Miễn, giảm thuế sử dụng đất phi nông nghiệp: Ai được hưởng?

Những trường hợp có thể được miễn thuế

Theo hướng dẫn tại Thông tư 130/2016/TT-BTC, một trong những trường hợp đáng chú ý là hộ gia đình, cá nhân có số thuế sử dụng đất phi nông nghiệp phải nộp trong năm không vượt quá 50.000 đồng sau khi đã tính các khoản miễn, giảm theo quy định.

Điểm cần lưu ý là ngưỡng 50.000 đồng được xem xét trên tổng số thuế phải nộp của các thửa đất thuộc phạm vi một tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Vì vậy, người có nhiều thửa đất không nên chỉ căn cứ vào số thuế của từng thửa riêng lẻ để xác định mình có thuộc diện miễn hay không.

Quy định này có ý nghĩa giảm chi phí và thủ tục hành chính đối với những khoản thuế có giá trị nhỏ. Trong trường hợp người nộp thuế đủ điều kiện miễn nhưng trước đó đã nộp tiền vào ngân sách nhà nước, việc hoàn trả được thực hiện theo quy định về quản lý thuế.

Một số nhóm đất ở được miễn thuế theo chính sách ưu đãi

Không chỉ căn cứ vào số tiền thuế phải nộp, pháp luật còn quy định miễn thuế đối với một số trường hợp gắn với địa bàn, đối tượng chính sách và hoàn cảnh kinh tế.

Đối với đất ở, các trường hợp được đề cập gồm đất nằm trong hạn mức tại địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Ngoài ra, chính sách còn dành ưu đãi cho một số nhóm người có công, người thuộc diện chính sách xã hội và hộ nghèo khi sử dụng đất ở trong hạn mức theo điều kiện luật định.

Nhóm đối tượng chính sách được đề cập gồm người hoạt động cách mạng trước ngày 19/8/1945; một số thương binh, bệnh binh; Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân; Bà mẹ Việt Nam Anh hùng; thân nhân liệt sĩ thuộc trường hợp được quy định; người hoạt động cách mạng hoặc người bị nhiễm chất độc da cam đáp ứng điều kiện; cùng một số trường hợp khác.

Bên cạnh đó, đất ở trong hạn mức của hộ nghèo cũng thuộc trường hợp được xem xét miễn theo quy định. Với những địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, chính sách miễn thuế cũng được áp dụng đối với đất ở trong hạn mức khi đáp ứng đầy đủ điều kiện.

Không phải trường hợp miễn, giảm nào cũng phải nộp hồ sơ

Một điểm đáng chú ý trong quy định về thủ tục là người nộp thuế không phải nộp hồ sơ đề nghị miễn, giảm đối với một số trường hợp đã được pháp luật xác định rõ.

Trong đó, hộ gia đình, cá nhân có số thuế sử dụng đất phi nông nghiệp phải nộp hằng năm từ 50.000 đồng trở xuống thuộc nhóm không phải thực hiện hồ sơ miễn thuế.

Tương tự, một số trường hợp đất ở trong hạn mức thuộc diện miễn thuế theo chính sách đối với địa bàn khó khăn, đặc biệt khó khăn, hộ nghèo hoặc người có công cũng không phải thực hiện thủ tục hồ sơ theo cơ chế thông thường.

Quy định này giúp giảm đáng kể gánh nặng thủ tục, đặc biệt đối với những người thuộc nhóm chính sách. Tuy nhiên, việc không phải nộp hồ sơ không đồng nghĩa với việc mọi trường hợp đều mặc nhiên được miễn. Người sử dụng đất vẫn cần bảo đảm các điều kiện về đối tượng, loại đất, hạn mức và địa bàn theo quy định.

Khi nào người nộp thuế phải chuẩn bị hồ sơ?

Nếu tại thời điểm khai thuế lần đầu, người sử dụng đất đã xác định mình thuộc diện miễn hoặc giảm thuế thì thông tin đề nghị miễn, giảm được khai ngay trong tờ khai thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, đồng thời cung cấp giấy tờ chứng minh thuộc diện ưu đãi.

Trường hợp ban đầu chưa đề nghị miễn, giảm nhưng trong quá trình sử dụng đất mới phát sinh hoặc mới đáp ứng điều kiện, người nộp thuế có thể thực hiện hồ sơ đề nghị theo quy định.

