Đề xuất Thuế Mới cho Hộ Kinh Doanh: Chỉ Thu Trên Phần Vượt Ngưỡng

Gỡ Bỏ Bất Cập "Thuế Trên Tổng Doanh Thu"

Quy định hiện hành về ngưỡng doanh thu chịu thuế (100 triệu đồng/năm) đã bộc lộ những hạn chế lớn. Dù được miễn thuế dưới ngưỡng 100 triệu đồng, nhưng một khi doanh thu vượt mốc này, hộ kinh doanh phải nộp thuế trên toàn bộ doanh thu.

Luật sư Nguyễn Đức Nghĩa (Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ pháp lý doanh nghiệp nhỏ và vừa, HUBA) chỉ rõ sự vô lý: một hộ kinh doanh chỉ cần đạt 101 triệu đồng doanh thu sẽ phải chịu nghĩa vụ thuế cho cả 101 triệu đồng, bao gồm cả phần lẽ ra được miễn. Điều này gây ra sự bất bình đẳng và tâm lý bức xúc.

Với đề xuất sửa đổi mới, cơ quan thuế sẽ trừ đi phần doanh thu thuộc diện miễn thuế (ví dụ: ngưỡng mới đề xuất là 200 triệu đồng) và chỉ tính thuế trên số tiền chênh lệch vượt ngưỡng. Luật sư Trần Xoa, một chuyên gia thuế, gọi đây là một bước tiến vượt bậc trong phương pháp tính thuế, đảm bảo được bản chất công bằng.

Ví dụ thực tế: Nếu doanh thu là 210 triệu đồng và ngưỡng miễn thuế là 200 triệu đồng, hộ kinh doanh sẽ được miễn 200 triệu đồng, và chỉ phải nộp thuế trên 10 triệu đồng chênh lệch.

Bà Thùy Tiên, một chủ hộ kinh doanh tại TP.HCM, bày tỏ sự phấn khởi. Với doanh thu 300 triệu đồng/năm, nếu áp dụng cơ chế mới (miễn 200 triệu đồng), bà chỉ phải nộp thuế trên 100 triệu đồng vượt ngưỡng, giúp giảm nhẹ gánh nặng trong bối cảnh kinh doanh khó khăn, chi phí tăng cao.

Ngoài ra, nhằm khuyến khích sự minh bạch, chuyên gia cũng kiến nghị giảm mức thuế VAT tính trực tiếp trên doanh thu đối với hộ kinh doanh (ví dụ: giảm mức 5% dịch vụ xuống 2%-3%). Mức thuế suất hợp lý cùng với ngưỡng chịu thuế phù hợp sẽ thúc đẩy hộ kinh doanh tự nguyện kê khai doanh thu thực tế, tạo nguồn thu ổn định, lâu dài cho ngân sách.

📈 Lựa Chọn Phương Án Kê Khai và Nâng Ngưỡng Miễn Thuế

Dự thảo sửa đổi còn cho phép các hộ kinh doanh có doanh thu dưới 3 tỉ đồng/năm được quyền lựa chọn một trong hai phương án kê khai thuế:

1. Nộp thuế theo tỉ lệ phần trăm trên doanh thu (cách truyền thống).

2. Nộp thuế dựa trên lợi nhuận thực tế (Doanh thu trừ Chi phí). Đặc biệt, nếu chứng minh được bị lỗ, hộ kinh doanh sẽ không phải nộp thuế.

Luật sư Xoa đánh giá đây là thay đổi tích cực, cho phép các hộ kinh doanh có chứng từ minh bạch được nộp thuế sát với lợi nhuận thực tế. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo rằng vấn đề hóa đơn đầu vào hợp lệ là rào cản lớn, khiến đa số hộ kinh doanh có thể vẫn chọn phương án nộp thuế khoán theo doanh thu cho đơn giản.

Mặt khác, các chuyên gia đồng quan điểm rằng mức ngưỡng chịu thuế (200 triệu đồng/năm) mà Bộ Tài chính đề xuất là quá thấp so với thực tế mưu sinh.

• Phân tích chi phí sinh hoạt: Để một hộ kinh doanh có lợi nhuận ròng đủ trang trải cuộc sống cơ bản tại đô thị (khoảng 20 triệu đồng/tháng), với tỷ suất lợi nhuận 10%, doanh thu cần đạt tới 2,4 tỉ đồng/năm.

• So sánh với giảm trừ gia cảnh: Mức giảm trừ gia cảnh của người làm công ăn lương là khoảng 15 triệu đồng/tháng. Để có thu nhập ròng tương đương, hộ kinh doanh cần đạt doanh thu từ 1,2-1,5 tỉ đồng/năm.

Do đó, các luật sư cùng kiến nghị Bộ Tài chính nên mạnh dạn xem xét nâng ngưỡng doanh thu bắt đầu chịu thuế lên mức 1,2 tỉ đồng/năm để phản ánh đúng bản chất "lấy công làm lãi" và nuôi sống gia đình của các hộ kinh doanh.