Nghị định số 335/2026/NĐ-CP quy định chính sách trợ giúp xã hội

Nghị định mới tạo khung pháp lý thống nhất về trợ giúp xã hội

Chính phủ đã ban hành Nghị định số 335/2026/NĐ-CP ngày 21/8/2026, quy định toàn diện về chính sách trợ giúp xã hội. Văn bản này tập trung vào nhiều nhóm chính sách, từ trợ giúp thường xuyên tại cộng đồng, hỗ trợ người nhận chăm sóc, nuôi dưỡng đến các trường hợp cần trợ giúp khẩn cấp và chăm sóc tại cơ sở trợ giúp xã hội.

Điểm đáng chú ý là nghị định không chỉ xác lập mức hỗ trợ làm căn cứ chung mà còn đặt ra cơ chế để địa phương chủ động nâng mức trợ giúp nếu có đủ điều kiện về kinh tế - xã hội.

Nghị định sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 5/10/2026, đồng thời thay thế một số quy định trước đây về chính sách trợ giúp xã hội đối với đối tượng bảo trợ xã hội.

Mức chuẩn trợ giúp xã hội được xác định ở mức 540.000 đồng

Một trong những nội dung có tác động trực tiếp đến người thụ hưởng là việc xác định mức chuẩn trợ giúp xã hội.

Theo quy định mới, mức chuẩn trợ giúp xã hội được ấn định là 540.000 đồng mỗi tháng. Đây không phải là một khoản tiền được chi trả đồng loạt cho mọi đối tượng, mà đóng vai trò là cơ sở để tính toán nhiều chế độ trợ giúp khác nhau.

Mức chuẩn này được sử dụng để xác định mức trợ cấp xã hội định kỳ, kinh phí hỗ trợ đối với trường hợp nhận chăm sóc, nuôi dưỡng cũng như mức chi cho hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng tại các cơ sở trợ giúp xã hội.

Cách thiết kế này giúp tạo ra một mặt bằng chung trong việc xác định chính sách, đồng thời thuận lợi hơn khi điều chỉnh các mức trợ giúp tương ứng với từng nhóm đối tượng theo quy định.

Địa phương có thể áp dụng mức hỗ trợ cao hơn

Một điểm đáng chú ý khác của Nghị định 335 là cơ chế mở dành cho các địa phương.

Trong trường hợp điều kiện kinh tế - xã hội cho phép, UBND cấp tỉnh có thể trình HĐND cùng cấp xem xét, quyết định mức chuẩn trợ giúp xã hội cao hơn mức được quy định chung.

Quy định này có ý nghĩa trong bối cảnh điều kiện sống, mức thu nhập, chi phí sinh hoạt và khả năng cân đối ngân sách giữa các địa phương có sự khác biệt.

Thay vì áp dụng một mức cứng cho mọi tỉnh, thành, chính sách mới tạo dư địa để địa phương chủ động nâng mức hỗ trợ phù hợp với khả năng ngân sách và nhu cầu thực tế của người dân.

Đồng thời, địa phương cũng có thể xem xét mở rộng chính sách đối với những nhóm người có hoàn cảnh khó khăn nhưng chưa thuộc phạm vi đối tượng được quy định trong nghị định.

Người đang hưởng chính sách được chuyển sang mức mới

Nghị định cũng đưa ra cơ chế chuyển tiếp nhằm hạn chế khoảng trống chính sách khi hệ thống quy định mới được áp dụng.

Những người đang hưởng chế độ theo các quy định trước đây sẽ được chuyển sang mức tương ứng theo Nghị định 335. Đáng chú ý, việc chuyển sang mức mới được xác định từ ngày 1/7/2026, dù nghị định chính thức có hiệu lực từ ngày 5/10/2026.

UBND cấp xã có trách nhiệm rà soát danh sách những người đang hưởng chính sách và tổ chức việc chi trả theo mức tương ứng. Đối với các cơ sở trợ giúp xã hội, người đứng đầu cơ sở có trách nhiệm bảo đảm việc thực hiện chế độ chăm sóc, nuôi dưỡng theo quy định mới.

Cách xử lý này nhằm bảo đảm quyền lợi của người đang thụ hưởng không bị gián đoạn trong quá trình chuyển đổi từ hệ thống quy định cũ sang quy định mới.

Hồ sơ đã nộp trước ngày nghị định có hiệu lực được xử lý thế nào?

Để tránh tình trạng người dân phải thực hiện lại thủ tục, Nghị định 335 dành quy định riêng cho các hồ sơ đang được giải quyết.

