20 thay đổi đáng chú ý trong dự thảo Luật Giao thông đường bộ

Những thay đổi thể hiện xu hướng quản lý giao thông bằng công nghệ

Một trong những điểm nổi bật của dự thảo là thúc đẩy mạnh mẽ quá trình chuyển đổi số trong lĩnh vực giao thông. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào giấy tờ bản giấy như trước đây, dự thảo cho phép người điều khiển phương tiện sử dụng thông tin đã được tích hợp trên tài khoản định danh điện tử.

Theo định hướng này, khi giấy đăng ký xe, giấy phép lái xe, bảo hiểm trách nhiệm dân sự hoặc giấy chứng nhận kiểm định đã được đồng bộ lên hệ thống định danh điện tử, người dân sẽ không cần mang theo bản giấy khi lưu thông.

Không chỉ tạo thuận lợi cho người tham gia giao thông, quy định mới còn giúp giảm nguy cơ thất lạc giấy tờ, hạn chế việc làm giả và tăng tính minh bạch trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát.

Đối với lực lượng Cảnh sát giao thông, việc kiểm tra thông tin cũng được thực hiện trực tiếp thông qua dữ liệu điện tử nếu người điều khiển đã tích hợp đầy đủ hồ sơ trên VNeID.

Quy định về kiểm tra phương tiện được bổ sung nhiều căn cứ mới

Dự thảo cũng sửa đổi các trường hợp lực lượng chức năng được quyền dừng phương tiện để kiểm tra.

Ngoài các căn cứ đã được áp dụng trước đây, dự thảo bổ sung thêm những tình huống phát sinh trong thực tế nhằm giúp cơ quan chức năng chủ động phát hiện hành vi vi phạm mà nếu không dừng xe sẽ rất khó kiểm tra trực tiếp.

Đồng thời, việc tiếp nhận thông tin từ tổ chức, cá nhân thông qua tin báo, phản ánh hoặc kiến nghị cũng trở thành căn cứ để phục vụ công tác kiểm soát khi có dấu hiệu vi phạm pháp luật.

Những điều chỉnh này được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả bảo đảm trật tự, an toàn giao thông trong bối cảnh số lượng phương tiện ngày càng gia tăng.

Siết chặt các quy định nhằm bảo vệ người ngồi trên ô tô

Một nội dung được nhiều người quan tâm là các yêu cầu mới về an toàn đối với hành khách trên ô tô.

Dự thảo quy định người ngồi tại bất kỳ vị trí nào trên xe có trang bị dây an toàn đều phải cài dây trong suốt quá trình tham gia giao thông, thay vì chỉ bắt buộc đối với hàng ghế trước như trước đây.

Đối với trẻ em, quy định cũng được nâng cao theo hướng bảo vệ tốt hơn.

• Trẻ dưới 10 tuổi hoặc có chiều cao dưới 1,35 mét không được ngồi cùng hàng ghế với người lái.
• Trẻ nhỏ phải sử dụng ghế chuyên dụng dành riêng cho trẻ em trong các trường hợp theo quy định.
• Người điều khiển phương tiện có trách nhiệm kiểm tra và hướng dẫn việc sử dụng dây an toàn cho trẻ trước khi xe di chuyển.

Những quy định này tiệm cận với nhiều tiêu chuẩn an toàn đang được áp dụng tại các quốc gia phát triển.

Thay đổi hệ thống giấy phép lái xe

Một điểm đáng chú ý khác là dự thảo đề xuất điều chỉnh lại hệ thống phân hạng giấy phép lái xe.

Một số hạng bằng lái hiện hành sẽ được thay thế bằng hệ thống phân loại mới nhằm thống nhất hơn với tiêu chuẩn quản lý phương tiện.

Đối với các giấy phép đã được cấp trước thời điểm luật mới có hiệu lực, người dân vẫn tiếp tục sử dụng bình thường. Khi thực hiện thủ tục đổi hoặc cấp lại, cơ quan có thẩm quyền sẽ chuyển sang hạng giấy phép tương ứng theo quy định mới.

Việc chuyển đổi này giúp bảo đảm quyền lợi của người dân, đồng thời tạo sự đồng bộ trong công tác quản lý lâu dài.

Mở rộng danh mục hành vi bị nghiêm cấm

So với quy định hiện hành, dự thảo bổ sung nhiều hành vi vi phạm mới nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý trong thực tiễn.

Một số hành vi đáng chú ý gồm:

• Sử dụng điện thoại hoặc thiết bị điện tử bằng tay khi điều khiển phương tiện.
• Gắn biển số giả hoặc che khuất biển số.
• Sử dụng hồ sơ giả để đăng ký xe hoặc cấp giấy phép lái xe.
• Cản trở hoạt động kiểm tra của người thi hành công vụ.
• Điều khiển phương tiện khi trong cơ thể có các chất bị pháp luật cấm sử dụng.

Việc bổ sung này hướng tới mục tiêu giảm thiểu tai nạn giao thông, tăng ý thức chấp hành pháp luật và bảo đảm tính nghiêm minh trong công tác xử lý vi phạm.

Điều chỉnh nhiều quy tắc lưu thông trên đường

Ngoài những nội dung lớn, dự thảo còn sửa đổi hàng loạt quy định liên quan đến quá trình điều khiển phương tiện.

Đáng chú ý là việc bổ sung thêm các trường hợp không được vượt xe, mở rộng phạm vi cấm dừng, đỗ xe tại nhiều vị trí tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, quy định cụ thể hơn về việc sử dụng làn đường, bật đèn chiếu sáng trong điều kiện thời tiết xấu và hướng dẫn xử lý khi xe gặp sự cố trên cao tốc hoặc trong hầm đường bộ.

Bên cạnh đó, quy định về việc không sử dụng còi tại khu vực bệnh viện, trạm cấp cứu hay hướng dẫn nhường đường tại vòng xuyến cũng được làm rõ hơn nhằm giảm xung đột giao thông và nâng cao ý thức của người điều khiển phương tiện.

Tăng cường bảo vệ nhóm đối tượng yếu thế

Dự thảo dành nhiều nội dung để bảo đảm quyền lợi của trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật và phụ nữ mang thai khi tham gia giao thông.

Các quy định mới hướng đến việc tạo điều kiện thuận lợi hơn trong quá trình di chuyển, đồng thời nâng cao trách nhiệm của cộng đồng trong việc hỗ trợ những đối tượng dễ bị tổn thương khi tham gia giao thông đường bộ.

Đây là bước tiến quan trọng thể hiện định hướng xây dựng môi trường giao thông văn minh, an toàn và nhân văn hơn.

Kết luận

Có thể thấy, dự thảo Luật Giao thông đường bộ không chỉ tập trung sửa đổi các quy định mang tính kỹ thuật mà còn hướng đến xây dựng hệ thống quản lý giao thông hiện đại, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số và nâng cao tiêu chuẩn an toàn cho người dân. Nếu được thông qua, nhiều quy định mới sẽ làm thay đổi đáng kể cách thức quản lý phương tiện, sử dụng giấy tờ, cấp giấy phép lái xe cũng như trách nhiệm của mỗi cá nhân khi tham gia giao thông. Vì vậy, việc chủ động cập nhật các nội dung mới sẽ giúp người dân và doanh nghiệp thích ứng tốt hơn với những thay đổi của pháp luật trong thời gian tới.