Sắp xếp TAND khu vực Hưng Yên và mô hình tư pháp mới

Tái cấu trúc tư pháp: Hệ thống 8 Tòa án nhân dân khu vực tại Hưng Yên

Thực hiện Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, mạng lưới các cơ quan xét xử sơ thẩm trên địa bàn tỉnh Hưng Yên đã được quy hoạch, sắp xếp lại tinh gọn với 8 Tòa án nhân dân khu vực. Việc sáp nhập này nhằm tối ưu hóa nguồn lực nhân sự, tập trung hóa năng lực chuyên môn và mở rộng không gian pháp lý gắn liền với các đơn vị hành chính mới.

• Khu vực trung tâm và vùng kinh tế trọng điểm (Khu vực 1 - 4): Bao trùm toàn bộ các thành phố, thị xã và huyện trọng điểm như thành phố Hưng Yên, Ân Thi, Phù Cường, Tiên Lữ, Mỹ Hào, Yên Mỹ, Khoái Châu, Văn Giang và Văn Lâm. Các tòa án khu vực này chịu trách nhiệm giải quyết khối lượng lớn các tranh chấp dân sự, kinh tế và thương mại phát sinh từ sự phát triển công nghiệp và đô thị hóa nhanh chóng.

• Các khu vực mở rộng liên vùng (Khu vực 5 - 8): Gồm các tòa án khu vực phụ trách các cụm dân cư và huyện lỵ rộng lớn. Sự sắp xếp này giúp cấu trúc lại ranh giới thẩm quyền theo lãnh thổ, tạo sự liên thông chặt chẽ giữa các xã, huyện, qua đó thu hẹp khoảng cách tiếp cận công lý và đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho người dân ở mọi địa bàn cơ sở.

Bước ngoặt tinh gọn bộ máy: Xóa bỏ cấp cao và cấp huyện, định hình mô hình 3 cấp

Cuộc cải cách tổ chức bộ máy nhà nước theo chủ trương của Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã đánh dấu một bước chuyển lịch sử trong ngành tư pháp khi quyết định kết thúc hoạt động của hệ thống Tòa án nhân dân cấp cao và Tòa án nhân dân cấp huyện.

• Mô hình tổ chức 3 cấp tinh gọn: Từ đây, cấu trúc hành chính tư pháp của hệ thống Tòa án nhân dân được chuẩn hóa thành 3 cấp độ rõ rệt bao gồm: Tòa án nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân cấp tỉnh và Tòa án nhân dân cấp khu vực.

• Nâng cao hiệu năng thực thi công lý: Việc loại bỏ các tầng nấc trung gian không cần thiết giúp dòng chảy tố tụng trở nên thông suốt, giảm thiểu thời gian xét xử kéo dài, đồng thời tập trung toàn diện quyền lực xét xử sơ thẩm và phúc thẩm vào các thiết chế đủ mạnh, đáp ứng yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN.

Chức năng và nhiệm vụ cốt lõi của Tòa án nhân dân trong kỷ nguyên mới

Căn cứ theo Luật Tổ chức Tòa án nhân dân, Tòa án nhân dân đóng vai trò là cơ quan thực thi quyền tư pháp, bao gồm toàn bộ các hoạt động xét xử và đưa ra quyết định pháp lý nhằm bảo vệ công lý, quyền con người và trật tự kỷ cương xã hội:

1. Giải quyết toàn diện các loại án: Trực tiếp thụ lý và xét xử các vụ án hình sự, hành chính, dân sự, phá sản cũng như giải quyết các vi phạm hành chính và vụ việc khác theo quy định pháp luật.

2. Bảo vệ quyền con người và kiểm soát quyền lực: Ra các quyết định liên quan trực tiếp đến quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân, có quyền phát hiện và kiến nghị về tính hợp hiến, hợp pháp của các văn bản quy phạm pháp luật trong quá trình giải quyết vụ án.

3. Thống nhất áp dụng pháp luật và phát triển án lệ: Đảm bảo giải thích pháp luật chuẩn xác, tổng kết thực tiễn xét xử, phát triển án lệ và thực thi đầy đủ các nhiệm vụ quyền hạn liên quan đến công tác thi hành án, góp phần giữ vững kỷ cương phép nước.