Xung đột Trung Đông leo thang: Ngành xuất nhập khẩu Việt Nam ứng phó rủi ro chuỗi cung ứng

Cuộc không kích quân sự quy mô lớn bắt đầu từ ngày 28/02/2026 giữa Mỹ, Israel và Iran đã đánh dấu một bước leo thang nghiêm trọng, đẩy khu vực Trung Đông vào tình trạng bất ổn kéo dài. Trước tình hình này, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) đã chính thức có văn bản gửi các hiệp hội ngành hàng và đơn vị logistics nhằm chủ động phương án ứng phó.

Áp lực kép từ chi phí và vận tải

Theo đánh giá của các chuyên gia, xung đột không chỉ gây rủi ro trực tiếp về an ninh mà còn tạo ra hệ lụy dây chuyền lên nền kinh tế toàn cầu. Hai thách thức lớn nhất mà doanh nghiệp Việt Nam phải đối mặt lúc này là giá nhiên liệu tăng phi mã và gián đoạn tuyến vận tải huyết mạch.

• Logistics gặp khó: Việc nhiều quốc gia đóng cửa không phận và các hãng tàu phải thay đổi lộ trình tránh vùng chiến sự (đặc biệt là khu vực eo biển Hormuz) đã khiến thời gian vận chuyển kéo dài.

• Chi phí leo thang: Cước vận tải biển và hàng không được dự báo sẽ tăng mạnh do phụ phí nhiên liệu và phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh. Điều này trực tiếp đẩy giá thành hàng hóa lên cao, gây khó khăn cho cả đầu vào sản xuất và đầu ra xuất khẩu.

5 giải pháp trọng tâm cho doanh nghiệp

Để thích ứng với biến động, Cục Xuất nhập khẩu đề xuất 5 nhóm giải pháp cốt lõi mà các hiệp hội và doanh nghiệp cần triển khai ngay:

1. Đa dạng hóa thị trường: Chủ động tìm kiếm các nguồn cung ứng thay thế và thị trường xuất khẩu khác để giảm bớt sự phụ thuộc vào các khu vực đang có xung đột.

2. Rà soát hợp đồng: Đặc biệt chú trọng các điều khoản về logistics, bảo hiểm và điều khoản bất khả kháng. Doanh nghiệp cần mua bảo hiểm đầy đủ cho hàng hóa để phòng ngừa tổn thất phát sinh.

3. Cập nhật thông tin liên tục: Phối hợp chặt chẽ với các cơ quan quản lý để nắm bắt biến động giá cước, lịch trình vận tải và tình hình địa chính trị, từ đó đưa ra quyết định kịp thời.

4. Xây dựng kịch bản dự phòng: Chủ động lập kế hoạch phòng ngừa rủi ro cho chuỗi cung ứng, sẵn sàng các phương án vận tải thay thế khi các tuyến đường chính bị phong tỏa.

5. Tận dụng mạng lưới Thương vụ: Liên hệ với các Thương vụ Việt Nam tại nước ngoài để tìm kiếm đơn hàng mới và nắm bắt cơ hội tại các thị trường tiềm năng khác.

Sự chủ động là chìa khóa

Trước những biến động khó lường của môi trường quốc tế, sự linh hoạt và khả năng chống chịu của doanh nghiệp đóng vai trò quyết định. Bộ Công Thương khẳng định sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến và phối hợp cùng các đơn vị liên quan để hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam vượt qua giai đoạn thách thức này, đảm bảo dòng chảy giao thương không bị đứt gãy.