Đối với hồ sơ đề nghị hưởng trợ giúp xã hội hằng tháng, hỗ trợ kinh phí nhận chăm sóc, nuôi dưỡng, hỗ trợ chi phí mai táng hoặc tiếp nhận chăm sóc, nuôi dưỡng tại cơ sở trợ giúp xã hội đã được cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận trước thời điểm nghị định có hiệu lực nhưng chưa có quyết định, thủ tục sẽ tiếp tục được giải quyết theo quy định đang áp dụng trước đó.

Đáng chú ý, người đề nghị không phải nộp lại hồ sơ hoặc thực hiện lại các giấy tờ chỉ vì chính sách mới được ban hành.

Quy định tương tự cũng được áp dụng đối với hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp hưu trí xã hội hoặc hỗ trợ chi phí mai táng cho đối tượng hưu trí xã hội đã được tiếp nhận nhưng chưa có quyết định giải quyết.

Thay đổi không chỉ nằm ở mức tiền hỗ trợ

Xét về tổng thể, Nghị định 335/2026/NĐ-CP không đơn thuần là văn bản điều chỉnh mức chuẩn trợ giúp xã hội. Điểm quan trọng hơn nằm ở việc xây dựng một cơ chế vận hành tương đối đồng bộ giữa chính sách trợ giúp tại cộng đồng, hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng và trợ giúp tại các cơ sở chuyên biệt.

Việc xác định một mức chuẩn làm căn cứ chung giúp các chính sách có thể được tính toán và điều chỉnh theo cùng một hệ thống. Trong khi đó, cơ chế cho phép địa phương nâng mức trợ giúp tạo khả năng phản ứng linh hoạt trước những khác biệt về điều kiện kinh tế và nhu cầu an sinh.

Bên cạnh đó, quy định chuyển tiếp cho thấy mục tiêu quan trọng của chính sách mới là bảo đảm quá trình thay đổi pháp luật không làm gián đoạn quyền lợi của nhóm người vốn đang phụ thuộc vào các khoản trợ giúp xã hội.

Hàng loạt quy định cũ sẽ hết hiệu lực

Khi Nghị định 335/2026/NĐ-CP bắt đầu được áp dụng, Nghị định 20/2021/NĐ-CP về chính sách trợ giúp xã hội đối với đối tượng bảo trợ xã hội và Nghị định 76/2024/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 20/2021/NĐ-CP sẽ hết hiệu lực.

Một số điều khoản tại Nghị định 147/2025/NĐ-CP liên quan đến phân định thẩm quyền quản lý nhà nước trong lĩnh vực y tế cũng đồng thời được bãi bỏ theo quy định mới.

Việc thay thế hệ thống quy định trước đây bằng một nghị định mới có ý nghĩa quan trọng đối với cơ quan thực hiện chính sách tại địa phương. Các cơ quan cấp xã, cơ sở trợ giúp xã hội và những đơn vị liên quan sẽ phải rà soát quy trình, đối tượng và mức chi để bảo đảm việc thực hiện thống nhất.

Tác động đáng chú ý đối với người thụ hưởng

Với người đang hưởng trợ giúp xã hội, điểm cần quan tâm nhất là mức hưởng mới và thời điểm áp dụng tương ứng. Việc chuyển đổi được thiết kế theo hướng không yêu cầu người dân phải làm lại hồ sơ đối với những trường hợp đã được tiếp nhận và đang trong quá trình giải quyết.

Với địa phương, chính sách mới đặt ra yêu cầu chủ động hơn trong việc rà soát đối tượng, tổ chức chi trả và cân đối nguồn lực. Nếu điều kiện ngân sách cho phép, địa phương còn có thể nâng mức chuẩn và bổ sung nhóm đối tượng khó khăn.

Về lâu dài, cơ chế này có thể tạo điều kiện để chính sách trợ giúp xã hội được điều chỉnh sát hơn với thực tế đời sống, thay vì chỉ phụ thuộc vào một mức hỗ trợ thống nhất trên phạm vi cả nước.

Thời điểm cần lưu ý

Nghị định 335/2026/NĐ-CP được ban hành ngày 21/8/2026 và có hiệu lực từ ngày 5/10/2026. Tuy nhiên, một số quy định chuyển tiếp xác định việc chuyển sang mức hưởng tương ứng theo nghị định mới từ ngày 1/7/2026.

Do đó, cơ quan thực hiện chính sách và người đang hưởng trợ giúp xã hội cần đặc biệt lưu ý sự khác nhau giữa thời điểm nghị định có hiệu lực và thời điểm áp dụng mức hưởng theo cơ chế chuyển tiếp.