Tái lập chuẩn mực kinh tế: Làn sóng thể chế tháng 7/2026

1. Chuyển đổi mô hình quản lý thuế số và trợ lực dòng tiền
Cải cách thuế đợt này tạo lập cơ chế giám sát tiệm cận các chuẩn mực hiện đại trên thế giới, đồng thời duy trì các công cụ chính sách tài khóa linh hoạt để đồng hành cùng sự phục hồi của doanh nghiệp:

• Hiện đại hóa công tác thu thuế dựa trên dữ liệu: Luật Quản lý thuế mới chính thức có hiệu lực từ ngày 01/07/2026, loại bỏ triệt để phương thức quản lý thủ công, lấy hóa đơn điện tử và cơ sở dữ liệu liên thông làm công cụ kiểm soát cốt lõi. Sự chuyển đổi này đặt các hộ kinh doanh cá thể vào quỹ đạo kinh doanh chính quy, buộc nhóm này phải loại bỏ thói quen ghi chép sổ sách truyền thống để chuyển sang số hóa khâu bán hàng và minh bạch hóa doanh thu.
• Mở rộng quyền thu đối với kinh tế xuyên biên giới: Quy định mới siết chặt cơ chế xác định nghĩa vụ thuế đối với các tổ chức, cá nhân nước ngoài phát sinh thu nhập tại Việt Nam. Điều này đảm bảo sự bình đẳng về nghĩa vụ thuế giữa các mô hình kinh doanh truyền thống và các nền tảng thương mại dịch vụ trực tuyến xuyên biên giới.
• Cơ chế hoãn nộp nghĩa vụ tài chính tạm thời: Nghị định 245/2026/NĐ-CP tiếp tục đóng vai trò là "van điều tiết" dòng tiền quan trọng. Việc cho phép hoãn thời hạn nộp thuế GTGT, TNDN, TNCN và tiền thuê đất mà không phát sinh tiền chậm nộp tạo ra một "khoảng thở" thanh khoản ngắn hạn quý giá, giúp doanh nghiệp chủ động cân đối vốn lưu động và tái đầu tư sản xuất.

• Ưu đãi thuế cho các ngành kinh tế tương lai: Luật Thuế TNCN mới áp dụng cho kỳ tính thuế 2026 bổ sung cơ chế miễn, giảm thuế đối với thu nhập phát sinh từ trái phiếu xanh, giao dịch tín chỉ carbon và các dự án khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Quy định này đóng vai trò là đòn bẩy tài chính, trực tiếp điều hướng dòng vốn đầu tư tư nhân vào các lĩnh vực phát triển bền vững và công nghệ cao.
• Tái cấu trúc bảng lương khu vực công: Mức lương cơ sở mới (2.530.000VNĐ/tháng) áp dụng từ 01/07/2026 nâng cao mức thu nhập thực tế cho lực lượng lao động khu vực nhà nước. Sự điều chỉnh này không chỉ củng cố sức mua nội địa mà còn yêu cầu các đơn vị sự nghiệp công lập phải chủ động tái thiết lập dự toán ngân sách và quỹ phụ cấp đi kèm.

• Chuẩn hóa trách nhiệm trên không gian mạng: Luật Thương mại điện tử mới quy định rõ ràng nghĩa vụ pháp lý của cả người bán lẫn các sàn giao dịch trung gian về nguồn gốc hàng hóa, thông tin niêm yết, chính sách đổi trả và dữ liệu giao dịch. Quy định này xóa bỏ tình trạng kinh doanh phi chính thức, "núp bóng" trên các nền tảng mạng xã hội.
• Chế tài xử phạt trong kiểm soát hàng hóa xuất nhập khẩu: Nghị định 169/2026/NĐ-CP thắt chặt quy trình kiểm tra hải quan, tăng mức phạt đối với các gian lận về mã HS, xuất xứ và trị giá khai báo. Bên cạnh đó, việc điều chỉnh tăng thuế xuất khẩu đối với một số mặt hàng khoáng sản thô từ ngày 23/07/2026 khẳng định chiến lược bảo tồn tài nguyên quốc gia và khuyến khích chế biến sâu.

• Giảm thiểu thủ tục kế toán cho doanh nghiệp siêu nhỏ: Chế độ kế toán mới áp dụng từ 01/07/2026 cho phép tinh gọn bộ máy, không bắt buộc bố trí vị trí kế toán trưởng, giúp cắt giảm đáng kể chi phí vận hành hành chính mà vẫn đảm bảo tính chính xác, đều đặn của sổ sách.
• Đồng bộ hóa dữ liệu và năng lực thi công ngành xây dựng: Luật Xây dựng mới cùng các nghị định hướng dẫn bắt buộc tích hợp dữ liệu dự án vào Hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia. Việc chuẩn hóa điều kiện năng lực nhà thầu, quản lý chi phí và hợp đồng giúp thanh lọc thị trường, hạn chế tình trạng doanh nghiệp yếu năng lực tham gia các dự án.
• Pháp lý hóa giao dịch lao động số: Khung quy định hướng dẫn về hợp đồng lao động điện tử chính thức có hiệu lực tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho các doanh nghiệp áp dụng quản trị nhân sự số toàn diện, tối ưu hóa quy trình ký kết, lưu trữ và bảo mật hồ sơ lao động.