Hộ kinh doanh cảnh giác với chiêu “quẹt thẻ lấy tiền mặt”

Giao dịch không có mua bán thực tế tiềm ẩn nhiều rủi ro

Thanh toán bằng thẻ, mã QR và máy POS đang trở thành phương thức phổ biến tại các cửa hàng, nhà hàng, khách sạn và nhiều cơ sở kinh doanh.

Lợi dụng điều này, một số đối tượng có thể đề nghị chủ cửa hàng thực hiện giao dịch với số tiền lớn dù không mua hàng hoặc sử dụng dịch vụ. Sau khi giao dịch hoàn tất, chủ cơ sở được yêu cầu đưa lại tiền mặt và nhận một khoản phí.

Thoạt nhìn, đây có thể được xem là một cách kiếm thêm thu nhập từ máy POS. Tuy nhiên, nếu giao dịch không phản ánh hoạt động mua bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ thực tế, hộ kinh doanh có thể trở thành bên tham gia vào một giao dịch bất thường mà không kiểm soát được mục đích sử dụng tiền.

Đáng chú ý, tài khoản thanh toán và thiết bị POS của hộ kinh doanh có thể bị lợi dụng để tạo dòng tiền, che giấu nguồn tiền hoặc phục vụ các hoạt động vi phạm pháp luật.

Vì sao “quẹt hộ” có thể khiến chủ cửa hàng gặp rắc rối?

Máy POS và tài khoản thanh toán được cấp cho hộ kinh doanh nhằm phục vụ hoạt động kinh doanh hợp pháp. Vì vậy, việc sử dụng các công cụ này cần gắn với giao dịch thực tế.

Nếu khách hàng yêu cầu quẹt một khoản tiền lớn nhưng không có hàng hóa, dịch vụ tương ứng, đây là dấu hiệu mà chủ cơ sở cần đặc biệt thận trọng.

Rủi ro không chỉ nằm ở khoản tiền hoa hồng nhận được. Khi tài khoản của hộ kinh doanh xuất hiện các giao dịch bất thường, chủ tài khoản có thể phải giải trình về:

• Nội dung và mục đích của giao dịch;
• Hàng hóa, dịch vụ thực tế đã cung cấp;
• Chứng từ liên quan đến giao dịch;
• Nguồn tiền và đối tượng thực hiện giao dịch;
• Lý do phát sinh các giao dịch có giá trị lớn hoặc liên tục.

Trong trường hợp giao dịch bị lợi dụng cho mục đích bất hợp pháp, việc chủ cửa hàng cho rằng mình “chỉ quẹt hộ để lấy phí” không đồng nghĩa với việc hoàn toàn loại trừ trách nhiệm.

Những dấu hiệu hộ kinh doanh cần đặc biệt lưu ý

Chủ cơ sở nên cân nhắc từ chối giao dịch nếu khách hàng có các biểu hiện bất thường như:

• Đề nghị thanh toán số tiền lớn nhưng không nhận hàng hóa hoặc dịch vụ;
• Yêu cầu quẹt thẻ rồi nhận lại tiền mặt;
• Đề nghị thực hiện giao dịch để “đáo hạn thẻ”;
• Sử dụng liên tục nhiều thẻ khác nhau;
• Yêu cầu chia nhỏ một khoản tiền thành nhiều giao dịch;
• Không giải thích được mục đích thanh toán;
• Đề nghị trả hoa hồng cao để chủ cửa hàng thực hiện giao dịch.

Một giao dịch có một dấu hiệu bất thường chưa chắc đã đồng nghĩa với hành vi vi phạm. Tuy nhiên, khi xuất hiện nhiều dấu hiệu cùng lúc, chủ cơ sở nên ưu tiên an toàn và không thực hiện nếu không xác định được bản chất giao dịch.

Không giao máy POS và tài khoản thanh toán cho người khác

Hộ kinh doanh cũng cần kiểm soát chặt chẽ quyền sử dụng các công cụ thanh toán.

Không nên giao máy POS, thông tin đăng nhập, tài khoản ngân hàng hoặc quyền quản trị tài khoản thanh toán cho người khác sử dụng.

Việc để người ngoài trực tiếp thao tác trên tài khoản của hộ kinh doanh có thể làm phát sinh các giao dịch mà chủ tài khoản không kiểm soát được.

Trong trường hợp phát sinh tranh chấp hoặc giao dịch bất thường, chính chủ tài khoản có thể phải giải trình với ngân hàng hoặc cơ quan chức năng về những khoản tiền phát sinh.

Do đó, việc bảo mật tài khoản và kiểm soát người có quyền thực hiện giao dịch là một phần quan trọng trong quản lý tài chính của hộ kinh doanh.

Cách xử lý khi gặp đề nghị “rút tiền qua POS”

Khi khách hàng đề nghị thực hiện giao dịch không gắn với việc mua hàng hoặc sử dụng dịch vụ, chủ cơ sở nên từ chối giao dịch thay vì chấp nhận để nhận hoa hồng.

Nếu giao dịch đã phát sinh và sau đó phát hiện có dấu hiệu bất thường, cần lưu giữ chứng từ, thông tin giao dịch và trao đổi liên quan; đồng thời liên hệ ngân hàng hoặc cơ quan công an khi cần thiết để được hướng dẫn.

Đặc biệt, không nên tự ý tiếp tục thực hiện các giao dịch tương tự chỉ vì những lần trước chưa xảy ra vấn đề.

Hộ kinh doanh cần nhớ gì?

Máy POS, mã QR và tài khoản ngân hàng là công cụ phục vụ hoạt động kinh doanh, không phải phương tiện để thực hiện dịch vụ rút tiền mặt cho người khác.

Khoản hoa hồng nhận được từ một giao dịch “quẹt hộ” có thể không đáng kể so với những rủi ro mà chủ cơ sở phải đối mặt nếu giao dịch bị xác định là bất thường hoặc bị lợi dụng vào mục đích vi phạm pháp luật.

Vì vậy, nguyên tắc an toàn đối với hộ kinh doanh là chỉ thực hiện thanh toán khi có giao dịch mua bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ thực tế; không cho người khác mượn máy POS, tài khoản hoặc quyền quản trị tài khoản để thực hiện giao dịch.

Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn, chủ cơ sở nên chủ động từ chối và thông báo cho cơ quan chức năng để được hướng dẫn thay vì vì lợi ích trước mắt mà chấp nhận rủi ro pháp lý.