Công đoàn thúc đẩy năng suất, nâng thu nhập người lao động

Từ thi đua hình thức đến giá trị thực chất

Ngày 27/8, Liên đoàn Lao động tỉnh Vĩnh Long tổ chức hội nghị triển khai phong trào thi đua “Lao động giỏi, năng suất cao, thu nhập tốt” giai đoạn 2026-2031. Hội nghị không chỉ nhằm thống nhất cách thức triển khai tại các cấp công đoàn mà còn đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức tổ chức thi đua trong bối cảnh doanh nghiệp phải nâng cao năng lực cạnh tranh và người lao động cần có thêm cơ hội cải thiện thu nhập.

Điểm đáng chú ý của phong trào là việc thay đổi trọng tâm đánh giá thành tích. Nếu thi đua trước đây thường được nhìn nhận qua số lượng sáng kiến hoặc thành tích cá nhân, cách tiếp cận mới hướng nhiều hơn tới hiệu quả tạo ra trong thực tế sản xuất. Một sáng kiến chỉ thực sự có ý nghĩa khi giúp rút ngắn thời gian, giảm hao phí nguyên vật liệu, cải thiện chất lượng sản phẩm hoặc tạo thêm giá trị cho doanh nghiệp và người lao động.

Đây cũng là hướng đi phù hợp với yêu cầu nâng cao năng suất lao động. Khi dư địa tăng trưởng dựa trên việc mở rộng quy mô ngày càng có giới hạn, việc khai thác tốt hơn nguồn nhân lực, công nghệ và quy trình sản xuất trở thành yếu tố quan trọng để tạo ra giá trị gia tăng.

Công nghệ trở thành động lực của phong trào

Trong sản xuất hiện đại, đổi mới kỹ thuật không còn là nhiệm vụ riêng của bộ phận nghiên cứu, kỹ thuật hay quản lý doanh nghiệp. Những người trực tiếp vận hành máy móc, tham gia dây chuyền và xử lý công việc hằng ngày thường là những người nhận diện rõ nhất các điểm nghẽn trong quy trình.

Vì vậy, khuyến khích công nhân chủ động đề xuất giải pháp, ứng dụng công nghệ và cải tiến phương pháp làm việc có thể tạo ra tác động đáng kể đến hiệu quả sản xuất. Những thay đổi tưởng như nhỏ trong thao tác, quy trình hoặc cách tổ chức công việc, nếu được áp dụng trên quy mô lớn, có thể giúp doanh nghiệp tiết giảm chi phí và nâng cao năng suất.

Theo định hướng được đưa ra tại hội nghị, công đoàn cần phối hợp với doanh nghiệp xây dựng môi trường thuận lợi cho sáng tạo, hình thành các nhóm hỗ trợ sáng kiến và câu lạc bộ lao động sáng tạo. Cách làm này giúp biến ý tưởng của người lao động thành các giải pháp có khả năng áp dụng, thay vì dừng lại ở việc ghi nhận sáng kiến trên giấy tờ.

Quan trọng hơn, việc ứng dụng công nghệ cần gắn với đào tạo. Khi phương thức sản xuất thay đổi, người lao động cũng phải được trang bị kỹ năng phù hợp để làm chủ thiết bị, phần mềm và quy trình mới. Đây là điều kiện cần để chuyển đổi công nghệ thành năng suất thực tế.

Gắn năng suất với thu nhập

Một trong những điểm cốt lõi của phong trào là bảo đảm mối quan hệ hài hòa giữa kết quả sản xuất và lợi ích của người lao động.

Năng suất tăng nhưng thu nhập của người lao động không được cải thiện tương xứng sẽ khó tạo động lực lâu dài. Ngược lại, khi người lao động nhìn thấy rõ thành quả của quá trình cải tiến được phản ánh thông qua tiền thưởng, nâng lương, nâng bậc, đào tạo nghề hoặc các chế độ phúc lợi, họ sẽ có thêm động lực để chủ động đóng góp.

Do đó, việc lượng hóa mục tiêu thi đua có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Các chỉ tiêu cần đủ cụ thể để doanh nghiệp có thể đánh giá mức độ cải thiện về sản lượng, chất lượng, thời gian, chi phí và mức độ tiết kiệm. Trên cơ sở đó, thành tích của người lao động có thể được ghi nhận minh bạch hơn.

