Triển khai Luật Công chứng mới từ năm 2027

Đạo luật này đã được Quốc hội khóa XVI thông qua và sẽ chính thức phát sinh hiệu lực từ ngày 01/01/2027. Kế hoạch thi hành nhấn mạnh sự chỉ đạo xuyên suốt của Chính phủ cùng sự hợp tác đa ngành, hướng đến mục tiêu nâng tầm quản lý nhà nước đối với hoạt động công chứng trong kỷ nguyên mới.

Tăng cường công tác phổ biến kiến thức pháp luật

Nhiệm vụ mũi nhọn được đặt ra trong giai đoạn từ nay đến cuối năm 2026 là tổ chức quán triệt sâu rộng các điểm mới của văn bản luật. Lộ trình thực hiện cụ thể bao gồm:

• Cấp Trung ương: Bộ Tư pháp đóng vai trò đầu mối, chịu trách nhiệm ban hành các văn bản hướng dẫn và gửi tới các cơ quan ban ngành trung ương cũng như địa phương ngay trong tháng 06/2026.

• Cấp Địa phương: Nối tiếp đó, vào tháng 07/2026, lãnh đạo các tỉnh, thành phố sẽ ra văn bản chỉ đạo trực tiếp xuống các tổ chức hành nghề công chứng và các đơn vị liên quan trên địa bàn.

Song song với đó, các chuyên đề phân tích sâu về luật sẽ được đẩy mạnh xuất bản trên các tạp chí chuyên ngành. Hàng loạt chương trình hội thảo, diễn đàn và khóa bồi dưỡng nghiệp vụ cũng được thiết kế liên tục từ nay cho đến hết quý I/2027. Hoạt động này nhằm trang bị kiến thức chuẩn xác nhất cho đội ngũ công chứng viên và cán bộ quản lý, đảm bảo không có sự bỡ ngỡ khi luật mới chính thức áp dụng.

Rà soát quy định hiện hành và kiện toàn thể chế

Dưới sự phân công của Thủ tướng, các cơ quan chức năng sẽ khẩn trương soạn thảo hệ thống văn bản dưới luật để chi tiết hóa các điều khoản, tạo hành lang pháp lý vững chắc cho việc thi hành thực tiễn.

Đặc biệt, các bộ, ngành liên quan phải tiến hành kiểm tra lại toàn bộ hệ thống quy phạm pháp luật hiện hành về các giao dịch bắt buộc công chứng, chứng thực. Bất kỳ quy định nào lỗi thời hoặc mâu thuẫn với tinh thần của luật mới đều sẽ bị đề xuất bãi bỏ hoặc điều chỉnh, với hạn chót hoàn tất là trong năm 2027. Hơn nữa, danh mục các loại giao dịch bắt buộc phải qua công chứng sẽ được Bộ Tư pháp hệ thống hóa và cập nhật liên tục trên Cổng thông tin điện tử, giúp người dân và cộng đồng doanh nghiệp thuận tiện trong việc tra cứu.

Đẩy mạnh số hóa bằng Cơ sở dữ liệu công chứng

Việc kiến tạo một nền tảng dữ liệu dùng chung về công chứng được xem là chìa khóa then chốt để hiện đại hóa công tác quản lý. Bắt đầu từ năm 2026, Bộ Tư pháp sẽ kết hợp chặt chẽ cùng Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Tài chính để khởi tạo và vận hành hệ thống này.

Hệ thống cơ sở dữ liệu không chỉ là bước tiến lớn trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia mà còn giúp liên thông dữ liệu minh bạch giữa các tổ chức hành nghề. Điều này mang lại lợi ích kép: vừa hỗ trợ tối đa công tác nghiệp vụ cho các công chứng viên, vừa thiết lập hàng rào bảo vệ vững chắc về mặt pháp lý, hạn chế tối đa rủi ro cho các giao dịch kinh tế, dân sự của toàn xã hội.

Tái cơ cấu và phát triển mạng lưới phòng công chứng

Ở cấp độ địa phương, Kế hoạch cũng đặt ra các mốc thời gian pháp lý cực kỳ nghiêm ngặt:

• Tháng 01/2027: Các tỉnh và thành phố phải hoàn thiện việc sửa đổi, bổ sung Đề án quy hoạch, phát triển tổ chức hành nghề công chứng sao cho tương thích với định hướng mới của Luật.

• Quý I/2027: Danh sách các đơn vị cấp xã đủ điều kiện mở Văn phòng công chứng theo mô hình doanh nghiệp tư nhân sẽ phải được Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phê duyệt và công bố rộng rãi.

Thêm vào đó, tại những khu vực đã xây dựng được mạng lưới tổ chức hành nghề công chứng tư nhân đủ mạnh để đáp ứng nhu cầu giao dịch, chính quyền địa phương có thể xem xét rút dần thẩm quyền chứng thực của Ủy ban nhân dân cấp xã, chuyển giao trọn vẹn nghiệp vụ này cho các đơn vị hành nghề chuyên nghiệp.

Tựu trung, bản Kế hoạch đã vạch ra một lộ trình bài bản, phân định rõ trách nhiệm của từng cấp, từng ngành. Đây là bước đệm vững chắc để Luật Công chứng sửa đổi đi vào thực tiễn một cách thông suốt, góp phần chuyên nghiệp hóa ngành công chứng và phục vụ đắc lực cho sự phát triển của người dân và doanh nghiệp.