Mạng lưới 9 TAND khu vực Lào Cai và quy tắc xét xử

Tổng quan mạng lưới 9 Tòa án nhân dân khu vực tại tỉnh Lào Cai

Thực hiện định hướng tinh gọn hệ thống cơ quan xét xử sơ thẩm, mạng lưới Tòa án nhân dân tại địa phương đã được sắp xếp lại thành 9 Tòa án nhân dân khu vực. Việc phân bổ phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ được thiết kế bám sát các cụm đơn vị hành chính cấp xã mới nhằm tối ưu hóa công tác giải quyết án và phục vụ nhân dân:

• Khu vực trung tâm và vùng trọng điểm kinh tế:

  • TAND khu vực 1 - Lào Cai: Đảm nhiệm thẩm quyền đối với các địa bàn như Văn Phú, Yên Bái, Nam Cường, Âu Lâu.

  • TAND khu vực 6 - Lào Cai: Phụ trách các phường trung tâm như Kim Tân, Bắc Cường, Bắc Lệnh, Nam Cường, Duyên Hải, Cốc Lếu và Hợp Thành.

• Khu vực liên huyện, miền núi và vùng cao biên giới: Hệ thống từ Khu vực 2 đến Khu vực 5 và từ Khu vực 7 đến Khu vực 9 được phân bổ khoa học, kế thừa đầy đủ quyền và nghĩa vụ từ các TAND cấp huyện trước đây (bao gồm Lục Yên, Yên Bình, Văn Yên, Trấn Yên, Mù Cang Chải, Văn Chấn, Nghĩa Lộ, Trạm Tấu, Bát Xát, Sa Pa, Bảo Yên, Văn Bàn, Si Ma Cai, Bắc Hà và Mường Khương), đáp ứng đặc thù địa bàn rộng và đa dạng dân tộc.

Chức năng, nhiệm vụ thực thi quyền tư pháp của Tòa án

Căn cứ theo Điều 3 của Luật Tổ chức Tòa án nhân dân 2024, hệ thống Tòa án đóng vai trò là cơ quan xét xử độc lập thực hiện quyền tư pháp của quốc gia, nắm giữ các nhiệm vụ trọng tâm:

• Giải quyết toàn diện các loại án và tranh chấp: Trực tiếp thụ lý, giải quyết và xét xử các vụ án hình sự, hành chính, dân sự, phá sản cũng như các vi phạm hành chính thuộc thẩm quyền pháp luật quy định.

• Bảo vệ quyền con người và kiểm soát quyền lực nhà nước: Ra phán quyết đối với các vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền và nghĩa vụ hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Đồng thời, Tòa án có quyền phát hiện, kiến nghị về tính hợp hiến, hợp pháp của văn bản quy phạm pháp luật trong quá trình tố tụng.

• Bảo đảm áp dụng thống nhất pháp luật: Thông qua việc giải thích pháp luật, tổng kết thực tiễn xét xử và phát triển án lệ, Tòa án góp phần giữ vững kỷ cương pháp luật, đảm bảo sự công bằng, minh bạch.

Nguyên tắc xét xử công khai và các ngoại lệ xét xử kín

Xoay quanh hoạt động tố tụng, Điều 8 Luật Tổ chức Tòa án nhân dân 2024 quy định rõ ràng về nguyên tắc tổ chức phiên tòa để đảm bảo tính công bằng, khách quan:

• Nguyên tắc xét xử công khai: Mọi hoạt động xét xử của Tòa án về nguyên tắc đều phải được tiến hành công khai, tạo điều kiện để xã hội và người dân giám sát hoạt động tư pháp.

• Ngoại lệ xét xử kín: Để bảo vệ các lợi ích thiết yếu, Tòa án có thể quyết định xét xử kín trong các trường hợp đặc biệt bao gồm:

  • Giữ bí mật nhà nước.

  • Giữ gìn thuần phong, mỹ tục của dân tộc.

  • Bảo vệ người chưa thành niên tham gia tố tụng.

  • Theo yêu cầu chính đáng của đương sự nhằm giữ bí mật đời tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình, bí mật nghề nghiệp hoặc bí mật kinh doanh.