Các trường hợp người nộp thuế bị giám sát trọng điểm

Trường hợp nào bị đưa vào diện giám sát trọng điểm về thuế?

Theo quy định mới, người nộp thuế có thể bị cơ quan thuế đưa vào danh sách theo dõi trọng điểm nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu có nguy cơ ảnh hưởng đến việc chấp hành pháp luật thuế.

Có giao dịch tài chính đáng ngờ liên quan đến hành vi trốn thuế

Một trong những căn cứ để cơ quan thuế tăng cường giám sát là khi người nộp thuế thực hiện các giao dịch qua ngân hàng có dấu hiệu bất thường theo quy định của pháp luật về phòng, chống rửa tiền và các giao dịch này có khả năng liên quan đến hành vi trốn thuế hoặc gian lận thuế.

Quy định này cho thấy sự kết nối chặt chẽ giữa cơ quan thuế và các cơ quan có chức năng phòng, chống rửa tiền nhằm phát hiện sớm các hành vi vi phạm.

Người nộp thuế hoặc người đại diện bị khởi tố

Cơ quan thuế sẽ áp dụng biện pháp giám sát chặt chẽ hơn đối với trường hợp người nộp thuế hoặc người đại diện theo pháp luật đã bị cơ quan có thẩm quyền khởi tố liên quan đến các hành vi vi phạm về thuế, hóa đơn hoặc chứng từ.

Đây là căn cứ quan trọng để đánh giá mức độ rủi ro trong quá trình quản lý thuế.

Thuộc nhóm rủi ro cao về thuế

Những người nộp thuế được xác định có mức độ rủi ro cao thông qua quá trình thu thập, phân tích dữ liệu hoặc thuộc các chuyên đề kiểm soát trọng điểm của cơ quan thuế cũng sẽ nằm trong diện theo dõi đặc biệt.

Việc xác định rủi ro không chỉ dựa trên lịch sử chấp hành nghĩa vụ thuế mà còn căn cứ vào nhiều nguồn thông tin phục vụ công tác quản lý.

Không hợp tác với cơ quan thuế

Người nộp thuế bị xếp vào nhóm không tuân thủ pháp luật thuế, hoặc không giải trình, bổ sung hồ sơ theo đúng yêu cầu và thời hạn của cơ quan thuế cũng thuộc đối tượng bị giám sát trọng điểm.

Điều này nhằm bảo đảm quá trình thanh tra, kiểm tra và quản lý thuế được thực hiện hiệu quả, hạn chế tình trạng kéo dài thời gian xử lý hồ sơ.

Cơ quan thuế sẽ thực hiện giám sát như thế nào?

Sau khi xác định người nộp thuế thuộc diện giám sát trọng điểm, cơ quan thuế các cấp sẽ tiến hành theo dõi, phân tích và áp dụng các biện pháp quản lý phù hợp với từng trường hợp cụ thể.

Việc lựa chọn hình thức giám sát, phạm vi kiểm soát cũng như thời gian áp dụng sẽ được thực hiện trên cơ sở đánh giá mức độ rủi ro và hướng dẫn nghiệp vụ của Cục Thuế.

Thông qua cơ chế quản lý theo rủi ro, cơ quan thuế có thể tập trung nguồn lực vào những đối tượng có khả năng vi phạm cao, đồng thời giảm áp lực kiểm tra đối với các doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật.

Người nộp thuế được phân loại mức độ tuân thủ ra sao?

Một điểm mới đáng chú ý của Thông tư 94/2026/TT-BTC là quy định hệ thống đánh giá mức độ tuân thủ pháp luật thuế.

Theo đó, người nộp thuế được phân thành 04 mức độ gồm:

• Mức 1: Tuân thủ tốt.
• Mức 2: Tuân thủ trung bình.
• Mức 3: Tuân thủ thấp.
• Mức 4: Không tuân thủ.

Việc phân loại được thực hiện dựa trên nhiều tiêu chí phản ánh toàn diện quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế của người nộp thuế.

Các tiêu chí đánh giá mức độ tuân thủ

Cơ quan thuế sẽ xem xét đồng thời nhiều yếu tố, bao gồm:

• Tình trạng hoạt động của người nộp thuế.
• Thông tin của người đại diện theo pháp luật.
• Việc kê khai và nộp hồ sơ thuế.
• Mức độ thực hiện nghĩa vụ nộp thuế.
• Tình hình sử dụng hóa đơn.
• Lịch sử vi phạm hành chính về thuế.
• Tình trạng nợ thuế.
• Chỉ số hoạt động sản xuất, kinh doanh.
• Việc tự nguyện tham gia chương trình tuân thủ thuế.
• Dấu hiệu giao dịch liên kết hoặc giao dịch bất thường.
• Các tiêu chí quản lý khác theo quy định.

Hệ thống tiêu chí này giúp việc đánh giá được khách quan, minh bạch và phản ánh đúng mức độ chấp hành pháp luật của từng người nộp thuế.

Kết quả phân loại sẽ ảnh hưởng như thế nào?

Sau khi đánh giá mức độ tuân thủ, cơ quan thuế sẽ áp dụng các biện pháp quản lý tương ứng.

Đối với người nộp thuế tuân thủ tốt

Những tổ chức, cá nhân thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế có thể được:

• Xem xét tuyên dương, khen thưởng.

• Hưởng cơ chế ưu tiên trong quản lý thuế nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định.
• Giảm tần suất áp dụng các biện pháp kiểm tra, giám sát không cần thiết.

Đối với người nộp thuế cần nâng cao mức độ tuân thủ

Cơ quan thuế sẽ triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ như:

• Hướng dẫn thực hiện đúng quy định về thuế.
• Tổ chức hội nghị đối thoại với doanh nghiệp.
• Phối hợp với đại lý thuế và các cơ quan liên quan để hỗ trợ người nộp thuế.
• Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong kê khai và nộp thuế.
• Đơn giản hóa thủ tục hành chính nhằm giảm chi phí tuân thủ.

Song song với đó, cơ quan thuế sẽ tiếp tục phân loại mức độ rủi ro để áp dụng các biện pháp quản lý phù hợp với từng nhóm đối tượng.

Ý nghĩa của quy định mới đối với doanh nghiệp và cá nhân

Việc áp dụng cơ chế quản lý dựa trên mức độ tuân thủ và rủi ro được kỳ vọng sẽ nâng cao tính minh bạch trong hoạt động quản lý thuế, đồng thời khuyến khích người nộp thuế chủ động thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo quy định.

Đối với doanh nghiệp, việc duy trì lịch sử tuân thủ tốt không chỉ giúp hạn chế nguy cơ bị thanh tra, kiểm tra thường xuyên mà còn tạo điều kiện tiếp cận các cơ chế quản lý ưu tiên. Ngược lại, những trường hợp có dấu hiệu vi phạm hoặc không hợp tác với cơ quan thuế sẽ phải đối mặt với các biện pháp kiểm soát chặt chẽ hơn nhằm bảo đảm hiệu quả quản lý và phòng ngừa thất thu ngân sách nhà nước.