Cách tiếp cận này cũng giúp khắc phục tình trạng thi đua nặng về phong trào nhưng thiếu tiêu chí đo lường. Khi kết quả được lượng hóa và công khai, thi đua sẽ trở thành một công cụ thúc đẩy hiệu quả sản xuất thay vì chỉ là hoạt động mang tính thời điểm.

Doanh nghiệp và công đoàn cùng tạo động lực

Để phong trào đạt hiệu quả, trách nhiệm không thể chỉ đặt lên vai người lao động. Doanh nghiệp cần tạo điều kiện về thiết bị, thời gian, đào tạo và nguồn lực để các ý tưởng có khả năng được thử nghiệm và triển khai.

Về phía công đoàn, vai trò quan trọng là kết nối người lao động với doanh nghiệp, bảo vệ quyền lợi chính đáng và thúc đẩy cơ chế ghi nhận những đóng góp có giá trị. Công đoàn cũng cần tham gia giám sát việc đánh giá thành tích để bảo đảm các tiêu chí được thực hiện công bằng, minh bạch.

Việc trao thưởng cho sáng kiến cũng cần chuyển từ tư duy động viên tượng trưng sang đánh giá đúng giá trị kinh tế, xã hội mà sáng kiến tạo ra. Những giải pháp giúp tiết kiệm chi phí lớn, nâng cao chất lượng hoặc cải thiện điều kiện làm việc cần có cơ chế ghi nhận tương xứng.

Khi lợi ích của doanh nghiệp và người lao động được đặt trong cùng một mục tiêu, phong trào thi đua sẽ có khả năng tạo ra hiệu ứng lâu dài. Doanh nghiệp được hưởng lợi từ năng suất và chất lượng cao hơn, trong khi người lao động có thêm cơ hội nâng cao thu nhập và phát triển nghề nghiệp.

Lan tỏa những mô hình có hiệu quả

Theo Quyết định số 313/QĐ-TLĐ ngày 19/8/2026 của Ban Thường vụ Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, 44 cán bộ, đoàn viên thuộc Liên đoàn Lao động tỉnh Vĩnh Long được trao Bằng Lao động sáng tạo vì những thành tích trong phong trào thi đua yêu nước.

Việc tôn vinh các cá nhân có thành tích không chỉ mang ý nghĩa khen thưởng mà còn tạo nguồn điển hình để các đơn vị khác học tập. Những sáng kiến đã chứng minh hiệu quả trong thực tế có thể trở thành cơ sở để nhân rộng các phương pháp làm việc mới.

Cùng với đó, 60 phần quà, mỗi phần trị giá 500.000 đồng, được trao cho người lao động có hoàn cảnh khó khăn. Hoạt động này cho thấy phong trào thi đua không chỉ đặt mục tiêu về năng suất mà còn hướng tới sự quan tâm, chia sẻ và nâng cao đời sống người lao động.

Đưa phong trào vào hoạt động thường xuyên

Lễ ký kết chương trình phối hợp giữa đại diện doanh nghiệp và công đoàn cơ sở trong năm 2026 là bước cụ thể hóa các mục tiêu của phong trào. Điều quan trọng trong giai đoạn tiếp theo là biến các cam kết thành tiêu chí, nhiệm vụ và kết quả có thể kiểm chứng.

Phong trào “Lao động giỏi, năng suất cao, thu nhập tốt” chỉ tạo được sức sống lâu dài khi trở thành một phần của hoạt động sản xuất, kinh doanh hằng ngày. Khi mỗi cải tiến đều được xem xét từ góc độ năng suất, chất lượng, chi phí và thu nhập, người lao động sẽ có vị trí ngày càng rõ nét trong quá trình đổi mới doanh nghiệp.

Về lâu dài, đây có thể là hướng tiếp cận giúp hoạt động công đoàn gắn chặt hơn với yêu cầu phát triển của doanh nghiệp, đồng thời bảo đảm người lao động được hưởng lợi từ chính những giá trị mà họ tạo ra. Thi đua khi đó không chỉ là cuộc vận động trong một giai đoạn nhất định mà trở thành động lực thường xuyên cho đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất và cải thiện chất lượng việc làm.