Mỹ áp thuế nhập khẩu mới với 60 nền kinh tế

Từ ngày 24/7/2026 theo giờ Mỹ, các mức thuế nhập khẩu bổ sung chính thức được áp dụng đối với hàng hóa từ 60 nền kinh tế bị đưa vào diện điều tra. Quy định mới thay thế mức thuế tạm thời trước đó và được chia thành hai ngưỡng chính là 10% và 12,5%.

Theo giới chức thương mại Mỹ, chính sách này được triển khai sau quá trình điều tra liên quan đến việc lưu thông các sản phẩm bị nghi ngờ có liên quan đến lao động cưỡng bức trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Washington cho rằng những thực tiễn thương mại như vậy tạo ra môi trường cạnh tranh thiếu công bằng đối với doanh nghiệp Mỹ và ảnh hưởng đến lợi ích kinh tế quốc gia.

Điểm đáng chú ý là thuế bổ sung sẽ được áp dụng trên phạm vi rộng đối với hầu hết hàng hóa nhập khẩu từ các quốc gia nằm trong danh sách, thay vì chỉ giới hạn ở một số ngành nghề cụ thể.

Những mặt hàng được miễn trừ khỏi chính sách thuế mới

Dù mở rộng phạm vi đánh thuế, Mỹ vẫn duy trì một số ngoại lệ nhằm hạn chế tác động tiêu cực đến nền kinh tế trong nước.

Các nguyên liệu thiết yếu có nguy cơ thiếu hụt nguồn cung, những sản phẩm mà doanh nghiệp Mỹ chưa thể tự sản xuất đủ hoặc không có nguồn thay thế phù hợp sẽ được xem xét miễn áp dụng thuế. Ngoài ra, những mặt hàng đã chịu thuế theo các quy định liên quan đến an ninh quốc gia trước đó như thép, nhôm, đồng hay ôtô cũng không bị tính thêm mức thuế mới.

Bên cạnh đó, nhiều sản phẩm đáp ứng tiêu chí xuất xứ trong khuôn khổ Hiệp định Mỹ - Mexico - Canada tiếp tục được hưởng cơ chế ưu đãi. Điều này phản ánh mong muốn của Washington trong việc bảo vệ chuỗi cung ứng Bắc Mỹ vốn có mức độ liên kết rất cao.

Việt Nam nằm trong nhóm chịu thuế cao hơn

Một trong những thông tin thu hút sự quan tâm lớn là Việt Nam thuộc nhóm quốc gia phải chịu mức thuế bổ sung 12,5%. Đây cũng là nhóm bao gồm nhiều nền kinh tế châu Á có tỷ trọng xuất khẩu đáng kể vào thị trường Mỹ như Trung Quốc, Philippines và Thái Lan.

Trong khi đó, một số quốc gia khác như Anh, Canada, Ấn Độ, Indonesia hay Malaysia chỉ chịu mức thuế 10%. Với Liên minh châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan và Thụy Sĩ, tổng mức thuế cuối cùng sẽ phụ thuộc vào việc cộng gộp với thuế tối huệ quốc hiện hành.

Việc Việt Nam nằm trong nhóm thuế cao hơn có thể tạo áp lực đáng kể lên các doanh nghiệp xuất khẩu, đặc biệt là những ngành phụ thuộc nhiều vào thị trường Mỹ như dệt may, da giày, đồ gỗ và điện tử.

Vì sao Mỹ lựa chọn biện pháp thuế quan?

Trong nhiều năm qua, thuế nhập khẩu đã trở thành công cụ quan trọng trong chiến lược thương mại của Mỹ. Không chỉ nhằm tăng nguồn thu ngân sách, thuế quan còn được sử dụng để gây sức ép buộc các đối tác thay đổi chính sách mà Washington cho là gây bất lợi cho doanh nghiệp Mỹ.

Sau khi một số biện pháp thuế trước đây bị thách thức về mặt pháp lý, chính quyền Mỹ đã tìm kiếm các cơ sở pháp lý khác để tiếp tục duy trì chiến lược bảo hộ thương mại. Điều này cho thấy Washington vẫn xem thuế nhập khẩu là một đòn bẩy hiệu quả trong đàm phán kinh tế quốc tế.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cảnh báo rằng việc mở rộng áp thuế trên diện rộng có thể khiến chi phí nhập khẩu tăng cao, tạo áp lực lên lạm phát và làm gia tăng rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu.

Phản ứng từ các quốc gia bị ảnh hưởng

Ngay sau khi chính sách được công bố, nhiều quốc gia đã bày tỏ sự không đồng tình và cho rằng quyết định của Mỹ thiếu cơ sở thuyết phục. Một số nước tuyên bố sẽ tiếp tục đàm phán để yêu cầu Washington xem xét lại chính sách, trong khi số khác cân nhắc các biện pháp pháp lý hoặc thương mại nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia.

Đối với Việt Nam, các cơ quan chức năng khẳng định những đánh giá của phía Mỹ chưa phản ánh đầy đủ các nỗ lực trong việc phòng ngừa và hạn chế lao động cưỡng bức. Việt Nam cũng nhấn mạnh sẽ tiếp tục trao đổi với Mỹ để giải quyết những khác biệt về quan điểm, đồng thời bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động và cộng đồng doanh nghiệp.

Tác động đối với thương mại toàn cầu

Việc Mỹ áp dụng mức thuế mới đối với hàng chục nền kinh tế có thể tạo ra những thay đổi đáng kể trong dòng chảy thương mại quốc tế. Doanh nghiệp nhiều nước sẽ buộc phải tái cấu trúc chuỗi cung ứng, tìm kiếm thị trường thay thế hoặc điều chỉnh chiến lược sản xuất nhằm giảm thiểu tác động từ thuế quan.

Nếu căng thẳng thương mại tiếp tục leo thang, tăng trưởng kinh tế toàn cầu có thể chịu thêm áp lực trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng và đầu tư vẫn chưa phục hồi hoàn toàn. Đây cũng là lời nhắc nhở rằng thương mại quốc tế đang bước vào giai đoạn cạnh tranh khốc liệt hơn, nơi các yếu tố địa chính trị, lao động và an ninh kinh tế ngày càng ảnh hưởng mạnh đến chính sách thương mại của các quốc gia.

Chính sách thuế mới của Mỹ không chỉ là một quyết định kinh tế đơn thuần mà còn phản ánh sự thay đổi trong tư duy quản lý thương mại của Washington. Với phạm vi ảnh hưởng rộng và tác động trực tiếp đến nhiều đối tác lớn, động thái này có thể định hình lại cán cân thương mại toàn cầu trong những năm tới. Đối với Việt Nam, việc nâng cao năng lực cạnh tranh, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và chủ động thích ứng với các rào cản thương mại sẽ trở thành yêu cầu cấp thiết hơn bao giờ hết.