Tăng cường giám sát để bảo vệ quyền lợi người lao động.

Trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng có nhiều thay đổi, việc bảo đảm quyền lợi chính đáng của người lao động không thể chỉ phụ thuộc vào sự tự giác của doanh nghiệp. Vai trò của tổ chức công đoàn trong giám sát, đối thoại và tham gia xây dựng chính sách tại nơi làm việc ngày càng được thể hiện rõ.

Tại địa phương, Liên đoàn Lao động tỉnh đang trực tiếp quản lý 8 công đoàn xã, phường cùng 321 công đoàn cơ sở, với tổng số 34.492 đoàn viên. Đây là lực lượng quan trọng trong việc nắm bắt tình hình quan hệ lao động, tiếp nhận phản ánh của người lao động và phối hợp với doanh nghiệp xử lý những vấn đề phát sinh.

Ngay từ đầu năm, các cấp công đoàn đã tăng cường phối hợp với người sử dụng lao động thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở. Hội nghị người lao động, hội nghị cán bộ, công chức, viên chức và các cuộc đối thoại định kỳ tại nơi làm việc được triển khai nhằm tạo kênh trao đổi trực tiếp giữa người lao động và người sử dụng lao động.

Cách làm này có ý nghĩa đặc biệt trong việc phòng ngừa tranh chấp. Khi những vấn đề liên quan đến tiền lương, thời gian làm việc, chế độ bảo hiểm, điều kiện lao động hoặc phúc lợi được trao đổi sớm, doanh nghiệp có thêm cơ hội điều chỉnh trước khi phát sinh mâu thuẫn kéo dài.

Giám sát toàn diện các chính sách liên quan người lao động

LĐLĐ tỉnh cũng tham gia các đoàn giám sát liên ngành để kiểm tra việc chấp hành pháp luật tại doanh nghiệp. Phạm vi giám sát không chỉ tập trung vào hợp đồng lao động mà bao quát nhiều nội dung trực tiếp tác động đến đời sống và quyền lợi của người lao động.

Các vấn đề được chú trọng gồm việc làm, tiền lương, tiền thưởng, thời giờ làm việc và nghỉ ngơi; việc tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp; thực hiện các chế độ, chính sách đối với người lao động; an toàn, vệ sinh lao động và điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm tại bếp ăn tập thể.

Việc kiểm tra trên nhiều phương diện giúp cơ quan chức năng và tổ chức công đoàn có cái nhìn đầy đủ hơn về chất lượng thực hiện chính sách tại từng đơn vị. Đồng thời, đây cũng là cơ sở để doanh nghiệp nhận diện những nội dung còn thiếu sót, từ đó chủ động khắc phục và hoàn thiện quy trình quản lý lao động.

Thực tế cho thấy, khi các quy định pháp luật được đưa vào hoạt động quản trị doanh nghiệp một cách thực chất, người lao động được hưởng lợi trực tiếp thông qua việc làm ổn định, thu nhập được bảo đảm, các chế độ bảo hiểm được thực hiện đầy đủ và môi trường làm việc an toàn hơn.

Doanh nghiệp thực hiện tốt pháp luật tạo thêm sự gắn kết

Một trong những trường hợp cho thấy hiệu quả của việc thực hiện nghiêm chính sách lao động là Bệnh viện Đa khoa Phương Bắc. Đơn vị hiện có gần 500 đoàn viên, người lao động và duy trì việc thực hiện các quy định liên quan đến quan hệ lao động tương đối đầy đủ.

Qua giám sát, toàn bộ cán bộ, nhân viên đủ điều kiện đều được ký hợp đồng lao động theo quy định. Trong năm 2025 và 6 tháng đầu năm 2026, bệnh viện đã thực hiện đóng hơn 3,8 tỷ đồng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp, không phát sinh tình trạng nợ đọng.

Thu nhập bình quân của cán bộ, nhân viên tại đây dao động từ 7,5 đến 27 triệu đồng/người/tháng. Bên cạnh chính sách tiền lương và bảo hiểm, bệnh viện duy trì đối thoại định kỳ để tiếp nhận, xử lý các đề xuất của người lao động.