Hồ sơ cơ bản gồm văn bản đề nghị miễn, giảm theo mẫu; giấy tờ liên quan đến thửa đất; tài liệu chứng minh thuộc diện miễn, giảm và các giấy tờ khác tương ứng với từng trường hợp.

Đáng chú ý, người nộp thuế không phải nộp bản sao Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất kèm hồ sơ miễn, giảm. Cơ quan thuế có thể khai thác thông tin về giấy chứng nhận từ cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai.

Đối với trường hợp gặp khó khăn do sự kiện bất khả kháng, hồ sơ còn phải có tài liệu xác định thời gian, địa điểm xảy ra sự kiện và giấy tờ chứng minh giá trị thiệt hại theo yêu cầu.

Cần phân biệt miễn thuế với giảm thuế

Miễn thuế và giảm thuế đều là chính sách hỗ trợ người nộp thuế nhưng không nên đồng nhất hai khái niệm này.

Miễn thuế có nghĩa là người thuộc trường hợp được pháp luật quy định không phải thực hiện nghĩa vụ thuế đối với phần đất hoặc khoản thuế đáp ứng điều kiện miễn.

Trong khi đó, giảm thuế chỉ làm giảm một phần nghĩa vụ phải nộp theo mức và điều kiện tương ứng. Vì vậy, khi lập hồ sơ, người sử dụng đất cần xác định chính xác căn cứ pháp lý và loại ưu đãi mà mình được hưởng.

Việc xác định sai trường hợp có thể dẫn đến kê khai không chính xác hoặc bỏ sót quyền lợi. Đặc biệt, với các trường hợp liên quan đến hạn mức đất ở, địa bàn khó khăn, người có công hoặc hộ nghèo, cần đối chiếu đồng thời nhiều điều kiện thay vì chỉ dựa vào một tiêu chí.

Hồ sơ miễn, giảm cần những giấy tờ gì?

Theo quy định được dẫn chiếu, hồ sơ đề nghị miễn, giảm thuế về cơ bản có thể bao gồm:

• Văn bản đề nghị miễn, giảm thuế theo mẫu quy định.
• Bản sao quyết định giao đất, quyết định hoặc hợp đồng thuê đất, quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất hoặc giấy tờ liên quan khác.
• Tài liệu chứng minh người nộp thuế thuộc diện được miễn, giảm.
• Đối với trường hợp do sự kiện bất khả kháng, cần bổ sung tài liệu của cơ quan có thẩm quyền xác định sự kiện và hồ sơ chứng minh thiệt hại.

Việc chuẩn bị hồ sơ đúng ngay từ đầu giúp cơ quan thuế có cơ sở xác định chính xác quyền lợi của người nộp thuế và hạn chế việc phải bổ sung giấy tờ nhiều lần.

Những điểm người sử dụng đất cần lưu ý

Trước khi thực hiện nghĩa vụ thuế, hộ gia đình và cá nhân nên kiểm tra đồng thời số thuế phải nộp, số lượng thửa đất, địa bàn có đất, hạn mức đất ở và tình trạng thuộc nhóm chính sách.

Đối với người sở hữu nhiều thửa đất trong cùng một tỉnh, thành phố, cần đặc biệt lưu ý nguyên tắc xác định tổng số thuế phải nộp để xem xét ngưỡng miễn 50.000 đồng.

Trong trường hợp đã nộp thuế nhưng sau đó xác định đủ điều kiện miễn, người nộp thuế không nên mặc nhiên coi khoản tiền đã nộp là mất quyền lợi. Việc xử lý số tiền đã nộp được thực hiện theo quy định về quản lý thuế.

Nhìn rộng hơn, chính sách miễn, giảm thuế sử dụng đất phi nông nghiệp thể hiện sự kết hợp giữa quản lý nguồn thu và hỗ trợ các nhóm đối tượng cần được ưu đãi. Việc số hóa dữ liệu đất đai và tăng khả năng khai thác thông tin giữa các cơ quan cũng góp phần giảm giấy tờ mà người dân phải trực tiếp cung cấp.

Do đó, thay vì chỉ quan tâm đến số tiền thuế phải đóng, người sử dụng đất nên chủ động rà soát mình có thuộc nhóm được miễn hoặc giảm hay không. Đây là cơ sở quan trọng để thực hiện đúng nghĩa vụ thuế và bảo đảm đầy đủ quyền lợi theo quy định hiện hành.

Căn cứ: Thông tư 130/2016/TT-BTC và các quy định pháp luật có liên quan về thuế sử dụng đất phi nông nghiệp.