách góp phần thúc đẩy hình thành hệ sinh thái hành chính dựa trên dữ liệu, trong đó thông tin đã được xác thực có thể được sử dụng xuyên suốt giữa nhiều cơ quan và dịch vụ công.

Vì vậy, thay vì chỉ quan tâm đến mức giảm bao nhiêu, người dân nên chú ý đồng thời đến điều kiện hưởng, dữ liệu cần tích hợp, phương thức thực hiện thủ tục và thời hạn áp dụng. Đây mới là những yếu tố quyết định việc ưu đãi có thực sự được áp dụng trong từng trường hợp cụ thể hay không.