Nghị quyết 229/NQ-CP: Sắp sửa đổi những gì về giá đất?

Giá đất tiếp tục nằm trong nhóm chính sách cần ưu tiên sửa đổi

Nghị quyết 229/NQ-CP được ban hành nhằm triển khai các định hướng tại Nghị quyết 21-NQ/TW và Kế hoạch 07-KH/TW của Bộ Chính trị liên quan đến việc sửa đổi Luật Đất đai và các quy định pháp luật có liên quan.

Một trong những yêu cầu trọng tâm được đặt ra là các bộ, ngành và địa phương phải tổ chức rà soát toàn diện hệ thống pháp luật đất đai hiện hành.

Việc rà soát không chỉ nhằm phát hiện những quy định còn bất cập mà còn phải xác định cụ thể:

• Quy định nào cần tiếp tục duy trì;
• Nội dung nào cần sửa đổi, bổ sung;
• Quy định nào không còn phù hợp và cần bãi bỏ;
• Những vấn đề phát sinh trong thực tiễn thi hành cần được xử lý bằng quy định pháp luật mới.

Trong quá trình này, giá đất, tài chính đất đai và thị trường quyền sử dụng đất tiếp tục được xác định là những nhóm chính sách quan trọng cần được nghiên cứu và hoàn thiện.

Điều này cho thấy vấn đề giá đất không chỉ được xem xét ở góc độ kỹ thuật định giá mà còn gắn với việc vận hành thị trường đất đai, quản lý nguồn lực đất đai và bảo đảm sự đồng bộ giữa chính sách đất đai với các chính sách tài chính.

Sửa Luật Đất đai phải xử lý đồng bộ nhiều chính sách

Theo định hướng tại Nghị quyết 229/NQ-CP, việc sửa đổi Luật Đất đai không được thực hiện riêng lẻ đối với một vài quy định mà phải đặt trong tổng thể các chính sách có liên quan đến quá trình quản lý và sử dụng đất.

Các nhóm vấn đề được yêu cầu tiếp tục thể chế hóa bao gồm:

Quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất: Đây là nền tảng để xác định việc phân bổ và sử dụng nguồn lực đất đai trong từng giai đoạn.

Giao đất, cho thuê đất và chuyển mục đích sử dụng đất: Các cơ chế này có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận đất đai của người dân, doanh nghiệp và việc triển khai các dự án đầu tư.

Thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư: Đây là nhóm chính sách có tác động trực tiếp đến quyền và lợi ích của người sử dụng đất khi Nhà nước thực hiện thu hồi đất.

Giá đất và tài chính đất đai: Đây tiếp tục là một trong những nội dung trọng tâm, bởi giá đất có mối liên hệ với nghĩa vụ tài chính, bồi thường và nhiều hoạt động giao dịch, quản lý đất đai.

Thị trường quyền sử dụng đất: Việc hoàn thiện cơ chế vận hành thị trường cũng được đặt trong yêu cầu sửa đổi tổng thể nhằm bảo đảm nguồn lực đất đai được khai thác hiệu quả.

Như vậy, định hướng sửa Luật Đất đai được đặt trong mối liên hệ giữa quản lý nhà nước, quyền của người sử dụng đất và cơ chế vận hành thị trường.

Thủ tục về giá đất được yêu cầu đơn giản hóa

Không chỉ tập trung vào nội dung chính sách, Nghị quyết 229/NQ-CP còn đặt ra yêu cầu cải cách đáng chú ý đối với trình tự, thủ tục hành chính.

Trong nhóm thủ tục cần rà soát có thủ tục liên quan đến giá đất, cùng với các thủ tục về:

• Quy hoạch;
• Thu hồi đất;
• Bồi thường, hỗ trợ, tái định cư;
• Giao đất, cho thuê đất;
• Chuyển mục đích sử dụng đất;
• Đăng ký đất đai;
• Cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Yêu cầu chung là rà soát lại toàn bộ quy trình để loại bỏ những bước không cần thiết, hạn chế các khâu trung gian và rút ngắn thời gian xử lý.

Mục tiêu không chỉ là giảm thủ tục

Cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai được đặt trong mối quan hệ trực tiếp với chi phí tuân thủ của người dân và doanh nghiệp.

Một quy trình có quá nhiều bước, yêu cầu hồ sơ trùng lặp hoặc mất nhiều thời gian xử lý có thể làm tăng chi phí thực hiện thủ tục, đồng thời ảnh hưởng đến tiến độ sử dụng đất và triển khai dự án.

Do đó, định hướng mới nhấn mạnh việc:

• Cắt giảm khâu trung gian;
• Loại bỏ quy định không còn phù hợp;
• Rút ngắn thời gian giải quyết;
• Giảm chi phí thực hiện thủ tục.

Đây là hướng tiếp cận nhằm chuyển trọng tâm từ việc chỉ “đúng quy trình” sang xây dựng một quy trình minh bạch, hiệu quả và thuận lợi hơn cho người thực hiện.

