Hướng dẫn hạch toán tiêu dùng nội bộ hàng hóa theo Thông tư 99

Phân tích chi tiết: Quy trình hạch toán hàng hóa tiêu dùng nội bộ và nguyên tắc kế toán

Trong công tác quản trị tài chính doanh nghiệp, việc luân chuyển tài sản bên trong đơn vị đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật hiện hành. Việc cập nhật đúng các chuẩn mực hạch toán mới giúp doanh nghiệp tránh khỏi các rủi ro về thuế và sai sót tài chính.

1. Phương pháp hạch toán xuất hàng hóa tiêu dùng nội bộ theo Thông tư 99/2025/TT-BTC

Căn cứ theo Phần B Phụ lục II của Thông tư 99/2025/TT-BTC, khi doanh nghiệp xuất hàng hóa phục vụ cho các mục đích tiêu dùng nội bộ (như dùng cho hoạt động quản lý, sản xuất, kinh doanh hoặc phúc lợi), kế toán thực hiện ghi nhận nghiệp vụ dựa trên bản chất kinh tế phát sinh:

• Bút toán ghi nhận chi phí và nghĩa vụ thuế: Kế toán tiến hành ghi Nợ vào các tài khoản liên quan tùy thuộc vào bộ phận sử dụng (ví dụ: Tài khoản 641 về chi phí bán hàng, Tài khoản 642 về chi phí quản lý doanh nghiệp, hoặc các tài khoản đầu tư xây dựng cơ bản, tài sản cố định như Tài khoản 241, Tài khoản 211,...). Đồng thời, ghi Có vào Tài khoản 156 (Hàng hóa) theo giá trị xuất kho và ghi Có vào Tài khoản 333 (Thuế và các khoản phải nộp Nhà nước) nếu thuộc đối tượng phải chịu thuế theo quy định.

• Điểm lưu ý quan trọng: Cần phân biệt rõ mặt hàng xuất kho. Tài khoản 156 chỉ áp dụng cho hàng hóa thông thường; các trường hợp mua về làm nguyên vật liệu hay công cụ dụng cụ phải được hạch toán tương ứng vào Tài khoản 152 hoặc Tài khoản 153.

2. Nghĩa vụ xuất hóa đơn điện tử đối với hàng hóa tiêu dùng nội bộ

Theo quy định mới tại Điều 4 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, khi tiến hành xuất hàng hóa dùng cho tiêu dùng nội bộ, đơn vị bán hàng, cung cấp dịch vụ bắt buộc phải lập hóa đơn điện tử để phản ánh đầy đủ nghiệp vụ kinh tế phát sinh (trừ một số trường hợp đặc biệt không phải sử dụng hóa đơn theo quy định pháp luật). Hóa đơn này phải tuân thủ định dạng chuẩn dữ liệu, bảo đảm tính trung thực, chính xác và chịu sự quản lý chặt chẽ từ cơ quan thuế.

3. Quy định về hệ thống tài khoản kế toán và cấu trúc sổ kế toán

Luật Kế toán 2015 đặt ra các nguyên tắc cốt lõi nhằm chuẩn hóa công tác ghi chép tài chính tại mỗi doanh nghiệp:

• Sử dụng duy nhất một hệ thống tài khoản: Mỗi đơn vị kế toán chỉ được phép vận dụng một hệ thống tài khoản kế toán thống nhất cho mục đích lập báo cáo tài chính tài chính theo quy định của Bộ Tài chính nhằm đảm bảo tính minh bạch và đồng bộ.

• Nội dung bắt buộc trong sổ kế toán: Dù là sổ tổng hợp hay sổ chi tiết, toàn bộ dữ liệu ghi chép phải bao gồm các yếu tố tối thiểu: ngày tháng ghi sổ, thông tin chứng từ gốc, tóm tắt nội dung nghiệp vụ, số tiền phát sinh tương ứng với từng tài khoản, cùng với các chỉ tiêu về số dư đầu kỳ, số phát sinh trong kỳ và số dư cuối kỳ.