Kinh tế thế giới kiên cường trước áp lực kép từ năng lượng

Thách thức từ khu vực Vịnh Ba Tư và lực đỡ từ nguồn cung thay thế

Việc gián đoạn lưu thông qua Eo biển Hormuz – huyết mạch vốn vận chuyển tới 1/5 lượng năng lượng thế giới trước khi biến động địa chính trị nổ ra – đã tạo nên những đợt sóng rung lắc dữ dội trên thị trường dầu mỏ. Áp lực này chồng chất lên hàng loạt hệ lụy có sẵn như lạm phát dai dẳng và rào cản thương mại. Dù điều chỉnh hạ nhẹ mức dự báo tăng trưởng toàn cầu xuống 3% cho năm nay và siết giảm mạnh triển vọng khu vực Trung Đông, IMF vẫn đánh giá cao khả năng thích ứng của thị trường.

Sự kiên cường này đến từ các phản ứng linh hoạt:

• Khai thác kho dự trữ: Nhanh chóng đưa vào sử dụng các quỹ năng lượng chiến lược.

• Đa dạng hóa nguồn cung: Tăng cường sản xuất tại các vùng ngoài Vịnh Ba Tư.

• Chuyển dịch nhu cầu: Tiết giảm mức tiêu thụ và chuyển đổi một phần sang các dạng năng lượng truyền thống khác.

Sự giằng co giữa rủi ro địa chính trị và làn sóng công nghệ

Cục diện kinh tế thế giới đang trải qua sự va chạm giữa hai lực lượng đối lập: "cú sốc cung" tiêu cực từ Trung Đông và "cú sốc cầu" tích cực sinh ra từ làn sóng Trí tuệ nhân tạo (AI). Động lực từ công nghệ AI không còn bó hẹp trong phạm vi nước Mỹ mà đang lan tỏa mạnh mẽ, đóng vai trò là đòn bẩy thúc đẩy kinh tế toàn cầu phục hồi hướng tới mốc 3,4% trong năm tiếp theo.

Cảnh báo đỏ về kỷ lục nợ công và áp lực tài khóa

Dù bức tranh tổng thể giữ được sắc thái tích cực, bài toán tài chính công tại các cường quốc lại phát ra tín hiệu đáng ngại. Lợi suất trái phiếu chính phủ tăng cao phản ánh sự bất an ngày càng tăng của giới đầu tư đối với sức khỏe tài khóa. Điển hình tại Mỹ, nợ công đã chính thức vượt ngưỡng 40.000 tỷ USD – tăng gấp đôi so với giai đoạn 2017 – buộc cơ quan quản lý phải mở rộng quy mô các chương trình can thiệp thị trường nợ.

Trước tình hình này, yêu cầu cấp thiết dành cho chính quyền các nước là phải nhanh chóng xây dựng chiến lược cắt giảm thâm hụt, đảm bảo quy mô nợ công quay trở lại quỹ đạo an toàn.