Định giá đất đòi hỏi đội ngũ chuyên môn cao hơn

Một yêu cầu khác được đặt ra là tiếp tục xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức làm công tác quản lý đất đai.

Các lĩnh vực được chú trọng đào tạo, bồi dưỡng gồm:

• Xây dựng chính sách;
• Quy hoạch;
• Định giá đất;
• Tài chính đất đai.

Việc tăng cường năng lực chuyên môn có ý nghĩa đặc biệt đối với công tác định giá đất.

Giá đất là lĩnh vực có tính chuyên môn cao, đồng thời liên quan đến nhiều quyền lợi và nghĩa vụ tài chính của các chủ thể. Vì vậy, việc nâng cao chất lượng nhân sự có thể góp phần hạn chế sai sót trong quá trình tham mưu, xác định và áp dụng chính sách.

Tăng cường thanh tra, giám sát trong quản lý đất đai

Song song với hoàn thiện pháp luật và nâng cao năng lực cán bộ, Nghị quyết 229/NQ-CP cũng đặt ra yêu cầu tăng cường thanh tra, kiểm tra và giám sát việc quản lý, sử dụng đất.

Đây là một trong những công cụ nhằm bảo đảm các quy định mới sau khi được hoàn thiện có thể được triển khai thống nhất trên thực tế.

Việc tăng cường giám sát cũng có ý nghĩa trong việc phát hiện những vấn đề phát sinh trong thực tiễn, từ đó cung cấp cơ sở để tiếp tục điều chỉnh chính sách.

Có thể hiểu, quá trình sửa đổi Luật Đất đai không chỉ dừng ở việc xây dựng quy định mới mà còn phải gắn với khả năng tổ chức thực hiện và kiểm soát việc thực hiện.

Nghị quyết 229/NQ-CP có tác động gì đến người dân và doanh nghiệp?

Nghị quyết 229/NQ-CP chủ yếu đưa ra yêu cầu và định hướng trong quá trình hoàn thiện chính sách, do đó không đồng nghĩa ngay lập tức thay đổi tất cả quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất.

Tuy nhiên, đây là tín hiệu chính sách đáng chú ý đối với người dân và doanh nghiệp, đặc biệt trong các lĩnh vực có liên quan trực tiếp đến giá trị và nghĩa vụ tài chính về đất.

Nếu các định hướng được thể chế hóa trong quá trình sửa đổi Luật Đất đai, những thay đổi trong tương lai có thể liên quan đến cách thức xác định giá đất, cơ chế tài chính đất đai, thủ tục hành chính và phương thức vận hành thị trường quyền sử dụng đất.

Đối với doanh nghiệp có hoạt động đầu tư, kinh doanh bất động sản hoặc sử dụng diện tích đất lớn, việc theo dõi quá trình sửa đổi chính sách là cần thiết để chủ động đánh giá tác động đến kế hoạch đầu tư và chi phí sử dụng đất.

Đối với người dân, việc đơn giản hóa thủ tục và nâng cao hiệu quả quản lý có thể góp phần giảm thời gian, chi phí khi thực hiện các thủ tục liên quan đến đất đai.

Những nội dung cần tiếp tục theo dõi

Từ yêu cầu của Nghị quyết 229/NQ-CP, có thể thấy quá trình hoàn thiện pháp luật đất đai trong thời gian tới sẽ tập trung vào ba hướng lớn.

Thứ nhất, hoàn thiện chính sách. Các quy định của Luật Đất đai 2024 và pháp luật liên quan sẽ tiếp tục được rà soát để xử lý những điểm chưa phù hợp với thực tiễn.

Thứ hai, cải cách thủ tục. Các quy trình liên quan đến giá đất, giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, bồi thường, đăng ký đất đai và cấp Giấy chứng nhận sẽ tiếp tục được xem xét theo hướng tinh gọn.

Thứ ba, nâng cao hiệu quả thực thi. Việc đào tạo đội ngũ chuyên môn và tăng cường thanh tra, giám sát được đặt song song với quá trình hoàn thiện quy định pháp luật.

Nhìn tổng thể, Nghị quyết 229/NQ-CP cho thấy giá đất vẫn là một trong những vấn đề trọng tâm trong quá trình tiếp tục hoàn thiện pháp luật đất đai. Tuy nhiên, thay đổi chính sách giá đất sẽ được đặt trong tổng thể rộng hơn, bao gồm tài chính đất đai, thị trường quyền sử dụng đất, thủ tục hành chính và năng lực quản lý nhà nước.

Do đó, ở thời điểm hiện tại, người dân và doanh nghiệp cần phân biệt rõ giữa định hướng sửa đổi chính sách và quy định pháp luật đã chính thức thay đổi, đồng thời theo dõi các dự thảo, văn bản sửa đổi được ban hành trong thời gian tới.