Theo bác sĩ Nguyễn Văn Cảnh, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Phương Bắc, việc tuân thủ pháp luật lao động được xác định là một trong những điều kiện để người lao động yên tâm làm việc và gắn bó với đơn vị.

Đáng chú ý, hoạt động giám sát của tổ chức công đoàn không chỉ mang tính kiểm tra mà còn giúp doanh nghiệp rà soát lại chính sách nội bộ. Những nội dung cần điều chỉnh có thể được phát hiện và xử lý sớm, qua đó hạn chế nguy cơ phát sinh tranh chấp hoặc khiếu nại.

Công đoàn cơ sở giữ vai trò cầu nối

Tại Công ty TNHH MTV Seshin VN2, với 1.155 lao động, phần lớn là người địa phương, việc thực hiện chính sách lao động được gắn với hoạt động của công đoàn cơ sở.

Doanh nghiệp thực hiện các quy định về hợp đồng lao động, tiền lương, tiền thưởng, thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi; đồng thời xây dựng nội quy và các quy chế phù hợp với quy định pháp luật.

Trong mô hình này, công đoàn cơ sở đóng vai trò trung gian quan trọng giữa người lao động và doanh nghiệp. Thông qua đối thoại định kỳ, thương lượng tập thể và giám sát việc thực hiện thỏa ước lao động tập thể, công đoàn có điều kiện phản ánh trực tiếp những vấn đề người lao động quan tâm.

Theo chị Nguyễn Thị Hồng Thanh, Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH MTV Seshin VN2, công đoàn không chỉ tập trung vào việc bảo vệ quyền lợi về tiền lương, chế độ mà còn tổ chức nhiều hoạt động chăm lo đời sống cho công nhân.

Các chương trình hỗ trợ người lao động có hoàn cảnh khó khăn, người bị ảnh hưởng bởi thiên tai, cùng hoạt động văn hóa, thể thao được triển khai góp phần tăng sự gắn kết trong tập thể lao động.

Điều này cho thấy quan hệ lao động ổn định không chỉ được tạo dựng từ những quy định mang tính pháp lý. Sự quan tâm đến đời sống, tinh thần và tiếng nói của người lao động cũng là yếu tố quan trọng giúp xây dựng lòng tin giữa người lao động và doanh nghiệp.

Những con số cho thấy hiệu quả của đối thoại

Kết quả thực hiện trong 6 tháng đầu năm 2026 cho thấy công tác thực hiện quy chế dân chủ và đối thoại tại nơi làm việc đã có những chuyển biến đáng kể.

Tại các đơn vị sự nghiệp, 100% đơn vị đã ban hành Quy chế dân chủ ở cơ sở và tổ chức hội nghị viên chức theo quy định. Đối với doanh nghiệp nhà nước, tỷ lệ xây dựng Quy chế dân chủ ở cơ sở đạt 100%, trong khi khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước đạt 85%.

Hoạt động đối thoại tại nơi làm việc cũng được duy trì ở mức cao. Có 100% doanh nghiệp nhà nước và 82% doanh nghiệp ngoài nhà nước tổ chức đối thoại định kỳ với người lao động.

Đáng chú ý, 88% doanh nghiệp có tổ chức công đoàn đã tiến hành ký kết thỏa ước lao động tập thể. Đây là công cụ quan trọng để cụ thể hóa những cam kết giữa người lao động và người sử dụng lao động, đồng thời tạo thêm cơ chế bảo vệ quyền lợi người lao động ngoài những tiêu chuẩn tối thiểu của pháp luật.

Một kết quả nổi bật khác là 9 công đoàn cơ sở đã thương lượng thành công với người sử dụng lao động để nâng giá trị bữa ăn ca cho công nhân, đạt 225% chỉ tiêu do Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam giao.

Con số này phản ánh hiệu quả thực tế của thương lượng tập thể. Những nhu cầu thiết thực của người lao động, nếu được công đoàn tổng hợp và đưa vào quá trình đàm phán một cách phù hợp, có thể trở thành những thỏa thuận cụ thể trong doanh nghiệp.

