Kê biên tài sản nợ thuế từ 01/7/2026.

1. Điều kiện áp dụng và cơ chế xác minh tài sản kê biên trong quản lý thuế

Biện pháp kê biên tài sản và bán đấu giá tài sản kê biên là một trong những công cụ xử lý nợ thuế triệt để nhất. Tuy nhiên, để triển khai biện pháp này, cơ quan quản lý thuế phải tuân thủ nghiêm ngặt các căn cứ pháp lý và trình tự thủ tục.

A. Căn cứ khởi chạy biện pháp kê biên

Cơ quan thuế chỉ được phép áp dụng biện pháp kê biên khi có đầy đủ chứng cứ và dữ liệu hợp pháp xác nhận quyền sở hữu tài sản thuộc về đối tượng nợ thuế.

Trường hợp ngoại lệ: Nhằm đảm bảo tính nhân văn, pháp luật quy định không áp dụng kê biên tài sản đối với cá nhân người nộp thuế đang trong thời gian điều trị, chữa bệnh nội trú/ngoại trú tại các cơ sở y tế thành lập hợp pháp.

B. Trình tự xác minh tài sản nợ thuế

Quá trình thu thập thông tin tài sản được tiến hành thông qua các kênh chính thức:

• Gửi văn bản & Xác minh trực tiếp: Cơ quan thuế có quyền gửi văn bản yêu cầu hoặc trực tiếp đến làm việc tại trụ sở, nơi cư trú của người nộp thuế, Văn phòng đăng ký đất đai, cơ quan đăng ký giao dịch bảo đảm hoặc chính quyền địa phương.

• Thu thập bằng chứng tài sản: Thông tin cần làm rõ bao gồm tài sản ghi nhận trên sổ sách kế toán, hiệu quả kinh doanh hoặc điều kiện kinh tế thực tế. Đối với tài sản phải đăng ký quyền sở hữu (bất động sản, xe cơ giới...), việc xác minh căn cứ vào hợp đồng chuyển nhượng, giấy chứng nhận hoặc xác nhận của bên thứ ba, chính quyền cơ sở.

• Lập biên bản xác minh: Kết quả xác minh được tổng hợp thành biên bản làm việc với người nộp thuế để chốt danh mục tài sản kê biên. Trường hợp các tổ chức, cá nhân liên quan cố tình không cung cấp thông tin tài sản, cơ quan thuế sẽ chuyển sang áp dụng các biện pháp cưỡng chế khác theo Điều 49 Luật Quản lý thuế 2025.

2. Danh mục tài sản không thuộc diện kê biên cưỡng chế nợ thuế

Nhằm bảo đảm hoạt động thiết yếu của các cơ quan công quyền và an sinh xã hội, pháp luật quy định danh mục tài sản được bảo vệ khỏi biện pháp kê biên theo Điều 21 Nghị định 296/2025/NĐ-CP và Điều 71 Nghị định 252/2026/NĐ-CP.

A. Quy định đối với cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội

Đối với các đơn vị hoạt động bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước:

• Tài sản từ ngân sách: Tuyệt đối không kê biên các tài sản được mua sắm bằng nguồn vốn ngân sách. Đơn vị phải có văn bản kiến nghị cấp có thẩm quyền hỗ trợ tài chính để nộp thuế.

• Tài sản từ nguồn thu hợp pháp khác: Được phép kê biên tài sản đầu tư từ nguồn thu này, trừ các tài sản đặc thù sau:

  1. Thuốc chữa bệnh, trang thiết bị y tế, lương thực và dụng cụ phục vụ ăn giữa ca của cán bộ, công chức (trừ tài sản dùng để kinh doanh).

  2. Nhà trẻ, trường học và trang thiết bị học tập thuộc cơ sở này (không phục vụ mục đích kinh doanh).

  3. Trang thiết bị, công cụ bảo đảm an toàn lao động, phòng chống cháy nổ và bảo vệ môi trường.

  4. Trụ sở làm việc của cơ quan, tổ chức.

  5. Hệ thống cơ sở hạ tầng phục vụ an ninh, quốc phòng và lợi ích công cộng.

3. Quy trình phối hợp ban hành quyết định và phân bổ tiền bán đấu giá

Để đảm bảo tính hiệu lực, việc kê biên tài sản cần có sự tham gia của chính quyền địa phương cấp tỉnh/xã và các cơ quan quản lý chuyên ngành.

