Nghị định mới về kinh doanh hàng miễn thuế từ 21/8/2026

Khung pháp lý mới cho hoạt động kinh doanh hàng miễn thuế

Sự phát triển mạnh mẽ của thương mại quốc tế và lượng hành khách qua các cửa khẩu ngày càng gia tăng đòi hỏi hoạt động kinh doanh hàng miễn thuế phải được quản lý theo hướng đồng bộ, minh bạch và hiện đại hơn. Nghị định 273/2026/NĐ-CP được ban hành nhằm đáp ứng yêu cầu đó, đồng thời thay thế Nghị định số 100/2020/NĐ-CP sau nhiều năm áp dụng.

Văn bản mới quy định toàn diện về quản lý hải quan, thủ tục hải quan, công tác kiểm tra, giám sát cũng như trách nhiệm của các chủ thể tham gia hoạt động kinh doanh hàng miễn thuế. Đây được xem là bước hoàn thiện quan trọng trong hệ thống pháp luật về xuất nhập khẩu và thương mại quốc tế của Việt Nam.

Mở rộng phạm vi điều chỉnh và xác định rõ đối tượng áp dụng

Một điểm nổi bật của nghị định là xác định cụ thể các nhóm đối tượng chịu sự điều chỉnh. Không chỉ bao gồm doanh nghiệp kinh doanh hàng miễn thuế và cơ quan hải quan, nghị định còn áp dụng đối với người xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh, hành khách trên các chuyến bay quốc tế, thuyền viên tàu biển quốc tế, các tổ chức được hưởng quyền ưu đãi miễn trừ ngoại giao cùng nhiều đơn vị quản lý cửa khẩu, cảng biển và cảng hàng không.

Việc quy định đầy đủ các chủ thể liên quan giúp nâng cao tính thống nhất trong quá trình thực hiện, hạn chế khoảng trống pháp lý và tăng cường hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước.

Điều kiện mua hàng miễn thuế được quy định chặt chẽ hơn

Nghị định tiếp tục xác định rõ những trường hợp được phép mua hàng miễn thuế nhưng đồng thời bổ sung nhiều yêu cầu nhằm bảo đảm việc mua bán diễn ra đúng đối tượng và đúng mục đích.

Theo quy định mới, người xuất cảnh hoặc quá cảnh chỉ được mua hàng miễn thuế sau khi hoàn tất các thủ tục theo quy định. Đối với hành khách chờ xuất cảnh, việc mua hàng tại cửa hàng miễn thuế trong nội địa vẫn được thực hiện nhưng hàng hóa sẽ được nhận tại quầy giao hàng nằm trong khu vực cách ly của cửa khẩu quốc tế.

Riêng đối với hàng hóa phục vụ nhu cầu sinh hoạt của thuyền viên hoặc phục vụ hành trình quốc tế tiếp theo của tàu biển, nghị định yêu cầu cung cấp đầy đủ thông tin liên quan đến tàu và danh sách thuyền viên để cơ quan hải quan thực hiện việc kiểm tra, giám sát theo quy định.

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong thủ tục hành chính

Một trong những điểm tiến bộ đáng chú ý của nghị định là tăng cường khai thác dữ liệu điện tử phục vụ hoạt động quản lý.

Trong trường hợp các thông tin của người mua đã được tích hợp và có thể tra cứu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoặc các cơ sở dữ liệu chuyên ngành, cơ quan quản lý sẽ không yêu cầu người dân xuất trình lại các giấy tờ bản giấy để chứng minh thông tin cá nhân.

Quy định này góp phần giảm đáng kể thủ tục hành chính, hạn chế việc cung cấp lặp lại hồ sơ, đồng thời thúc đẩy quá trình xây dựng Chính phủ số và hiện đại hóa hoạt động quản lý hải quan.

Tăng cường giám sát hàng hóa từ kho đến cửa hàng miễn thuế

Bên cạnh việc tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, nghị định cũng đặt ra nhiều yêu cầu nghiêm ngặt đối với quá trình quản lý hàng hóa.

Toàn bộ quá trình từ nhập kho, lưu giữ, vận chuyển, trưng bày, bán hàng cho đến xuất khỏi lãnh thổ Việt Nam đều được đặt dưới cơ chế kiểm tra và giám sát của cơ quan hải quan. Điều này giúp hạn chế nguy cơ thất thoát hàng miễn thuế, ngăn chặn hành vi lợi dụng chính sách ưu đãi để đưa hàng hóa vào tiêu thụ trái phép trong thị trường nội địa.

Việc siết chặt công tác giám sát còn góp phần bảo đảm môi trường cạnh tranh công bằng giữa các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì trước thời điểm nghị định có hiệu lực?

Việc Nghị định 273/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực từ ngày 21/8/2026 đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp kinh doanh hàng miễn thuế cần nhanh chóng rà soát toàn bộ quy trình hoạt động.

Các nội dung cần ưu tiên bao gồm cập nhật quy trình nghiệp vụ, hoàn thiện hệ thống quản lý kho, nâng cấp phần mềm quản lý dữ liệu, đào tạo nhân sự phụ trách thủ tục hải quan và bảo đảm việc lưu trữ hồ sơ đáp ứng đúng yêu cầu của pháp luật.

Việc chuẩn bị sớm sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro phát sinh trong quá trình chuyển đổi sang cơ chế quản lý mới, đồng thời nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh trong bối cảnh thương mại quốc tế ngày càng phát triển.

Ý nghĩa của nghị định đối với môi trường thương mại

Nghị định 273/2026/NĐ-CP không chỉ đơn thuần là văn bản điều chỉnh hoạt động bán hàng miễn thuế mà còn phản ánh xu hướng hiện đại hóa công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực hải quan.

Thông qua việc ứng dụng dữ liệu số, tăng cường giám sát điện tử và chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ, nghị định góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, giảm chi phí tuân thủ, bảo đảm quyền lợi của doanh nghiệp và người tiêu dùng, đồng thời nâng cao năng lực quản lý của cơ quan nhà nước trong hoạt động xuất nhập khẩu.

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, đây được đánh giá là nền tảng pháp lý quan trọng để phát triển hệ thống kinh doanh hàng miễn thuế theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại và phù hợp với thông lệ quốc tế.