Theo Thông tư 57/2026/TT-BGDĐT, cơ chế công nhận chuẩn quốc gia được áp dụng đối với hai nhóm cơ sở giáo dục chính.
Thứ nhất là các cơ sở giáo dục mầm non, bao gồm trường mầm non, trường mẫu giáo và nhà trẻ.
Thứ hai là các trường phổ thông thuộc hệ thống giáo dục quốc dân, gồm trường tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học. Phạm vi này bao gồm cả trường công lập và trường tư thục.
Như vậy, tiêu chuẩn quốc gia không chỉ dành cho các trường công lập mà còn được áp dụng đối với cơ sở giáo dục ngoài công lập nếu đáp ứng đầy đủ các yêu cầu tương ứng.
Việc đạt chuẩn quốc gia không dựa trên một tiêu chí riêng lẻ mà đòi hỏi cơ sở giáo dục phải đáp ứng đồng thời nhiều điều kiện.
Nhà trường phải có ít nhất một khóa trẻ hoàn thành chương trình giáo dục ở độ tuổi cao nhất mà trường tổ chức hoặc một khóa học sinh hoàn thành chương trình của cấp học tương ứng.
Đối với trường phổ thông nhiều cấp, yêu cầu này được xác định theo cấp học cao nhất mà trường tổ chức.
Điều kiện này nhằm bảo đảm nhà trường đã có quá trình tổ chức giáo dục thực tế và có kết quả đầu ra để đánh giá, thay vì chỉ dựa vào điều kiện cơ sở vật chất hoặc hồ sơ quản lý.
Một điểm đáng chú ý là trường phải có hệ thống dữ liệu phục vụ tự đánh giá, cải tiến chất lượng và theo dõi hoạt động giáo dục trong ít nhất 3 năm học liên tiếp trước thời điểm được xem xét công nhận.
Điều này cho thấy việc đánh giá chuẩn quốc gia ngày càng chú trọng tính ổn định và quá trình phát triển của nhà trường.
Đối với những trường được hình thành sau sáp nhập, hợp nhất, chia, tách hoặc thay đổi cơ cấu cấp học, việc xác định dữ liệu được thực hiện theo cơ chế kế thừa và tổ chức lại được quy định tại Thông tư 57/2026/TT-BGDĐT.
Nhà trường phải đạt mức thực hiện các hoạt động bảo đảm chất lượng giáo dục theo yêu cầu tương ứng.
Nói cách khác, việc được công nhận không chỉ dựa vào kết quả học tập của học sinh mà còn xem xét cách nhà trường tổ chức quản trị, theo dõi chất lượng, phát hiện hạn chế và triển khai các biện pháp cải tiến.
Cơ sở giáo dục phải đáp ứng các yêu cầu về cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, an toàn trường học cùng những điều kiện khác theo quy định pháp luật và mức độ chuẩn quốc gia mà trường đăng ký.
Các yêu cầu này được đặt trong mối liên hệ với chất lượng giáo dục thực tế, nhằm bảo đảm học sinh được học tập trong môi trường đáp ứng các điều kiện cần thiết.
Theo quy định mới, việc công nhận trường đạt chuẩn quốc gia được phân thành mức độ 1 và mức độ 2.
Mỗi mức độ có yêu cầu tương ứng về chất lượng giáo dục và các điều kiện bảo đảm. Vì vậy, trường không nên chỉ tập trung vào việc hoàn thiện hồ sơ để đạt chuẩn mà cần xác định rõ mức độ công nhận, từ đó xây dựng kế hoạch cải tiến phù hợp.
Đặc biệt, dữ liệu đánh giá và kết quả cải tiến chất lượng trong nhiều năm trở thành cơ sở quan trọng để chứng minh quá trình đáp ứng tiêu chuẩn.
Việc được công nhận trường đạt chuẩn quốc gia không có nghĩa là kết quả này được duy trì vô thời hạn trong mọi trường hợp.
Quyết định công nhận có thể bị thu hồi nếu trường vi phạm pháp luật trong tổ chức và hoạt động giáo dục đến mức bị đình chỉ hoạt động.
Trường cũng có thể bị thu hồi công nhận nếu không còn đáp ứng các yêu cầu của mức chuẩn đã được công nhận và không khắc phục được những tồn tại trong thời hạn được yêu cầu.
Một trường hợp đặc biệt nghiêm trọng là cung cấp thông tin, dữ liệu, báo cáo hoặc minh chứng không trung thực, làm ảnh hưởng đến kết quả đánh giá và công nhận.
Như vậy, tính trung thực của dữ liệu và minh chứng không chỉ là yêu cầu trong quá trình thẩm định mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc duy trì danh hiệu trường đạt chuẩn quốc gia.
Khi phát hiện trường không còn đáp ứng yêu cầu chuẩn quốc gia, việc xử lý không nhất thiết dẫn ngay đến thu hồi công nhận, ngoại trừ những trường hợp thuộc diện đặc biệt.
Đối với các vấn đề có thể khắc phục, Sở Giáo dục và Đào tạo có thể thông báo bằng văn bản và yêu cầu nhà trường xây dựng kế hoạch khắc phục trong thời hạn phù hợp.
Kết quả thực hiện sẽ tiếp tục được xem xét thông qua hoạt động kiểm tra, giám sát hoặc thẩm định. Nếu trường khắc phục đạt yêu cầu, việc công nhận có thể được duy trì; ngược lại, cơ quan có thẩm quyền có thể thực hiện thủ tục thu hồi.
Cơ chế này cho thấy trọng tâm của quản lý chất lượng không chỉ nằm ở việc “đạt chuẩn” tại một thời điểm mà còn ở khả năng duy trì và cải thiện chất lượng liên tục.
Một vấn đề đáng lưu ý đối với các cơ sở giáo dục có nhiều địa điểm hoạt động là chất lượng không được đánh giá chỉ dựa trên trường chính.
Theo hướng dẫn được nêu trong Công văn 5555/BGDĐT-GDPT, hoạt động bảo đảm chất lượng phải được triển khai thống nhất trong toàn trường, đồng thời tính đến điều kiện thực tế tại trường chính, phân hiệu và điểm trường.
Điều này có ý nghĩa đặc biệt đối với những cơ sở giáo dục được tổ chức theo mô hình nhiều điểm. Một trường có cơ sở chính đáp ứng tốt tiêu chuẩn nhưng điều kiện tại một điểm trường còn nhiều hạn chế thì việc đánh giá tổng thể vẫn phải xem xét đầy đủ thực trạng tại các địa điểm này.
Nhà trường vì vậy cần xây dựng cơ chế quản lý và thu thập dữ liệu thống nhất, tránh tình trạng chỉ tập trung hoàn thiện điều kiện ở một cơ sở.
Ý kiến bạn đọc
Những tin mới hơn
Những tin cũ hơn
Cô Cindy Lê hiện đảm nhiệm vai trò Giám đốc Phát triển Chiến lược Quốc tế tại Công ty Luật Nguyễn, một vị trí mang tính then chốt trong việc dẫn dắt các doanh nghiệp Việt Nam mở rộng quy mô và vị thế trên thị trường toàn cầu. Với tư duy chiến lược sắc sảo, kinh nghiệm thực chiến đa ngành, và khả...