Không nợ thuế vẫn có thể bị tạm hoãn xuất cảnh

Ngày 5/8/2026, Cục Thuế ban hành Công văn số 5622/CT-NVT gửi cơ quan thuế các tỉnh, thành phố cùng các đơn vị quản lý thuế chuyên trách, hướng dẫn thực hiện biện pháp tạm hoãn xuất cảnh theo Nghị định số 252/2026/NĐ-CP.

Điểm đáng chú ý là việc tạm hoãn xuất cảnh trong trường hợp này không được xác định dựa trên việc người nộp thuế có đang nợ tiền thuế hay không. Căn cứ chính để áp dụng biện pháp là tình trạng người nộp thuế đã được cơ quan thuế xác định không hoạt động tại địa chỉ đăng ký nhưng không thực hiện các thủ tục cần thiết để khôi phục mã số thuế hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế.

Quy định này hướng đến việc xử lý tình trạng người nộp thuế không còn hoạt động thực tế tại địa chỉ đã đăng ký nhưng vẫn duy trì mã số thuế trên hệ thống quản lý. Đây cũng là cơ sở để cơ quan thuế kiểm soát nghĩa vụ của những cá nhân, tổ chức không còn hoạt động bình thường nhưng chưa hoàn tất thủ tục pháp lý liên quan.

Theo Công văn số 5622/CT-NVT, quá trình áp dụng tạm hoãn xuất cảnh phải bảo đảm đúng đối tượng, điều kiện và trình tự pháp luật. Đồng thời, quyền và lợi ích hợp pháp của người nộp thuế phải được bảo đảm, đặc biệt là việc hủy bỏ biện pháp này phải được thực hiện khi người nộp thuế đã đáp ứng các điều kiện theo quy định.

Sau 120 ngày có thể phát sinh biện pháp tạm hoãn xuất cảnh

Nghị định số 252/2026/NĐ-CP quy định cụ thể nhóm đối tượng có thể bị áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh.

Đó là cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, cá nhân là chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã hoặc liên hiệp hợp tác xã, khi cơ quan quản lý thuế có đủ căn cứ xác định người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký và đã ban hành thông báo về tình trạng này.

Nếu sau 120 ngày kể từ ngày cơ quan thuế ban hành thông báo mà người nộp thuế vẫn không thực hiện thủ tục khôi phục mã số thuế hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế thì thuộc trường hợp bị tạm hoãn xuất cảnh.

Như vậy, điểm cần lưu ý là thời hạn 120 ngày được hình thành từ hai giai đoạn. Trước hết, người nộp thuế có 90 ngày kể từ khi nhận thông báo không hoạt động tại địa chỉ đăng ký để thực hiện thủ tục cần thiết. Nếu vẫn không thực hiện, cơ quan thuế sẽ chuyển sang bước thông báo trước về việc dự kiến áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh.

Sau đó, cơ quan thuế tiếp tục dành thêm 30 ngày kể từ ngày ban hành thông báo về việc sẽ áp dụng tạm hoãn xuất cảnh. Nếu người nộp thuế vẫn không khôi phục mã số thuế hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế, quyết định áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh sẽ được thực hiện.

Cách quy định này tạo ra khoảng thời gian để người nộp thuế chủ động khắc phục tình trạng pháp lý trước khi bị áp dụng biện pháp hạn chế xuất cảnh.

Người nộp thuế được thông báo trước 30 ngày

Một điểm quan trọng khác là biện pháp tạm hoãn xuất cảnh không được áp dụng ngay sau khi cơ quan thuế xác định người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đăng ký.

Theo quy định tại Nghị định số 252/2026/NĐ-CP, trước thời điểm thông báo tạm hoãn xuất cảnh 30 ngày, cơ quan quản lý thuế phải gửi thông báo về việc dự kiến áp dụng biện pháp này tới tài khoản giao dịch thuế điện tử của người nộp thuế.

Thông báo đồng thời được công khai trên trang thông tin điện tử của cơ quan quản lý thuế.

Cơ chế này có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm người nộp thuế có cơ hội biết về tình trạng của mình và thực hiện biện pháp khắc phục. Người nộp thuế không nên chờ đến khi bị tạm hoãn xuất cảnh mới xử lý vấn đề, bởi quá trình khôi phục mã số thuế hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế có thể phát sinh nhiều nghĩa vụ phải hoàn thành.

