Đề xuất cấm xuất cảnh với người nợ thuế từ 1 triệu đồng

Ngưỡng nợ quá thấp so với thực tế

Theo các chuyên gia pháp lý và thuế, mức nợ 1 triệu đồng (tương đương khoảng 40 USD) là con số rất nhỏ, nằm trong khả năng chi trả của đại đa số người dân nên khó có chuyện "trốn nợ" ra nước ngoài. So với quy định hiện hành tại Nghị định 49/2025, ngưỡng nợ để bị hoãn xuất cảnh đối với cá nhân là từ 50 triệu đồng và đối với đại diện doanh nghiệp là từ 500 triệu đồng.

Việc hạ mức nợ xuống còn 1 triệu đồng đối với nhóm không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký bị coi là thiếu tính thống nhất và dễ gây ức chế. Nhiều trường hợp chỉ vì sơ suất nhỏ của kế toán, lỗi hệ thống cập nhật hoặc do thay đổi địa điểm kinh doanh mà chưa kịp khai báo đã có thể bị chặn ngay tại sân bay.

Hệ lụy từ một quyết định hành chính

Ông Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP Hà Nội, nhấn mạnh rằng tạm hoãn xuất cảnh không chỉ là biện pháp thu nợ mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến quyền tự do đi lại và các hoạt động kinh doanh, chữa bệnh hay thăm thân. Nếu một người đã chi trả hàng chục triệu đồng cho vé máy bay và visa nhưng bị chặn lại vì khoản nợ 1 triệu đồng mà họ thậm chí không biết, thiệt hại về kinh tế và tinh thần là rất lớn.

Hơn nữa, việc quản lý nhóm doanh nghiệp "bỏ địa chỉ kinh doanh" là cần thiết để ngăn chặn doanh nghiệp "ma", nhưng cần có sự phân loại rủi ro rõ ràng thay vì áp dụng một ngưỡng tuyệt đối cho tất cả.

Cần cơ chế thông báo và thanh toán linh hoạt

Để chính sách vừa nghiêm minh vừa thấu tình đạt lý, các chuyên gia kiến nghị nên thiết kế theo hướng phân tầng rủi ro. Cụ thể:

• Khoản nợ nhỏ (1 - 5 triệu đồng): Ưu tiên các biện pháp cảnh báo, nhắc nợ qua ứng dụng điện tử như eTax hoặc VNeID và cho phép người dân nộp tiền ngay tại chỗ.

• Cải thiện thông báo: Không nên chỉ mặc định gửi email là xong, vì nhiều người nộp thuế có thể không nhận được thông báo kịp thời.

• Hỗ trợ tại cửa khẩu: Đề xuất lắp đặt các ki-ốt điện tử tại sân bay, cửa khẩu để người dân có thể tra cứu và hoàn thành nghĩa vụ thuế tức thì trước khi xuất cảnh.

Việc siết chặt quản lý thuế là cần thiết để bảo vệ ngân sách, nhưng chính sách cần được tính toán kỹ lưỡng để không trở thành rào cản vô lý đối với các hoạt động đời sống và kinh doanh chính đáng của người dân.