Tổng rà soát pháp luật: Chuyển từ danh mục sang giải pháp

1. Chuyển dịch tư duy: Từ thống kê số lượng sang thực thi phương án

Thực trạng vận hành thể chế thời gian qua chỉ ra rằng, số lượng văn bản được rà soát không phản ánh mức độ thành công của một chiến dịch cải cách. Điều thị trường và xã hội chờ đợi không phải là những bản danh mục kéo dài hàng trăm trang, mà là câu trả lời rõ ràng về việc văn bản nào sẽ bị hủy bỏ, quy định nào được sửa đổi và những mâu thuẫn nào sẽ vĩnh viễn chấm dứt.

Trong định hướng điều hành mới nhất từ Chính phủ, yêu cầu tối thượng đặt ra cho quá trình tổng rà soát là phải tạo ra các "phương án xử lý" có tính khả thi cao. Sự tồn tại của các quy định thiếu rõ ràng, đa nghĩa hoặc không còn phù hợp với thực tiễn không chỉ gây lúng túng cho lực lượng thực thi mà còn trực tiếp triệt tiêu dư địa phát triển. Do đó, việc định hình lại toàn bộ hệ thống văn bản quy phạm pháp luật phải hướng tới mục tiêu thu gọn quy mô nhưng gia tăng hiệu lực, lấy sự tinh gọn và tính đồng bộ làm chuẩn mực hàng đầu.

2. Bốn tiêu chuẩn vàng định hình chất lượng cải cách thể chế

Để đảm bảo kết quả rà soát phục vụ trực tiếp cho các định hướng lập pháp chiến lược, cơ quan quản lý đã thiết lập bộ khung đánh giá chất lượng sản phẩm đầu ra dựa trên bốn yêu cầu cốt lõi:

• Tính tinh gọn định lượng: Báo cáo tổng hợp phải chỉ rõ bức tranh toàn cảnh sau rà soát, xác định chính xác số lượng văn bản cần sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ để cô đọng bộ máy pháp lý.

• Mức độ giải phóng điểm nghẽn: Đánh giá trực diện khả năng xử lý các xung đột, chồng chéo kéo dài; đo lường mức độ đáp ứng các mục tiêu chỉ đạo tại Nghị quyết 66-NQ/TW và Kết luận 09-KL/TW.

• Hiệu quả kinh tế - xã hội: Tác động thực tế đối với việc đổi mới mô hình tăng trưởng, trọng tâm là khả năng cắt giảm thời gian, thủ tục và chi phí tuân thủ cho người dân cũng như cộng đồng doanh nghiệp.

• Tính sẵn sàng của lộ trình: Chuyển hóa toàn bộ phát hiện rà soát thành các nhiệm vụ lập quy cụ thể, có mốc thời gian rõ ràng, ưu tiên giải quyết dứt điểm các vướng mắc trọng tâm ngay trong giai đoạn 2026 - 2027.

3. Trách nhiệm tư lệnh ngành và sức mạnh từ sự tham vấn thực chứng

Một trong những nguyên nhân khiến công tác rà soát ở một số khu vực còn mang tính sơ sài, chung chung bắt nguồn từ sự thiếu sát sao của người đứng đầu. Việc khắc phục triệt để căn bệnh "báo cáo hình thức" đòi hỏi sự vào cuộc trực tiếp từ cấp Bộ trưởng và Chủ tịch UBND cấp tỉnh. Bằng việc trực tiếp phê duyệt và chịu trách nhiệm về tính chính xác của dữ liệu, người đứng đầu sẽ đóng vai trò là "màng lọc" chất lượng cuối cùng trước khi trình cấp có thẩm quyền.

Đặc biệt, quy trình rà soát không thể tiến hành khép kín đằng sau những cánh cửa phòng công sở. Việc tổ chức tham vấn thực chất đối với các hiệp hội ngành hàng, cộng đồng doanh nghiệp và đội ngũ cán bộ trực tiếp thi hành chính là thước đo kiểm chứng thực tế khắt khe nhất. Chỉ khi các phương án sửa đổi được đúc kết từ chính hơi thở của thị trường và những bất cập phát sinh trong quá trình áp dụng, hệ thống pháp luật mới thực sự trở thành bệ phóng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.