TP.HCM chuẩn hóa quy trình thu hồi đất bằng các mốc thời gian cụ thể

Công tác thu hồi đất, bồi thường và giải phóng mặt bằng từ lâu được xem là một trong những khâu khó khăn nhất khi triển khai các dự án đầu tư công cũng như các công trình phát triển hạ tầng. Thực tế cho thấy, nhiều dự án bị kéo dài không phải do thiếu nguồn vốn mà xuất phát từ việc phối hợp giữa các cơ quan chưa đồng bộ, thời gian xử lý hồ sơ chưa được kiểm soát chặt chẽ và trách nhiệm của từng đơn vị chưa được phân định rõ.

Để khắc phục tình trạng này, UBND TP.HCM đã ban hành quy chế phối hợp mới, trong đó quy định cụ thể thời hạn xử lý đối với từng bước của quy trình thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và cưỡng chế thu hồi đất. Đây được xem là bước chuyển quan trọng trong việc nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm của các cơ quan thực hiện.

Mỗi giai đoạn đều có thời hạn xử lý rõ ràng

Theo quy chế mới, toàn bộ quy trình từ khi chuẩn bị thu hồi đất đến khi hoàn tất chi trả bồi thường đều được gắn với các mốc thời gian cụ thể.

Ở giai đoạn đầu, việc xây dựng kế hoạch thu hồi đất và rà soát hồ sơ địa chính phải được hoàn thành trong thời gian tối đa 10 ngày. Sau đó, chính quyền cấp xã có trách nhiệm tổ chức họp với các hộ dân thuộc diện bị thu hồi đất để phổ biến chủ trương, chính sách và các quyền lợi liên quan trước khi ban hành thông báo thu hồi đất.

Đối với quá trình xây dựng phương án bồi thường, việc kiểm kê đất đai, nhà ở, công trình và tài sản gắn liền với đất phải được hoàn tất trong thời hạn quy định. Sau khi lập dự thảo phương án, cơ quan chức năng thực hiện niêm yết công khai để người dân theo dõi, đồng thời tiếp nhận ý kiến góp ý theo trình tự pháp luật.

Nếu phát sinh những nội dung chưa đạt được sự đồng thuận, chính quyền địa phương phải tổ chức đối thoại nhằm giải thích, làm rõ căn cứ pháp lý cũng như quyền lợi của người có đất bị thu hồi trước khi hoàn thiện phương án chính thức.

Sau khi kết thúc quá trình lấy ý kiến, hồ sơ được chuyển sang giai đoạn thẩm định và trình cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Khi phương án được ban hành, việc chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ và bố trí tái định cư cũng phải thực hiện trong thời hạn đã được xác định.

Phân định trách nhiệm để hạn chế tình trạng đùn đẩy

Điểm đáng chú ý của quy chế mới không chỉ nằm ở việc quy định thời gian giải quyết mà còn ở cơ chế phân công trách nhiệm cụ thể cho từng cơ quan tham gia.

Theo đó, UBND cấp xã, đơn vị làm nhiệm vụ bồi thường, Văn phòng Đăng ký đất đai, chủ đầu tư và các cơ quan chuyên môn đều được giao nhiệm vụ rõ ràng tương ứng với từng công đoạn của quy trình.

Việc xác định rõ đầu mối xử lý giúp giảm nguy cơ chồng chéo trong thực hiện, đồng thời tạo cơ sở để kiểm tra, đánh giá tiến độ và trách nhiệm của từng đơn vị nếu phát sinh tình trạng chậm trễ.

Đây cũng là giải pháp nhằm nâng cao tính minh bạch trong hoạt động quản lý đất đai, giúp người dân dễ dàng theo dõi tiến trình giải quyết hồ sơ và bảo đảm quyền lợi của mình trong quá trình thu hồi đất.

Cho phép triển khai đồng thời nhiều công việc

Một điểm mới khác của quy chế là cho phép thực hiện song song một số công việc thay vì phải hoàn thành từng bước theo trình tự như trước đây.

Việc xây dựng kế hoạch thu hồi đất có thể được tiến hành đồng thời với quá trình rà soát hồ sơ địa chính và chuẩn bị các thủ tục cần thiết. Cách thức tổ chức này giúp rút ngắn thời gian xử lý tổng thể, hạn chế tình trạng phải chờ hoàn thành từng khâu mới được chuyển sang bước tiếp theo.

Đây là hướng tiếp cận phù hợp với yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, đồng thời đáp ứng nhu cầu đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án đầu tư quy mô lớn trên địa bàn thành phố.

Kỳ vọng tháo gỡ điểm nghẽn cho các dự án hạ tầng

Trong bối cảnh TP.HCM đang triển khai hàng loạt dự án trọng điểm về giao thông và phát triển đô thị, công tác giải phóng mặt bằng luôn được xem là yếu tố quyết định tiến độ thi công.

Việc ban hành quy chế mới không làm thay đổi các nguyên tắc pháp lý về bồi thường hay thu hồi đất, nhưng tạo ra quy trình thực hiện rõ ràng hơn, giúp các cơ quan chủ động kiểm soát tiến độ và nâng cao hiệu quả phối hợp.

Khi từng nhiệm vụ đều được xác định thời hạn cụ thể và trách nhiệm được phân công minh bạch, khả năng phát sinh tình trạng hồ sơ tồn đọng hoặc kéo dài do phối hợp thiếu đồng bộ sẽ giảm đáng kể. Đồng thời, người dân cũng có thêm cơ sở để giám sát việc thực hiện của cơ quan nhà nước, góp phần bảo đảm tính công khai, minh bạch và nâng cao hiệu quả quản lý đất đai trong giai đoạn tới.