Nghị định 96/2026/NĐ-CP: 4 Thay đổi "sống còn" cho nhà đầu tư

Hướng dẫn thi hành Luật Đầu tư 2025: Những thay đổi trọng yếu nhà Đầu tư cần biết

Bạn đang lo lắng về việc thay đổi chính sách pháp luật sẽ làm ảnh hưởng đến các ưu đãi đầu tư hiện có của doanh nghiệp? Nghị định 96/2026/NĐ-CP chính là "tấm khiên" pháp lý mới nhất, giải quyết triệt để những điểm nghẽn về thủ tục và bảo đảm quyền lợi tối thượng cho nhà đầu tư tại Việt Nam.

Điểm mới nổi bật của Nghị định 96/2026/NĐ-CP

Ngày 31/03/2026, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 96/2026/NĐ-CP. Đây là văn bản quy phạm pháp luật quan trọng, cụ thể hóa các điều khoản của Luật Đầu tư năm 2025 (có hiệu lực từ 01/03/2026). Văn bản tập trung hướng dẫn chi tiết 4 nhóm nội dung lớn:

• Bảo đảm ưu đãi đầu tư khi pháp luật thay đổi.
• Trách nhiệm công bố và cung cấp thông tin dự án.
• Ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh.
• Ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.

Đây là bước đi quan trọng nhằm tạo môi trường đầu tư ổn định, minh bạch hơn – điều mà nhiều doanh nghiệp đang mong đợi sau khi Luật Đầu tư 2025 được thông qua.

Bảo đảm ưu đãi đầu tư khi pháp luật thay đổi – “Lá chắn” cho nhà đầu tư

Một trong những điểm được quan tâm nhất là quy định bảo đảm ưu đãi đầu tư theo Điều 12 Luật Đầu tư.

Cụ thể:

1. Nếu văn bản pháp luật mới ban hành làm thay đổi ưu đãi đang áp dụng, nhà đầu tư vẫn được bảo đảm hưởng ưu đãi theo quy định cũ.
2. Ưu đãi được bảo vệ bao gồm cả ưu đãi ghi trong Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, Quyết định chủ trương đầu tư, lẫn ưu đãi theo quy định pháp luật chung.
3. Nhà đầu tư chỉ cần gửi văn bản đề nghị cho cơ quan đăng ký đầu tư kèm giấy tờ chứng minh ưu đãi cũ (tên nhà đầu tư, loại ưu đãi, mức hưởng, nội dung thay đổi mới…).
4. Cơ quan phải xử lý trong 30 ngày (hoặc trình cấp trên nếu vượt thẩm quyền).

Thực tế, quy định này giúp doanh nghiệp yên tâm đầu tư dài hạn. Tôi từng thấy nhiều dự án bị “mất” ưu đãi vì chính sách thay đổi giữa chừng, giờ thì có “lá chắn pháp lý” rõ ràng rồi.

Trách nhiệm công bố và cung cấp thông tin dự án đầu tư

Nghị định giao trách nhiệm cụ thể cho:

• Cơ quan đăng ký đầu tư
• Cơ quan quản lý quy hoạch, tài nguyên môi trường, xây dựng…

Cơ quan phải:

• Công bố công khai đầy đủ quy hoạch, danh mục dự án.
• Cung cấp thông tin cho nhà đầu tư trong vòng 05 ngày làm việc kể từ khi nhận đề nghị.

Nhà đầu tư được quyền sử dụng thông tin này để lập hồ sơ dự án. Đây là bước tiến lớn về minh bạch, giúp giảm tình trạng “chạy chọt” xin thông tin.

Danh mục ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh

Nghị định nhắc lại và hướng dẫn chi tiết Điều 6 Luật Đầu tư. Nhà đầu tư không được thực hiện các hoạt động sau:

• Kinh doanh các chất ma túy (Phụ lục I).
• Kinh doanh hóa chất, khoáng vật cấm (Phụ lục II).
• Kinh doanh mẫu vật động thực vật hoang dã nguy cấp (theo CITES và Phụ lục III).
• Mại dâm.
• Mua bán người, mô, xác, bộ phận cơ thể, bào thai.
• Sinh sản vô tính trên người.
• Kinh doanh pháo nổ.
• Dịch vụ đòi nợ.
• Mua bán bảo vật quốc gia, xuất khẩu di vật, cổ vật.
• Kinh doanh thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.

Ngoại lệ quan trọng: Việc sản xuất, sử dụng các chất trên được phép cho mục đích nghiên cứu khoa học, y tế, phân tích, điều tra tội phạm, quốc phòng an ninh – nhưng phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép và tuân thủ nghiêm ngặt các công ước quốc tế.

Danh sách này khá rõ ràng, giúp doanh nghiệp tránh “vướng” ngay từ khâu chọn ngành nghề.

Ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện

Đối với Phụ lục IV Luật Đầu tư, nhà đầu tư được kinh doanh ngay khi đáp ứng đủ điều kiện và phải duy trì điều kiện đó suốt quá trình hoạt động.

Khi đủ điều kiện, nhà đầu tư được cấp các loại giấy phép theo 4 hình thức quy định tại khoản 5 Điều 7 Luật Đầu tư (Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, văn bản chấp thuận chủ trương…).

Ý nghĩa thực tiễn và lưu ý khi áp dụng

Từ góc nhìn thực tế, Nghị định 96/2026/NĐ-CP giải quyết được hai nỗi lo lớn của nhà đầu tư:

• Ổn định chính sách: Ưu đãi không bị “đánh úp” khi luật thay đổi.
• Minh bạch thông tin: Giảm thời gian chờ đợi, giảm chi phí không chính thức.

Lời khuyên cho bạn:

• Nếu dự án của bạn đang hưởng ưu đãi lớn, hãy chuẩn bị hồ sơ đề nghị bảo đảm ngay khi có dấu hiệu pháp luật thay đổi.
• Trước khi chọn ngành nghề, kiểm tra kỹ Phụ lục I, II, III, IV của Luật Đầu tư.
• Doanh nghiệp nước ngoài đặc biệt chú ý ngành nghề có điều kiện – chuẩn bị hồ sơ chứng minh điều kiện đầy đủ trước khi nộp.

Nghị định 96/2026/NĐ-CP không chỉ là một văn bản hướng dẫn khô khan, mà là lời cam kết mạnh mẽ của Chính phủ trong việc đồng hành cùng doanh nghiệp. Việc nắm vững các quy định về bảo đảm ưu đãi và cắt giảm thủ tục sẽ là chìa khóa giúp các nhà đầu tư bứt phá trong năm 2026.