Chiến dịch làm sạch mã số thuế tại TP. Hồ Chí Minh

Chiến dịch làm sạch mã số thuế: Xử lý hơn 464.000 trường hợp vi phạm

Triển khai Công điện số 18/CĐ-CT năm 2026 về chiến dịch "Làm sạch mã số thuế - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh", Cục Thuế TP. Hồ Chí Minh đã chính thức công khai danh sách khổng lồ với hơn 464.000 người nộp thuế đang rơi vào các trạng thái bất thường:

• Trạng thái 03 (Hơn 153.000 trường hợp): Gồm những người nộp thuế đã ngừng hoạt động kinh doanh nhưng tuyệt đối chưa hoàn thành các thủ tục pháp lý để chấm dứt hiệu lực mã số thuế theo quy định.

• Trạng thái 06 (Hơn 310.000 trường hợp): Bao gồm các tổ chức, cá nhân hoàn toàn không còn hoạt động tại địa chỉ trụ sở đã đăng ký với cơ quan quản lý nhà nước.

Việc công khai danh minh bạch này không chỉ giúp làm sạch cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký thuế mà còn là biện pháp mạnh tay nhằm ngăn chặn tình trạng lợi dụng mã số thuế "ma" để xuất hóa đơn khống, trục lợi bất chính và gây thất thu ngân sách nhà nước.

Khung pháp lý về phạm vi đăng ký thuế theo Luật Quản lý thuế mới

Căn cứ theo quy định tại khoản 5 Điều 11 của Luật Quản lý thuế 2025, hệ thống pháp luật chuẩn hóa các cấu phần cốt lõi thuộc phạm vi đăng ký thuế mà mọi tổ chức, hộ kinh doanh và cá nhân bắt buộc phải nắm vững:

1. Các cấu phần đăng ký thuế cơ bản: Phạm vi này bao gồm việc thực hiện đăng ký thuế lần đầu; thực hiện thông báo khi có sự thay đổi các thông tin đăng ký thuế ban đầu; thông báo chính thức khi tạm ngừng hoạt động hoặc kinh doanh; tiến hành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế; và thực hiện khôi phục mã số thuế khi có nhu cầu tái hoạt động.

2. Cơ chế liên thông và trực tiếp: Đối với doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh, quy trình đăng ký thuế được tích hợp đồng bộ cùng lúc với quá trình đăng ký doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh theo cơ chế một cửa liên thông. Trong khi đó, các trường hợp pháp lý khác sẽ thực hiện đăng ký thuế trực tiếp với cơ quan quản lý thuế theo sự hướng dẫn chi tiết từ Bộ trưởng Bộ Tài chính.

Giới hạn thẩm quyền: Cơ quan thuế có được tự do truy cập dữ liệu kế toán?

Một vấn đề nhận được sự quan tâm đặc biệt từ cộng đồng doanh nghiệp là liệu cơ quan thuế có quyền tự do truy cập vào toàn bộ phần mềm kế toán, hệ thống hóa đơn điện tử hay dữ liệu máy tính tiền của mọi doanh nghiệp hay không.

Theo quy định tại Điều 23 của Luật Quản lý thuế 2025, câu trả lời là không áp dụng đại trà cho tất cả đối tượng:

• Nguyên tắc kiểm tra có trọng tâm, trọng điểm: Cơ quan thuế không có quyền tự ý truy cập vào dữ liệu phần mềm kế toán, hóa đơn điện tử hoặc máy tính tiền của tất cả doanh nghiệp và hộ kinh doanh trên thị trường.

• Điều kiện thực thi quyền truy cập: Quyền hạn này chỉ được pháp luật trao cho Thủ trưởng cơ quan quản lý thuế và đoàn kiểm tra khi phát hiện người nộp thuế có dấu hiệu trốn thuế. Việc truy cập dữ liệu, thu thập thông tin hoặc tạm giữ tài liệu chỉ được thực hiện trong phạm vi hẹp nhằm phục vụ công tác xác minh hành vi vi phạm pháp luật về thuế.

• Trách nhiệm của chủ thể liên quan: Khi có yêu cầu hợp pháp từ cơ quan thuế đối với các trường hợp nghi vấn, doanh nghiệp và cá nhân có trách nhiệm cung cấp thông tin chuẩn xác, đúng thời hạn và phải chịu hoàn toàn trách nhiệm pháp lý về tính trung thực của dữ liệu đã cung cấp.