Cập nhật thay đổi thủ tục và chế tài thuế năm 2026

Tinh gọn thủ tục hành chính thuế và tác động đến doanh nghiệp

Ngày 20/7/2026, Bộ Tài chính đã chính thức ban hành Quyết định 1934/QĐ-BTC, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong công tác cải cách hành chính công. Theo quyết định này, 18 thủ tục hành chính trong lĩnh vực quản lý thuế đã bị bãi bỏ. Động thái này không đồng nghĩa với việc xóa bỏ nghĩa vụ thuế của người nộp thuế, mà là nhằm đơn giản hóa quy trình, giảm bớt gánh nặng giấy tờ và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động của cộng đồng doanh nghiệp.

Việc cắt giảm các thủ tục không cần thiết giúp cơ quan thuế tập trung nguồn lực vào công tác quản lý rủi ro và hỗ trợ người nộp thuế tốt hơn. Doanh nghiệp cần chủ động rà soát lại các quy trình nội bộ, cập nhật các thay đổi về hồ sơ, chứng từ để đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật mới, tránh các rủi ro pháp lý không đáng có trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh.

Khung xử phạt vi phạm hành chính về chậm nộp hồ sơ khai thuế mới nhất

Song song với việc tinh gọn thủ tục, khung chế tài xử lý vi phạm đối với hành vi chậm nộp hồ sơ khai thuế cũng được điều chỉnh theo hướng nghiêm minh và có tính răn đe cao hơn, được quy định cụ thể tại Nghị định 310/2025/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 125/2020/NĐ-CP).

Mức phạt tiền được phân hóa chi tiết theo số ngày chậm nộp và tính chất vi phạm:

• Vi phạm lần đầu với tình tiết giảm nhẹ: Áp dụng hình thức phạt cảnh cáo.

• Chậm nộp từ 1 đến 30 ngày (trừ trường hợp trên): Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng.

• Chậm nộp từ 31 đến 60 ngày: Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng.

• Các trường hợp nghiêm trọng hơn (chậm nộp trên 60 ngày, không nộp hồ sơ...): Mức phạt có thể lên tới 15.000.000 đồng hoặc thậm chí từ 15.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng nếu có phát sinh số thuế phải nộp và người nộp thuế đã nộp đủ tiền thuế, tiền chậm nộp trước thời điểm cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra.

Đặc biệt, quy định hiện hành vẫn giữ nguyên nguyên tắc: mức phạt tiền đối với cá nhân bằng 1/2 lần mức phạt tiền đối với tổ chức cho cùng một hành vi vi phạm. Điều này đòi hỏi cả doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh phải nâng cao ý thức tuân thủ luật pháp thuế.

Hệ thống mẫu tờ khai thuế GTGT mới nhất theo Thông tư 89/2026/TT-BTC

Để đồng bộ với các thay đổi về thủ tục và chính sách, Thông tư 89/2026/TT-BTC đã ban hành trọn bộ mẫu tờ khai thuế giá trị gia tăng (GTGT) mới nhất áp dụng cho nhiều loại hình doanh nghiệp và hoạt động kinh doanh khác nhau. Dưới đây là danh mục các mẫu tờ khai chính:

• Mẫu 01/GTGT: Tờ khai thuế GTGT dành cho người nộp thuế tính thuế theo phương pháp khấu trừ có hoạt động sản xuất kinh doanh.

• Các phụ lục 01-2/GTGT, 01-3/GTGT, 01-6/GTGT, 01-7/GTGT, 01-8/GTGT: Dành cho các trường hợp cụ thể như phân bổ số thuế phải nộp, kê khai bổ sung, hoàn thuế...

• Các mẫu đặc thù: Mẫu 05/GTGT cho hoạt động xây dựng, chuyển nhượng bất động sản ngoại tỉnh; Mẫu 02/GTGT cho dự án đầu tư; Mẫu 03/GTGT cho hoạt động mua bán vàng bạc, đá quý theo phương pháp trực tiếp; Mẫu 04/GTGT cho phương pháp tính trực tiếp trên doanh thu.

Bộ phận kế toán tài chính tại các đơn vị cần tải về và sử dụng đúng các mẫu biểu mới này trong kỳ khai thuế tiếp theo để đảm bảo hồ sơ hợp lệ, tránh bị cơ quan thuế trả lại hoặc xử lý vi phạm về hình thức khai báo.