Siết chặt xung đột lợi ích: 14 lĩnh vực người có chức vụ không được lập doanh nghiệp sau khi thôi chức

Bộ Khoa học và Công nghệ vừa chính thức ban hành Thông tư 32/2026/TT-BKHCN quy định danh mục các lĩnh vực và thời hạn người có chức vụ, quyền hạn không được thành lập, giữ chức danh, chức vụ quản lý, điều hành doanh nghiệp tư nhân, công ty TNHH, công ty cổ phần, công ty hợp danh và hợp tác xã sau khi thôi giữ chức vụ.
Quy định này có hiệu lực thi hành từ ngày 01/8/2026, nhằm phòng ngừa tình trạng dùng ảnh hưởng từ vị trí công tác cũ để trục lợi cá nhân, ngăn chặn xung đột lợi ích và bảo đảm tính minh bạch trong quản lý nhà nước.

Danh Mục 14 Lĩnh Vực Bị Hạn Chế Thành Lập Và Quản Lý Doanh Nghiệp

Căn cứ Điều 4 Thông tư 32/2026/TT-BKHCN, người có chức vụ, quyền hạn sau khi thôi chức vụ sẽ không được thành lập, giữ chức danh, chức vụ quản lý, điều hành doanh nghiệp hoặc hợp tác xã trong 14 lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý trước đây của mình:

• Lĩnh vực Nghiên cứu khoa học: Bao gồm các hoạt động nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu ứng dụng chuyên sâu.
• Lĩnh vực Phát triển công nghệ: Hoạt động thử nghiệm, hoàn thiện công nghệ và chuyển giao công nghệ.
• Lĩnh vực Đổi mới sáng tạo: Các chương trình, dự án hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.
• Lĩnh vực Sở hữu trí tuệ: Quản lý, cấp phép và bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp, bản quyền.
• Lĩnh vực Tiêu chuẩn đo lường chất lượng: Thẩm định tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và đánh giá sự phù hợp.
• Lĩnh vực Năng lượng nguyên tử, an toàn bức xạ và hạt nhân: Quản lý và kiểm soát an toàn bức xạ, ứng dụng năng lượng nguyên tử.
• Lĩnh vực Bưu chính: Quản lý hạ tầng, dịch vụ và thị trường bưu chính.
• Lĩnh vực Viễn thông: Quản lý mạng lưới, hạ tầng và kinh doanh dịch vụ viễn thông.
• Lĩnh vực Tần số vô tuyến điện: Quy hoạch, cấp phép và kiểm soát tần số vô tuyến.
• Lĩnh vực Công nghiệp công nghệ số: Sản xuất phần mềm, phần cứng và các sản phẩm công nghệ số.
• Lĩnh vực Ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số: Xây dựng chính phủ số, hạ tầng dữ liệu và ứng dụng CNTT.
• Lĩnh vực Giao dịch điện tử: Khung pháp lý, hạ tầng và an toàn trong các giao dịch điện tử.
• Lĩnh vực Trí tuệ nhân tạo (AI): Nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa các ứng dụng AI.
• Lĩnh vực Quản lý doanh nghiệp nhà nước do Bộ KH&CN làm đại diện chủ sở hữu: Giám sát vốn, tài sản và vận hành doanh nghiệp nhà nước trực thuộc.

Chi Tiết Thời Hạn Bị Cấm Theo Nhóm Đối Tượng Và Lĩnh Vực

Thông tư 32/2026/TT-BKHCN phân định rất rõ thời hạn cấm dựa trên vị trí công tác cũ cũng như mức độ nhạy cảm của từng nhóm ngành nghề:
Nhóm lĩnh vực bị hạn chế:

• Nhóm 1: Nghiên cứu khoa học; Phát triển công nghệ; Đổi mới sáng tạo; Sở hữu trí tuệ; Tiêu chuẩn đo lường chất lượng; Năng lượng nguyên tử, an toàn bức xạ và hạt nhân (Các lĩnh vực từ 1 đến 6):
  • Đối tượng: người không giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý: Đủ 06 tháng kể từ ngày thôi quyền hạn.
  • Đối tượng: người giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý:  Đủ 12 tháng kể từ ngày thôi quyền hạn.
• Nhóm 2: Bưu chính; Viễn thông; Tần số vô tuyến điện; Công nghiệp công nghệ số; Ứng dụng CNTT, chuyển đổi số; Giao dịch điện tử; Trí tuệ nhân tạo; Quản lý DNNN do Bộ KH&CN làm đại diện chủ sở hữu (Các lĩnh vực từ 7 đến 14)
  • Đối tượng: người không giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý: Đủ 12 tháng kể từ ngày thôi chức vụ theo quyết định
  • Đối tượng: người giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý:  Đủ 24 tháng kể từ ngày thôi chức vụ theo quyết định

Tác Động Thực Tế Và Yêu Cầu Tuân Thủ Đối Với Cán Bộ

Chính sách mới này đặt ra những yêu cầu pháp lý chặt chẽ đối với đội ngũ công chức, viên chức và người quản lý trong cơ quan nhà nước:

• Sự can thiệp mạnh mẽ vào nhóm công nghệ cao: Việc đưa Trí tuệ nhân tạo (AI), Chuyển đổi số và Công nghiệp công nghệ số vào nhóm bị cấm 12–24 tháng cho thấy định hướng siết chặt quản lý đối với các ngành kinh tế mũi nhọn, nơi nguy cơ dịch chuyển tài sản trí tuệ công sang tư nhân là rất lớn.
• Bảo đảm tính bình đẳng trên thị trường: Ngăn chặn tình trạng "sân sau", dùng mối quan hệ và thông tin nội bộ có được trong thời gian tại vị để tạo lợi thế cạnh tranh bất bình đẳng cho doanh nghiệp riêng.
• Đòi hỏi sự rà soát nghiêm túc khi tuyển dụng: Các doanh nghiệp, hợp tác xã thuộc 14 lĩnh vực trên khi bổ nhiệm nhân sự quản lý, điều hành từ ngày 01/8/2026 cần kiểm tra kỹ hồ sơ công tác cũ của nhân sự để tránh vi phạm quy định cấm của pháp luật.