Bảo vệ người lao động cũng là bảo vệ sự phát triển của doanh nghiệp

Một môi trường lao động tuân thủ pháp luật không chỉ đem lại lợi ích cho người lao động. Về lâu dài, chính doanh nghiệp cũng là đối tượng được hưởng lợi từ một quan hệ lao động ổn định.

Khi tiền lương, bảo hiểm, thời gian làm việc và các chế độ liên quan được thực hiện minh bạch, người lao động có cơ sở yên tâm làm việc. Khi cơ chế đối thoại được duy trì, những bất đồng có thể được giải quyết ngay từ cơ sở thay vì chuyển thành tranh chấp.

Đối với doanh nghiệp, hạn chế tranh chấp lao động đồng nghĩa với việc giảm nguy cơ gián đoạn sản xuất, hạn chế biến động nhân sự và duy trì nguồn nhân lực có kinh nghiệm. Quan hệ lao động hài hòa vì vậy không chỉ là yêu cầu về trách nhiệm xã hội mà còn có ý nghĩa trực tiếp đối với hiệu quả sản xuất, kinh doanh.

Ở góc độ rộng hơn, việc các doanh nghiệp tuân thủ pháp luật lao động còn góp phần hình thành môi trường kinh doanh minh bạch và cạnh tranh lành mạnh. Những doanh nghiệp thực hiện tốt chính sách đối với người lao động sẽ có thêm lợi thế trong việc thu hút, giữ chân nhân lực và xây dựng uy tín.

Cần tiếp tục nâng chất lượng giám sát

Những kết quả đạt được cho thấy công tác giám sát pháp luật lao động đang tạo ra tác động tích cực. Tuy nhiên, trong thời gian tới, yêu cầu đặt ra không chỉ là nâng tỷ lệ doanh nghiệp thực hiện đúng quy định mà còn phải nâng chất lượng thực hiện.

Trong đó, hoạt động công đoàn cần tiếp tục đi sâu vào những vấn đề sát với đời sống người lao động. Bên cạnh việc kiểm tra hồ sơ, giấy tờ, cần chú trọng đánh giá thực chất việc thực hiện chính sách tại nơi làm việc, khả năng tiếp cận quyền lợi của người lao động và hiệu quả của cơ chế đối thoại.

Doanh nghiệp cũng cần coi việc tuân thủ pháp luật lao động là một bộ phận của quản trị phát triển bền vững, thay vì chỉ thực hiện khi có kiểm tra. Chủ động xây dựng cơ chế tiếp nhận phản ánh, định kỳ rà soát chính sách và tăng cường đối thoại sẽ giúp doanh nghiệp xử lý vấn đề ngay từ khi mới phát sinh.

Với tổ chức công đoàn, việc phát huy vai trò đại diện, thương lượng và giám sát sẽ tiếp tục là yếu tố then chốt. Khi tiếng nói của người lao động được phản ánh đầy đủ và những cam kết sau đối thoại được thực hiện nghiêm túc, quan hệ giữa người lao động và doanh nghiệp sẽ có nền tảng vững chắc hơn.

Có thể thấy, bảo vệ quyền lợi người lao động không phải là nhiệm vụ riêng của tổ chức công đoàn hay cơ quan quản lý nhà nước. Đây là trách nhiệm chung của doanh nghiệp, người lao động và các tổ chức đại diện.

Từ hoạt động giám sát, đối thoại đến thương lượng tập thể, mỗi cơ chế đều hướng tới một mục tiêu chung: xây dựng môi trường làm việc an toàn, công bằng và ổn định. Khi quyền lợi của người lao động được bảo đảm, doanh nghiệp có điều kiện củng cố nguồn nhân lực, giảm tranh chấp và nâng cao hiệu quả hoạt động. Đó cũng là nền tảng quan trọng để quan hệ lao động phát triển hài hòa, tiến bộ và đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững của địa phương.