Cấm xuất, nhập khẩu thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.

1. Sự can thiệp chính sách kịp thời trước nguy cơ sức khỏe cộng đồng

Trong nhiều năm, dòng sản phẩm thuốc lá thế hệ mới tồn tại trong "khoảng xám" của hệ thống pháp luật, tạo điều kiện cho các hoạt động thương mại tự do gia tăng đột biến. Việc chính thức luật hóa hành vi cấm xuất khẩu lẫn nhập khẩu thông qua Nghị định 292/2026/NĐ-CP mang lại những định hướng chiến lược quan trọng:

• Bảo vệ thế hệ trẻ: Ngăn chặn tận gốc nguồn cung ứng chính ngạch nhập khẩu vào thị trường, giảm thiểu tỷ lệ tiếp xúc của học sinh, sinh viên với chất gây nghiện thế hệ mới.

• Thống nhất quan điểm quản lý: Xóa bỏ ranh giới mập mờ giữa hàng hóa kinh doanh có điều kiện và hàng cấm, giúp các cơ quan tố tụng có đủ căn cứ pháp lý để xử lý các hành vi vi phạm.

Trọng tâm định hướng: Quyết định cấm hai chiều (xuất và nhập) khẳng định thái độ "không đánh đổi sức khỏe cộng đồng lấy doanh thu thuế" của Chính phủ đối với các sản phẩm thuốc lá mới.

2. Áp lực chuyển dịch lên hệ thống kiểm soát hải quan và thị trường nội địa

Việc đưa mặt hàng này vào Phụ lục I đặt ra bài toán thực thi vô cùng phức tạp đối với lực lượng chức năng tại các cửa khẩu và thị trường nội địa:

• Thách thức ngụy trang linh kiện: Các thiết bị thuốc lá điện tử thường bị xé lẻ thành linh kiện điện tử thông thường khi khai báo hải quan. Do đó, việc Bộ Công Thương chuẩn bị ban hành bảng mã HS chi tiết sẽ là chìa khóa để lực lượng Hải quan đối soát và chặn đứng các thủ đoạn gian lận thương mại.

• Biến động thị trường ngầm: Khi con đường chính ngạch bị đóng hoàn toàn, nguy cơ gia tăng hoạt động buôn lậu qua đường tiểu ngạch hoặc qua dịch vụ chuyển phát nhanh quốc tế sẽ gia tăng. Công tác quản lý thị trường cần tăng cường truy quét trên các nền tảng mạng xã hội.

3. Khuyến nghị cho doanh nghiệp và các bên liên quan

Để đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt khung pháp lý mới và tránh các rủi ro pháp lý nghiêm trọng, các chủ thể kinh doanh cần lưu ý: