Căn cứ pháp lý

Việc đánh giá, xếp loại doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ được thực hiện theo Thông tư 102/2026/TT-BTC, có hiệu lực từ ngày 17/7/2026. Thông tư hướng dẫn chi tiết các nội dung liên quan đến giám sát, đánh giá và xếp loại doanh nghiệp trên cơ sở các chỉ tiêu quy định tại Điều 28 Nghị định 365/2025/NĐ-CP.

Các chỉ tiêu đánh giá, xếp loại doanh nghiệp Nhà nước

1. Tổng doanh thu

Tổng doanh thu là chỉ tiêu phản ánh quy mô hoạt động của doanh nghiệp trong kỳ đánh giá. Chỉ tiêu này được xác định bằng tổng của:

• Doanh thu thuần từ bán hàng và cung cấp dịch vụ;
• Doanh thu hoạt động tài chính;
• Thu nhập khác phát sinh trong kỳ.

Toàn bộ số liệu được lấy từ Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

2. Tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE)

Đối với chỉ tiêu ROE, Thông tư quy định nếu doanh nghiệp có vốn chủ sở hữu bằng hoặc nhỏ hơn 0, chỉ tiêu này sẽ được xác định là không khả dụng và không sử dụng để đánh giá hiệu quả hoạt động.

3. Giá trị thực hiện hoặc giải ngân các dự án đầu tư

Doanh nghiệp có hoạt động đầu tư sẽ được đánh giá thông qua giá trị khối lượng thực hiện hoặc giá trị giải ngân trong năm kế hoạch đối với:

• Dự án đầu tư công do doanh nghiệp làm cơ quan chủ quản;
• Khoản đầu tư, dự án đầu tư đã được cơ quan đại diện chủ sở hữu xem xét hoặc phê duyệt theo quy định của pháp luật;
• Các dự án đầu tư được phê duyệt đúng trình tự và còn hiệu lực.

Nếu trong năm doanh nghiệp không phát sinh dự án hoặc khoản đầu tư thuộc phạm vi đánh giá, cơ quan đại diện chủ sở hữu sẽ giao chỉ tiêu này bằng 0.

4. Mức độ hoàn thành nhiệm vụ được giao

Đây là chỉ tiêu đánh giá việc doanh nghiệp thực hiện các nhiệm vụ do Nhà nước giao, bao gồm:

• Cung ứng sản phẩm, dịch vụ công;
• Thực hiện nhiệm vụ chính trị;
• Nhiệm vụ quốc phòng, an ninh hoặc các nhiệm vụ khác theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền.

Việc đánh giá căn cứ vào cả sản lượng, chất lượng và mức độ hoàn thành nhiệm vụ. Tùy theo lĩnh vực hoạt động, cơ quan đại diện chủ sở hữu có thể xây dựng tiêu chí đánh giá phù hợp với đặc thù của từng doanh nghiệp.

Lưu ý khi đánh giá doanh nghiệp

Trong quá trình xếp loại, các chỉ tiêu có thể được xem xét loại trừ những yếu tố khách quan theo quy định tại khoản 3 Điều 30 Nghị định 365/2025/NĐ-CP. Quy định này nhằm bảo đảm kết quả đánh giá phản ánh đúng năng lực quản lý, hiệu quả sản xuất, kinh doanh và không bị ảnh hưởng bởi những nguyên nhân ngoài ý muốn của doanh nghiệp.

Thông tư 102/2026/TT-BTC đã làm rõ phương pháp xác định các chỉ tiêu đánh giá doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, từ tổng doanh thu, hiệu quả sử dụng vốn đến tiến độ đầu tư và việc hoàn thành nhiệm vụ được giao. Việc nắm vững các tiêu chí này sẽ giúp doanh nghiệp chủ động trong công tác quản trị, đồng thời đáp ứng đúng yêu cầu của cơ quan đại diện chủ sở hữu khi thực hiện đánh giá và xếp loại hằng năm.