A. Phân cấp thẩm quyền ban hành quyết định

• Trong thời hạn 05 ngày làm việc sau khi lập biên bản xác minh, cơ quan thuế gửi văn bản đề nghị Chủ tịch UBND cấp xã (nếu tài sản nằm trên địa bàn xã) hoặc Chủ tịch UBND cấp tỉnh (nếu tài sản nằm trên địa bàn nhiều xã/phường) ban hành Quyết định cưỡng chế kê biên và bán đấu giá.

• Quyết định cưỡng chế bắt buộc phải gửi cho đối tượng bị cưỡng chế và các cơ quan quản lý đăng ký tài sản (Văn phòng đăng ký đất đai, Cơ quan đăng ký phương tiện giao thông...) để ngăn chặn việc chuyển nhượng, tẩu tán.

B. Thứ tự ưu tiên thanh toán tiền thu từ bán đấu giá

Số tiền thu được sau khi đấu giá tài sản kê biên được phân bổ theo thứ tự:

1. Trả chi phí cho các hoạt động thi hành cưỡng chế (người nộp thuế có nghĩa vụ gánh chịu chi phí này).

2. Trích nộp số tiền thuế nợ vào ngân sách nhà nước. (Lưu ý: Nếu hàng hóa nhập khẩu chưa thông quan bị hải quan kê biên, tiền bán đấu giá sẽ ưu tiên trích nộp tiền thuế của chính lô hàng đó trước khi trừ nợ thuế cũ).

3. Hoàn trả số tiền dư còn lại (nếu có) cho người nộp thuế bị cưỡng chế.

4. Hệ thống 08 biện pháp cưỡng chế thuế & Quy định kê biên tài sản pháp nhân thương mại

A. Tổng quan 08 biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định quản lý thuế

Theo khoản 1 Điều 49 Luật Quản lý thuế 2025, hệ thống công cụ cưỡng chế bao gồm:

1. Trích tiền từ tài khoản/phong tỏa tài khoản tại ngân hàng, TCTD.

2. Khấu trừ một phần tiền lương hoặc thu nhập.

3. Tạm dừng thủ tục hải quan với hàng hóa xuất nhập khẩu.

4. Ngừng sử dụng hóa đơn điện tử.

5. Thu hồi tiền, tài sản của đối tượng bị cưỡng chế do bên thứ ba đang nắm giữ.

6. Kê biên tài sản, bán đấu giá tài sản kê biên.

7. Nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản.

8. Thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, giấy phép hoạt động kinh doanh nền tảng TMĐT...

B. Thi hành kê biên tài sản đối với Pháp nhân thương mại

Theo Điều 42 Nghị định 251/2026/NĐ-CP, việc kê biên tài sản của pháp nhân thương mại tuân thủ các quy tắc tố tụng nghiêm ngặt:

• Thời gian thực hiện: Bắt buộc tiến hành vào ban ngày (từ 08h00 đến 17h00), trừ ngày lễ, ngày nghỉ theo quy định.

• Thành phần tham dự: Do Cơ quan thi hành án hình sự chủ trì, có sự tham gia của đại diện pháp luật của pháp nhân, chính quyền địa phương và người chứng kiến. Trường hợp người đại diện vắng mặt dù đã thông báo hợp lệ thì việc kê biên vẫn được tiến hành.

• Giới hạn kê biên: Chỉ kê biên khối tài sản có giá trị tương ứng với nghĩa vụ thi hành và chi phí cưỡng chế. Đối với tài sản đồng sở hữu hoặc đang tranh chấp, cơ quan thi hành án vẫn kê biên và thông báo công khai; nếu sau 90 ngày không có đơn khởi kiện dân sự thì tài sản sẽ được đưa ra bán đấu giá.