Thuế TNCN lương làm đêm: Hướng dẫn xử lý phần vượt mức

1. Nguyên tắc tính thuế TNCN cho phần lương làm đêm vượt mức

Theo quy định của pháp luật lao động, người lao động làm việc ban đêm được trả thêm ít nhất 30% tiền lương của ngày làm việc bình thường. Về mặt thuế, Nghị định 253/2026/NĐ-CP quy định chỉ miễn thuế TNCN cho phần thu nhập trả thêm phù hợp với giới hạn của pháp luật lao động.

Công văn 10311/NBI-QLDN1 đã làm sáng tỏ nguyên tắc này qua một trường hợp thực tế: Nếu doanh nghiệp trả tiền làm ca đêm bằng 35% tiền lương (cao hơn mức tối thiểu 30%), cơ quan thuế sẽ xử lý như sau:

• Phần tiền lương tương ứng với định mức 30%: Được miễn thuế TNCN.

• Phần chi trả vượt mức (cụ thể là 5% chênh lệch): Bắt buộc tính vào thu nhập chịu thuế TNCN của người lao động.

Để được áp dụng quyền lợi miễn thuế này, doanh nghiệp phải lưu trữ hồ sơ minh bạch gồm: bảng kê thời gian làm đêm, bảng chấm công, bảng lương và hợp đồng lao động để xuất trình khi có yêu cầu thanh tra.

2. Ba điều kiện tiên quyết khi tổ chức làm thêm giờ

Để khoản chi trả lương làm thêm giờ được ghi nhận hợp lệ, doanh nghiệp phải tuân thủ nghiêm ngặt 3 rào cản pháp lý theo Bộ luật Lao động 2019:

• Sự đồng thuận: Việc làm thêm giờ phải dựa trên sự tự nguyện và đồng ý của người lao động.

• Giới hạn theo ngày/tháng: Không vượt quá 50% số giờ làm việc bình thường trong 01 ngày (tối đa 12 giờ/ngày nếu làm theo tuần) và không quá 40 giờ/tháng.

• Giới hạn theo năm: Tối đa 200 giờ/năm. Hạn mức này chỉ được phép nới lỏng lên 300 giờ/năm đối với một số lĩnh vực đặc thù (dệt may, da giày, điện, viễn thông...) hoặc trong các tình huống cấp bách không thể trì hoãn.

3. Mở rộng 7 nhóm thu nhập từ tiền lương được miễn thuế TNCN

Bên cạnh tiền lương làm đêm và làm thêm giờ, Luật Thuế TNCN 2025 đã quy định rõ 7 nhóm thu nhập từ tiền lương, tiền công được miễn thuế hoàn toàn, nổi bật bao gồm:

• Tiền lương hưu (từ Quỹ BHXH, quỹ hưu trí bổ sung hoặc tự nguyện).

• Lương của thuyền viên người Việt Nam làm việc trên các tuyến vận tải quốc tế.

• Thu nhập từ các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

• Lương của chuyên gia nước ngoài tại các dự án ODA, NGO, tổ chức Liên hợp quốc hoặc lực lượng gìn giữ hòa bình.

• Điểm sáng mới: Miễn thuế TNCN trong 05 năm đối với cá nhân là nhân lực công nghiệp công nghệ số chất lượng cao (tham gia sản xuất chip bán dẫn, hệ thống trí tuệ nhân tạo AI) và nhân lực thực hiện hoạt động R&D công nghệ cao/công nghệ chiến lược.