Điện mặt trời áp mái: Xu thế tất yếu và lợi ích vượt trội

Điện mặt trời áp mái: Giải pháp xanh cho doanh nghiệp và hành trình Net Zero của Việt Nam

Tại tọa đàm "Năng lượng sạch và giải pháp giảm chi phí điện cho người dân, doanh nghiệp" vừa qua, các chuyên gia đã cùng nhau phân tích sâu rộng về tầm quan trọng của năng lượng sạch, đặc biệt là điện mặt trời áp mái (ĐMTAM), trong bối cảnh Việt Nam đang nỗ lực hiện thực hóa mục tiêu Net Zero vào năm 2050.

Điện mặt trời áp mái: Xu thế tất yếu và lợi ích vượt trội

Điện mặt trời áp mái đang trở thành một xu thế không thể đảo ngược, mang lại lợi ích kép cho cả doanh nghiệp, người dân và hệ thống điện quốc gia.

• Giảm phụ thuộc năng lượng hóa thạch: ĐMTAM giúp doanh nghiệp, đặc biệt là các cơ sở sản xuất công nghiệp, giảm đáng kể sự phụ thuộc vào các nguồn năng lượng truyền thống, vốn tiềm ẩn nhiều rủi ro về giá cả và nguồn cung.
• Giảm phát thải carbon và góp phần Net Zero: Đây là lợi ích then chốt, trực tiếp đóng góp vào cam kết Net Zero của Việt Nam. Việc sử dụng năng lượng sạch từ mặt trời giúp giảm lượng khí thải carbon đáng kể, cải thiện chất lượng môi trường và nâng cao hình ảnh doanh nghiệp về phát triển bền vững.
• Giảm chi phí điện và tăng cường năng lực cạnh tranh: Đối với doanh nghiệp, ĐMTAM không chỉ giúp tiết kiệm chi phí điện sản xuất mà còn ổn định chi phí năng lượng trong dài hạn, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường. Người dân cũng được hưởng lợi từ việc giảm hóa đơn tiền điện sinh hoạt.
• Giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia: Các chuyên gia đánh giá, ĐMTAM giúp ngành điện giảm áp lực huy động các nguồn điện có giá thành cao, mang lại lợi ích cho toàn hệ thống và góp phần giảm áp lực lên giá điện. Đồng thời, việc phát triển ĐMTAM cũng tăng cường nguồn điện phân tán, nâng cao khả năng tự chủ và ổn định của lưới điện quốc gia.

Bước đột phá về cơ chế chính sách và tiềm năng phát triển

Sự phát triển của ĐMTAM tại Việt Nam được thúc đẩy mạnh mẽ nhờ những nỗ lực đột phá về cơ chế chính sách.

• Cơ chế đặc thù khuyến khích năng lượng tái tạo: Theo ông Hà Đăng Sơn, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu năng lượng và tăng trưởng xanh, từ khi Chính phủ đưa ra yêu cầu cần có cơ chế đặc thù để khuyến khích phát triển năng lượng tái tạo (bao gồm cả ĐMTAM), nội lực của ngành điện đã có những bước đột phá lớn.
• Nghị định 58/2025/NĐ-CP – Chìa khóa tháo gỡ vướng mắc: Nghị định số 58/2025/NĐ-CP ngày 3/3/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Điện lực về phát triển điện từ năng lượng tái tạo và năng lượng mới được xem là một bước ngoặt quan trọng. Nghị định này đã tháo gỡ nhiều vướng mắc, tạo môi trường và chính sách thông thoáng, thuận lợi để doanh nghiệp đầu tư nguồn điện xanh, tự sản tự tiêu.

Định hướng phát triển và khuyến khích đầu tư

Để tối đa hóa hiệu quả của điện mặt trời áp mái, các cơ quan chức năng và doanh nghiệp cần chú trọng những điểm sau:

• Tính toán khoa học và hiệu quả kinh tế: Quy mô phát triển ĐMTAM cần được tính toán kỹ lưỡng trên cơ sở khoa học - kỹ thuật và thiết bị công nghệ, vừa mang lại hiệu quả kinh tế cao, vừa chú trọng bảo vệ môi trường.
• Hoàn thiện pháp luật và chính sách: Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà đã nhấn mạnh chủ trương nhất quán khuyến khích các tổ chức, cá nhân đầu tư ĐMTAM. Các cơ quan chức năng cần sớm nghiên cứu, hoàn thiện pháp luật và chính sách hỗ trợ phát triển năng lượng sạch ở Việt Nam, tháo gỡ những khó khăn, bất cập, chồng chéo trong các luật liên quan để thúc đẩy việc khai thác năng lượng sạch một cách hiệu quả.
• Tiếp cận nguồn vốn xanh: Cần xây dựng chính sách phù hợp để đẩy mạnh việc tiếp cận các nguồn vốn phát triển xanh của quốc gia và các tổ chức quốc tế. Đồng thời, khuyến khích các tổ chức tín dụng trong nước và ngoài nước tham gia bảo lãnh các dự án đầu tư phát triển năng lượng sạch.