Siết quy định ghi âm, ghi hình tại tòa từ 01/8/2026

Bước ngoặt mới trong việc chuẩn hóa văn hóa tố tụng

Sự bùng nổ của công nghệ số và các nền tảng mạng xã hội đã đặt ra nhiều thách thức chưa từng có đối với công tác quản lý trật tự tại cơ quan tư pháp. Việc ban hành văn bản pháp lý mới nhằm điều chỉnh nội quy phiên tòa là một bước đi tất yếu, đáp ứng yêu cầu cấp thiết về việc hiện đại hóa quy trình tố tụng gắn liền với kiểm soát rủi ro thông tin. Quy định mới không chỉ bảo vệ sự tôn nghiêm của cơ quan xét xử mà còn tạo dựng hành lang pháp lý minh bạch, hạn chế tối đa các hành vi can thiệp trái phép vào tiến trình giải quyết vụ án.

Kiểm soát chặt chẽ phương tiện công nghệ: Bảo vệ tối đa quyền con người

Một trong những thay đổi trọng tâm là cơ chế quản lý nghiêm ngặt đối với việc mang và vận hành phương tiện lưu trữ, truyền thông tin số trong phòng xử án. Các cá nhân xuất hiện tại phiên xử không còn tự do sử dụng máy tính, điện thoại hay các thiết bị thông minh nếu chưa có sự phê duyệt từ người điều hành phiên tòa.

• Phân định rõ ràng giới hạn ghi âm, ghi hình: Hoạt động thu thanh chỉ được tiến hành trong thời gian xử án, trong khi việc thu phát hình ảnh bị thu hẹp phạm vi, chỉ cho phép ở giai đoạn mở đầu và thời điểm tuyên án.

• Tôn trọng quyền nhân thân và dữ liệu cá nhân: Việc ghi nhận hình ảnh hay âm thanh của bất kỳ chủ thể nào (từ người tiến hành đến người tham gia tố tụng) đều bắt buộc phải nhận được sự chấp thuận song phương: từ chính chủ thể đó và Hội đồng xét xử. Điều này ngăn chặn triệt để tình trạng hình ảnh cá nhân bị cắt ghép, phát tán trái phép trên không gian mạng.

Chống truyền phát trực tiếp và các biện pháp chế tài nghiêm khắc

Nhằm bảo đảm tính khách quan, độc lập của hoạt động tư pháp, văn bản quy phạm mới cấm tuyệt đối mọi hình thức phát sóng trực tiếp (livestream) hoặc lan truyền thông tin sai lệch từ phòng xử. Việc đưa tin không kiểm chứng hoặc gây áp lực dư luận lên quá trình phán quyết bị xem là hành vi xâm phạm nghiêm trọng đến nguyên tắc xét xử độc lập.

Đối với các trường hợp cố tình vi phạm, pháp luật đã thiết lập hệ thống chế tài phân tầng rõ ràng:

1. Xử lý hành chính tại chỗ: Tước quyền tham dự, buộc rời khỏi khu vực xử án.

2. Chế tài xử phạt và ngăn chặn: Xử phạt vi phạm hành chính hoặc áp dụng biện pháp tạm giữ hành chính đối với trường hợp gây rối nghiêm trọng.

3. Cơ chế truy cứu trách nhiệm: Kiến nghị cơ quan điều tra xem xét khởi tố hình sự nếu hành vi có dấu hiệu cấu thành tội phạm.

Nhìn chung, khung pháp lý mới đã cân bằng giữa yêu cầu công khai tư pháp và nghĩa vụ bảo mật, bảo vệ quyền con người, góp phần nâng cao tính chuyên nghiệp cho hệ thống tòa án trong kỷ nguyên số.