Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2025 : Những điểm mới nổi bật

1. Điều chỉnh đối tượng chịu thuế

Luật 2025 đã cập nhật và mở rộng danh mục hàng hóa, dịch vụ thuộc diện chịu thuế TTĐB, cụ thể:

• Bổ sung các mặt hàng mới:
  Bao gồm trực thăng, tàu lượn và nước giải khát có hàm lượng đường trên 5g/100ml – nhằm hạn chế tiêu dùng sản phẩm gây hại cho sức khỏe cộng đồng.

• Điều hòa nhiệt độ:
  Không còn áp dụng TTĐB với tất cả các loại như trước. Chỉ điều hòa công suất trên 24.000 BTU đến 90.000 BTU mới bị đánh thuế. Loại thiết kế riêng cho phương tiện vận tải (ô tô, máy bay...) được miễn thuế.

• Vàng mã, hàng mã:
  Chính thức được quy định là đối tượng chịu thuế, trừ trường hợp là đồ chơi trẻ em hoặc phục vụ dạy học.

• Kinh doanh đặt cược:
  Bao gồm cá cược thể thao, giải trí và các hình thức khác, nay được đưa vào đối tượng chịu TTĐB.

2. Mở rộng đối tượng không chịu thuế

Luật mới cũng xác định lại các trường hợp không phải chịu thuế:

• Hàng hóa sản xuất, gia công để xuất khẩu trực tiếp.

• Hàng đã xuất khẩu bị trả lại từ nước ngoài.

• Ô tô và phương tiện vận tải không đăng ký lưu hành, chỉ sử dụng trong khu di tích, trường học, bệnh viện.

• Trực thăng, tàu lượn dùng cho cứu hộ, cứu nạn hoặc đào tạo phi công.

Ngoài ra, luật còn quy định rõ: nếu quá thời hạn tạm nhập tái xuất, hoặc thay đổi mục đích sử dụng hàng hóa, thì tổ chức/cá nhân vẫn phải nộp thuế TTĐB như thông thường.

3. Bổ sung phương pháp tính thuế tuyệt đối

Khác với luật 2008 chỉ tính thuế theo phần trăm, luật 2025 cho phép:

• Tính thuế theo tỷ lệ phần trăm: dựa trên giá tính thuế và thuế suất.

• Tính thuế tuyệt đối: dựa trên số lượng hàng hóa và mức thuế cố định trên đơn vị tính (đồng/bao, đồng/lít, đồng/điếu...).

Điều này tạo cơ sở cho việc kiểm soát tốt hơn các mặt hàng có hại như thuốc lá, bia, rượu.

4. Áp thuế tuyệt đối với thuốc lá theo lộ trình 5 năm

Lần đầu tiên, Việt Nam áp dụng thuế tuyệt đối với thuốc lá, xì gà, thuốc lào... theo lộ trình từ 2027 đến 2031:

• Thuốc lá điếu: từ 2.000 đồng/bao (2027) lên 10.000 đồng/bao (2031).

• Xì gà: từ 20.000 đồng/điếu lên 100.000 đồng/điếu.

• Thuốc lá sợi, thuốc lào: từ 20.000 đồng/100g lên 100.000 đồng/100g.

Mục tiêu là hạn chế tiêu dùng, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và phù hợp với các cam kết quốc tế.

5. Tăng thuế rượu theo lộ trình đến 2031

Để kiểm soát tiêu dùng rượu, đặc biệt là rượu mạnh:

• Rượu từ 20 độ trở lên: tăng từ 65% (2026) lên 90% (2031).

• Rượu dưới 20 độ: tăng từ 35% lên 60%.

Đây là mức tăng mạnh mẽ, nhằm giảm tác hại của đồ uống có cồn đối với sức khỏe và trật tự xã hội.

6. Tăng thuế suất đối với bia

Tương tự rượu, bia cũng được áp mức thuế suất tăng dần theo lộ trình 6 năm:

• Từ 65% (2026) → 70% (2027) → ... → 90% (2031)

Việc tăng thuế bia dựa trên cùng mục tiêu hạn chế tiêu dùng, giảm tác động tiêu cực đến xã hội, nhất là giới trẻ.

7. Bổ sung thuế với nước giải khát có đường

Lần đầu tiên, nước giải khát có hàm lượng đường vượt mức tiêu chuẩn quốc gia (trên 5g/100ml) bị đánh thuế TTĐB:

• Từ 1.1.2027: áp dụng mức thuế 8%

• Từ 1.1.2028: tăng lên 10%

Chính sách này phù hợp xu hướng quốc tế trong kiểm soát bệnh béo phì, tiểu đường và các bệnh không lây nhiễm khác.

8. Điều chỉnh các trường hợp được hoàn thuế, khấu trừ thuế

Luật 2025 bổ sung thêm các trường hợp được hoàn hoặc khấu trừ TTĐB:

• Nguyên liệu nhập khẩu dùng sản xuất hàng xuất khẩu.

• Doanh nghiệp phá sản, giải thể, hoặc chuyển đổi sang hợp tác xã.

• Hoàn thuế theo các hiệp định, điều ước quốc tế mà Việt Nam tham gia.

Ngoài ra, vẫn giữ nguyên các trường hợp hoàn thuế quen thuộc như hàng tạm nhập tái xuất, chuyển đổi doanh nghiệp...

Kết luận

Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2025 thể hiện bước tiến lớn trong chính sách thuế của Việt Nam, không chỉ để tăng nguồn thu mà còn nhằm điều tiết hành vi tiêu dùng, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và môi trường. Những thay đổi này đòi hỏi doanh nghiệp, người tiêu dùng và các cơ quan quản lý cần nhanh chóng cập nhật, thích ứng để thực hiện đúng quy định từ ngày 1.1.2026.