Đề xuất mới: Được khấu trừ viện phí, học phí khi tính thuế TNCN

Tiến gần hơn tới thực tế cuộc sống

Tại hội nghị góp ý do Hội Tư vấn và Đại lý thuế TP.HCM tổ chức ngày 5-8, nhiều chuyên gia đã đánh giá cao việc mở rộng các khoản được giảm trừ thuế. Ông Nguyễn Văn Được, Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán và Tư vấn thuế Trọng Tín, nhấn mạnh đây là thay đổi tích cực, sát với thực tiễn. Việc ghi nhận chi phí giáo dục, y tế hay đóng góp thiện nguyện vào danh mục được trừ khi tính thuế không chỉ giúp giảm bớt áp lực tài chính cho người dân mà còn tạo động lực khuyến khích các hành vi tích cực, đóng góp cho xã hội.

Một số ý kiến còn đề xuất mở rộng hơn nữa phạm vi giảm trừ, như chi phí trả lãi vay mua căn nhà đầu tiên, bảo hiểm sức khỏe, chi phí điều trị bệnh hiểm nghèo, hoặc các khoản đầu tư cho lối sống bền vững như mua xe điện đi làm. Những đề xuất này cho thấy tư duy thuế đang dịch chuyển từ tiếp cận thu nhập đơn thuần sang tiếp cận khả năng chi trả thực tế của người nộp thuế.

Chi phí học hành và điều trị bệnh: Cần đưa vào danh mục giảm trừ lâu dài

Chi phí học hành cho con cái và chi phí y tế kéo dài là hai gánh nặng phổ biến, được hầu hết các chuyên gia đề nghị phải được ghi nhận là khoản giảm trừ hợp lệ. Luật sư Nguyễn Đức Nghĩa cho rằng việc cho phép giảm trừ các chi phí y tế, đặc biệt trong trường hợp bệnh hiểm nghèo, là thiết thực và nhân đạo. Đồng thời, cũng cần có quy định cho phép khấu trừ những chi phí này theo từng giai đoạn nộp thuế, nhằm hỗ trợ tài chính lâu dài cho người lao động.

Giảm trừ gia cảnh: Lạc hậu và không còn phù hợp

Dù các khoản giảm trừ mới là bước tiến tích cực, nhưng nhiều chuyên gia cho rằng mức giảm trừ gia cảnh cố định hiện tại đang tụt hậu so với biến động giá cả. Đa số ý kiến tại hội nghị đều cho rằng mức giảm trừ cho bản thân người nộp thuế nên được nâng lên tối thiểu 16,5 - 18 triệu đồng/tháng, trong khi mức cho người phụ thuộc nên là 6,6 - 7,5 triệu đồng/tháng.

Quan trọng hơn, cần thiết lập một cơ chế điều chỉnh tự động dựa theo chỉ số giá tiêu dùng (CPI). Khi CPI vượt mốc 5%, mức giảm trừ cũng cần được điều chỉnh tương ứng mà không cần chờ sửa luật.

Biểu thuế hiện tại: Gánh nặng cho người làm công ăn lương

Một vấn đề lớn khác trong dự thảo là biểu thuế lũy tiến với mức cao nhất lên đến 35%. Theo phân tích, cá nhân có thu nhập khoảng 250 triệu đồng/tháng có thể phải đóng hơn 72 triệu đồng tiền thuế, tương đương thuế suất thực tế gần 28%. Trong khi đó, các doanh nghiệp chỉ chịu mức thuế 15-17%, lại được trừ mọi chi phí hợp lệ trước khi tính thuế.

Chuyên gia Nguyễn Thái Sơn nhấn mạnh: "Người làm công ăn lương chỉ được giảm trừ gia cảnh, còn lại gần như toàn bộ thu nhập đều bị đánh thuế. Đây là bất công lớn."

Vì vậy, nhiều ý kiến cho rằng cần giới hạn mức thuế suất tối đa ở mức 25%, đồng thời điều chỉnh biểu thuế còn 5 bậc thay vì 7 bậc như hiện tại. Đề xuất này nhằm giảm gánh nặng cho tầng lớp trung lưu và giữ chân nhân lực chất lượng cao trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt.

Cần một cuộc cải cách thuế thực chất và toàn diện

Các chuyên gia đều đồng thuận rằng những đề xuất trong Dự thảo Luật TNCN lần này là tích cực nhưng mới chỉ là khởi đầu. Nếu không có những thay đổi sâu rộng về cách tính thu nhập, mức giảm trừ, biểu thuế và cơ chế điều chỉnh, thì chính sách thuế sẽ khó lòng phản ánh đúng thực tế đời sống, khó tạo ra sự đồng thuận xã hội.

Việc luật hóa chi phí y tế, giáo dục, nhà ở… vào hệ thống thuế không chỉ là biện pháp kỹ thuật, mà còn là bước đi khẳng định vai trò của thuế trong việc chia sẻ gánh nặng với người dân, hướng đến một hệ thống thuế công bằng, hiệu quả, thân thiện và nhân văn hơn.