Quy định mới về giảm trừ gia cảnh từ ngày 1/7/2026

Tiêu chí sống cùng người nộp thuế: Chỉ áp dụng với trường hợp nào?

Bước sang giai đoạn áp dụng các chuẩn mực pháp lý mới từ ngày 1/7/2026 theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP, quy định về việc người phụ thuộc phải chung sống cùng người nộp thuế để được tính giảm trừ gia cảnh đã được định hình lại một cách rõ ràng và khoa học hơn:

• Không áp dụng đại trà: Pháp luật hiện hành xác định rõ ràng rằng không phải mọi trường hợp người phụ thuộc đều bắt buộc phải cư trú cùng một nhà với người nộp thuế mới được hưởng chính sách ưu đãi thuế thu nhập cá nhân.

• Ngoại lệ duy nhất bắt buộc: Điều kiện "phải đang sống cùng người nộp thuế" chỉ áp dụng duy nhất đối với nhóm cá nhân khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế phải trực tiếp nuôi dưỡng theo luật định (như anh, chị, em ruột, ông bà, cô, dì, cậu, chú, bác, cháu ruột và các đối tượng nuôi dưỡng hợp pháp khác).

Đối với các nhóm người phụ thuộc trực hệ như con cái, vợ/chồng hay cha mẹ, tiêu chí cư trú chung không còn là rào cản cứng nhắc, miễn là người nộp thuế đảm bảo đầy đủ nghĩa vụ nuôi dưỡng theo chuẩn mực của Luật Hôn nhân và gia đình.

Chuyển đổi nơi làm việc: Có cần đăng ký lại người phụ thuộc?

Một trong những vướng mắc thường trực của người lao động khi dịch chuyển môi trường công tác đã được gỡ bỏ hoàn toàn thông qua Thông tư 90/2026/TT-BTC:

1. Nguyên tắc kế thừa thông tin: Trường hợp cá nhân thay đổi cơ quan chi trả thu nhập nhưng không có sự thay đổi về thời gian tính giảm trừ gia cảnh của người phụ thuộc đã được cơ quan thuế chấp thuận trước đó, người lao động không phải thực hiện đăng ký lại từ đầu.

2. Trách nhiệm cung cấp hồ sơ: Người nộp thuế chỉ cần cung cấp bộ hồ sơ xác định người phụ thuộc cho doanh nghiệp, cơ quan chi trả thu nhập mới để làm căn cứ tiếp tục hạch toán giảm trừ theo quy định. Việc tận dụng tối đa dữ liệu chia sẻ từ Cổng Dịch vụ công Quốc gia và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành giúp tiết kiệm tối đa thời gian hành chính cho cả người lao động và bộ phận nhân sự.

Thời hạn quyết toán và chi tiết hồ sơ chứng minh từ ngày 1/7/2026

Khung pháp lý mới áp dụng từ năm 2026 yêu cầu người nộp thuế tuân thủ nghiêm ngặt các mốc thời gian và danh mục giấy tờ pháp lý đối với từng nhóm đối tượng cụ thể:

• Thời hạn đăng ký: Hồ sơ đăng ký người phụ thuộc kèm theo giấy tờ chứng minh cho năm tính thuế phải được hoàn thành chậm nhất trước ngày 31 tháng 12 của năm tính thuế đó, và sẽ được duy trì ổn định cho các năm tiếp theo nếu không phát sinh bất kỳ thay đổi nào.

• Danh mục hồ sơ chuyên biệt theo từng nhóm: Thay vì áp dụng quy định chung chung như trước, Thông tư 87/2026/TT-BTC chuẩn hóa bộ hồ sơ chứng minh tương ứng cho từng đối tượng cụ thể như:

  • Con cái: Bản chụp Giấy khai sinh, thẻ Căn cước, Quyết định nhận nuôi con nuôi hoặc giấy xác nhận đang học tập tại các cơ sở giáo dục, giấy xác nhận khuyết tật đối với con từ đủ 18 tuổi trở lên.

  • Vợ/chồng và cha mẹ: Bản chụp thẻ Căn cước kết hợp cùng Giấy chứng nhận kết hôn, Giấy khai sinh hoặc các tài liệu pháp lý chứng minh huyết thống, quan hệ gia đình hợp pháp.

  • Cá nhân khác không nơi nương tựa: Yêu cầu bản chụp thẻ Căn cước, bảng kê khai người phải trực tiếp nuôi dưỡng theo mẫu quản lý thuế cùng giấy tờ chứng minh nghĩa vụ nuôi dưỡng thực tế.