Quản lý chất lượng và chính sách phát triển ngành công nghiệp Halal

1. Định hình hệ sinh thái Halal

Quy định làm rõ các khái niệm cốt lõi làm cơ sở quản lý:

• Halal: Là thuật ngữ tiếng Ả Rập mang ý nghĩa "hợp pháp" hoặc "được phép" dựa trên việc đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn công bố.

• Sản phẩm/Dịch vụ Halal: Là những sản phẩm, dịch vụ (kinh doanh, vận chuyển, bảo quản, đóng gói...) đã trải qua quá trình đánh giá khắt khe và được xác nhận đáp ứng tuyệt đối các yêu cầu Halal.

2. Nguyên tắc quản lý minh bạch và hội nhập

Việc quản lý nhà nước đối với ngành Halal được xây dựng trên các nguyên tắc chặt chẽ:

• Tuân thủ và Hài hòa: Vừa tuân thủ pháp luật Việt Nam (về an toàn thực phẩm, sở hữu trí tuệ...), vừa ưu tiên tham chiếu các tiêu chuẩn quốc tế uy tín (như OIC, SMIIC, Codex) để tạo thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu.

• Minh bạch, không phân biệt đối xử: Mọi quy trình chứng nhận, danh sách tổ chức đánh giá đều phải được công khai để doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận.

• Kiểm soát rủi ro và Truy xuất nguồn gốc: Ưu tiên tập trung kiểm soát các công đoạn dễ nhiễm chéo; bắt buộc đảm bảo tính nguyên vẹn và khả năng truy xuất của sản phẩm từ nguyên liệu đầu vào cho đến tay người tiêu dùng cuối cùng.

• Kiên quyết xử lý vi phạm: Trừng trị nghiêm các hành vi làm giả dấu Halal, hàng nhái, hoặc quảng cáo sai sự thật gây nhầm lẫn về tính Halal.

3. Phân cấp tiêu chuẩn theo mục tiêu thị trường

Pháp luật hướng dẫn rõ việc áp dụng tiêu chuẩn tùy theo định hướng kinh doanh của doanh nghiệp:

• Sản xuất để xuất khẩu: Bắt buộc áp dụng tiêu chuẩn theo đúng yêu cầu, thỏa thuận với đối tác nhập khẩu và pháp luật nước sở tại.

• Sản xuất/nhập khẩu tiêu thụ nội địa: Áp dụng tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) hoặc tiêu chuẩn quốc tế, khu vực được thừa nhận. (Lưu ý: TCVN về Halal bắt buộc phải có sự tham gia thẩm định của chuyên gia Hồi giáo và cơ quan quản lý nhà nước về tôn giáo).

• Sản phẩm chưa có tiêu chuẩn chung: Doanh nghiệp được khuyến khích tự xây dựng tiêu chuẩn cơ sở, miễn là không trái với nguyên tắc Halal quốc tế và pháp luật Việt Nam.

4. Yêu cầu khắt khe trong chuỗi cung ứng

Một sản phẩm Halal khi lưu thông trên thị trường phải đáp ứng các tiêu chuẩn "sạch" tuyệt đối:

• Nguyên liệu: Không chứa thành phần Haram (bị cấm) hoặc Najis (ô uế). Động vật phải được giết mổ đúng nghi thức quy định.

• Sản xuất & Vận chuyển: Quá trình chế biến, trưng bày, đóng gói phải cách ly hoàn toàn, có biện pháp ngăn ngừa lây nhiễm chéo với các yếu tố không Halal. Bao bì tiếp xúc trực tiếp không được sử dụng vật liệu bị cấm.