Ưu đãi thuế cần trở thành động lực để doanh nghiệp bứt phá

Chính sách thuế đang chuyển từ hỗ trợ ngắn hạn sang thúc đẩy tăng trưởng dài hạn

Trong bối cảnh nền kinh tế đang đặt mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng cao, Chính phủ tiếp tục xác định cải cách chính sách thuế là một trong những giải pháp quan trọng nhằm tăng sức chống chịu của doanh nghiệp và kích thích đầu tư. Trọng tâm của định hướng lần này là sửa đổi Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp theo hướng giảm nghĩa vụ thuế cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh cũng như cá nhân kinh doanh.

Không chỉ dừng lại ở việc giảm chi phí hoạt động, chủ trương mới còn hướng đến xây dựng môi trường kinh doanh thuận lợi để các hộ kinh doanh mạnh dạn chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp, từng bước mở rộng khu vực kinh tế chính thức. Đây được xem là mắt xích quan trọng nhằm gia tăng năng suất lao động, mở rộng quy mô sản xuất và tạo thêm nguồn thu bền vững cho ngân sách trong tương lai.

Song song với đó, việc nghiên cứu mở rộng phạm vi điều chỉnh của các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp cũng cho thấy định hướng chuyển từ tư duy "giảm khó khăn trước mắt" sang "tạo động lực phát triển lâu dài".

Hàng loạt chính sách giảm thuế đã tạo nguồn lực đáng kể cho khu vực sản xuất

Trong vài năm gần đây, nhiều biện pháp miễn, giảm thuế được triển khai đồng thời đã giúp doanh nghiệp giảm đáng kể áp lực tài chính.

Chính sách giảm thuế giá trị gia tăng, điều chỉnh thuế nhập khẩu đối với một số nhóm hàng, giảm thuế bảo vệ môi trường đối với nhiên liệu, miễn lệ phí môn bài và các biện pháp hỗ trợ khác đã góp phần hạ chi phí đầu vào của doanh nghiệp, đồng thời kích thích tiêu dùng trong nước.

Đối với nhiều doanh nghiệp sản xuất, khoản chi phí tiết kiệm từ chính sách thuế không chỉ giúp cân đối dòng tiền mà còn được tái đầu tư vào dây chuyền thiết bị, mở rộng nhà xưởng, tăng quy mô sản xuất hoặc đầu tư cho chuyển đổi số.

Ở góc độ vĩ mô, việc doanh nghiệp giữ lại thêm nguồn lực tài chính cũng tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực tới tăng trưởng kinh tế thông qua mở rộng đầu tư, gia tăng việc làm và cải thiện năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Giảm thuế là cần thiết nhưng chưa đủ để doanh nghiệp phát triển bền vững

Theo nhiều chuyên gia kinh tế, chính sách ưu đãi thuế sẽ chỉ phát huy hiệu quả khi được thiết kế theo hướng tạo động lực phát triển thay vì trở thành rào cản vô hình đối với quá trình lớn mạnh của doanh nghiệp.

Một trong những vấn đề được nhắc đến nhiều là việc áp dụng các ngưỡng doanh thu để xác định mức ưu đãi. Nếu khoảng cách giữa các bậc thuế quá lớn hoặc tiêu chí phân loại không còn phù hợp với thực tế, doanh nghiệp có thể lựa chọn duy trì quy mô nhỏ nhằm tiếp tục được hưởng mức thuế thấp.

Điều này khiến thị trường xuất hiện hiện tượng nhiều doanh nghiệp không muốn mở rộng hoạt động hoặc chia tách cơ sở kinh doanh để không vượt ngưỡng doanh thu. Về lâu dài, đây là yếu tố làm giảm năng suất của khu vực kinh tế tư nhân và hạn chế khả năng hình thành các doanh nghiệp quy mô vừa và lớn.

Do đó, thay vì chỉ tập trung vào mức thuế suất, việc xây dựng cơ chế chuyển tiếp hợp lý giữa các nhóm doanh nghiệp được xem là giải pháp quan trọng nhằm xóa bỏ tâm lý "ngại lớn".

Tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa cần được cập nhật theo thực tế

Nhiều chuyên gia thuế cho rằng hệ thống tiêu chí hiện hành không còn phản ánh đúng quy mô hoạt động của doanh nghiệp trong bối cảnh giá cả, doanh thu và quy mô thị trường đã thay đổi đáng kể.

Nếu ngưỡng doanh thu được giữ ở mức thấp trong thời gian dài, số lượng doanh nghiệp đủ điều kiện hưởng ưu đãi sẽ ngày càng giảm, trong khi nhiều doanh nghiệp vẫn còn gặp khó khăn dù đã vượt ngưỡng quy định.

Vì vậy, việc rà soát lại tiêu chí phân loại doanh nghiệp cần dựa trên nhiều yếu tố như doanh thu, lợi nhuận, số lượng lao động, đặc điểm ngành nghề và mức độ sử dụng công nghệ thay vì chỉ dựa vào một chỉ tiêu duy nhất.

Cách tiếp cận này sẽ giúp chính sách hỗ trợ tiếp cận đúng đối tượng, đồng thời bảo đảm tính công bằng giữa các lĩnh vực kinh doanh.

Hệ thống thuế đa bậc sẽ tạo động lực mở rộng quy mô

Một số ý kiến đề xuất nên xây dựng biểu thuế theo nhiều bậc với khoảng cách hợp lý để doanh nghiệp không bị tăng nghĩa vụ thuế quá đột ngột khi quy mô hoạt động mở rộng.

Mô hình này giúp doanh nghiệp yên tâm đầu tư vì chi phí thuế tăng dần theo năng lực tài chính thay vì tạo "bước nhảy" lớn khi vượt một ngưỡng doanh thu nhất định.

Ngoài ra, thời gian áp dụng các chính sách ưu đãi cũng cần đủ dài để doanh nghiệp chủ động xây dựng kế hoạch đầu tư, tuyển dụng nhân sự và đổi mới công nghệ. Một chính sách ổn định sẽ tạo niềm tin lớn hơn so với các ưu đãi ngắn hạn thường xuyên thay đổi.

Ưu đãi thuế cần đi cùng hỗ trợ vốn và nâng cao năng lực quản trị

Thuế chỉ là một trong nhiều yếu tố quyết định khả năng phát triển của doanh nghiệp.

Trong thực tế, không ít doanh nghiệp nhỏ vẫn gặp khó khăn khi tiếp cận tín dụng, thiếu tài sản bảo đảm, hạn chế về quản trị, công nghệ và chất lượng nguồn nhân lực. Vì vậy, nếu chỉ giảm thuế mà không có các chương trình hỗ trợ đồng bộ thì hiệu quả đạt được sẽ chưa như kỳ vọng.

Nhiều chuyên gia cho rằng cần kết hợp chính sách thuế với các giải pháp hỗ trợ tiếp cận vốn, tư vấn quản trị, đào tạo nhân lực, thúc đẩy chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Sự phối hợp giữa các chính sách này sẽ tạo nên hệ sinh thái phát triển toàn diện cho doanh nghiệp, đặc biệt là khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa vốn chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế.

Thiết kế chính sách theo hướng khuyến khích doanh nghiệp lớn mạnh

Một hệ thống thuế hiện đại không chỉ có mục tiêu tăng thu ngân sách mà còn phải góp phần hình thành cộng đồng doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh cao.

Các chuyên gia cho rằng chính sách ưu đãi cần hướng doanh nghiệp đến mục tiêu mở rộng đầu tư, tăng quy mô sản xuất, nâng cao giá trị gia tăng và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng trong nước cũng như quốc tế.

Nếu các quy định được xây dựng hợp lý, doanh nghiệp sẽ không còn tâm lý e ngại khi tăng doanh thu hay mở rộng hoạt động. Ngược lại, họ sẽ coi việc phát triển quy mô là cơ hội để tiếp cận nhiều chính sách hỗ trợ hơn, từ đó tạo động lực tăng trưởng bền vững cho cả doanh nghiệp và nền kinh tế.