So với quy định trước đây tại Nghị định số 49/2025/NĐ-CP, điều kiện và trình tự áp dụng đối với người nộp thuế ở trạng thái 06 đã có sự điều chỉnh.

Đặc biệt, tiền thuế nợ không phải là điều kiện bắt buộc để cơ quan thuế áp dụng tạm hoãn xuất cảnh trong trường hợp này. Vì vậy, việc không có khoản thuế nợ không đồng nghĩa người nộp thuế đương nhiên nằm ngoài phạm vi áp dụng.

Khôi phục mã số thuế là một hướng để được hủy tạm hoãn

Khi đã thuộc trường hợp bị tạm hoãn xuất cảnh, người nộp thuế vẫn có cơ chế để được hủy bỏ biện pháp này nếu hoàn tất các yêu cầu theo quy định.

Đối với cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, doanh nghiệp, hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã đang ở trạng thái 06, trường hợp đề nghị khôi phục mã số thuế phải đồng thời xử lý các nghĩa vụ còn tồn tại với cơ quan thuế.

Các nghĩa vụ có thể bao gồm việc bổ sung hồ sơ khai thuế còn thiếu, báo cáo tình hình sử dụng hóa đơn theo trường hợp áp dụng, thực hiện các khoản thuế và khoản phải nộp khác vào ngân sách nhà nước, cũng như chấp hành việc xử lý vi phạm pháp luật về thuế và hóa đơn nếu có.

Theo hướng dẫn, sau khi các điều kiện cần thiết được đáp ứng, nếu số tiền thuế còn phải nộp nằm dưới ngưỡng quy định thì cơ quan thuế có thể ban hành thông báo hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh.

Ngưỡng được xác định là dưới 50 triệu đồng đối với cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh và dưới 500 triệu đồng đối với doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã.

Điều này cho thấy việc khôi phục mã số thuế không chỉ đơn thuần là nộp một bộ hồ sơ. Người nộp thuế phải đồng thời giải quyết các nghĩa vụ thuế, hóa đơn và những vấn đề liên quan trước khi cơ quan thuế xem xét khôi phục.

30 ngày để hoàn thành nghĩa vụ trước khi khôi phục mã số thuế

Sau khi cơ quan thuế ban hành Thông báo số 19.1/TB-ĐKT về các nghĩa vụ cần hoàn thành trước khi khôi phục mã số thuế, người nộp thuế có trách nhiệm thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trong thời hạn 30 ngày.

Đây là khoảng thời gian có ý nghĩa quyết định đối với việc xử lý trạng thái 06.

Nếu hết thời hạn mà người nộp thuế vẫn chưa hoàn thành các yêu cầu được thông báo, cơ quan thuế có thể ban hành Thông báo về việc mã số thuế không được khôi phục theo mẫu số 38/TB-ĐKT.

Khi đó, người nộp thuế tiếp tục ở trạng thái 06 và vẫn thuộc trường hợp có thể bị áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh.

Do đó, việc nhận được thông báo của cơ quan thuế cần được xem là dấu hiệu cảnh báo để người nộp thuế nhanh chóng rà soát toàn bộ hồ sơ, nghĩa vụ khai thuế, hóa đơn và các khoản phải nộp, thay vì chỉ tập trung vào việc kiểm tra xem mình có đang nợ thuế hay không.

Chấm dứt mã số thuế cũng có thể dẫn đến hủy tạm hoãn xuất cảnh

Bên cạnh phương án khôi phục mã số thuế, người nộp thuế ở trạng thái 06 có thể lựa chọn thực hiện thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế nếu không còn nhu cầu duy trì hoạt động.

Theo Nghị định số 252/2026/NĐ-CP, sau khi người nộp thuế ở trạng thái 06 được chấm dứt hiệu lực mã số thuế thì thuộc trường hợp được hủy bỏ biện pháp tạm hoãn xuất cảnh.

Tuy nhiên, việc chấm dứt mã số thuế cũng không phải thủ tục được thực hiện một cách đơn giản nếu người nộp thuế còn tồn tại nghĩa vụ chưa hoàn thành.

Cơ quan thuế sẽ xem xét việc nộp các hồ sơ khai thuế còn thiếu, báo cáo tình hình sử dụng hóa đơn nếu thuộc trường hợp phải thực hiện, các khoản thuế và khoản thu khác còn phải nộp; đồng thời xử lý các vi phạm về thuế, hóa đơn nếu phát sinh.

Đối với doanh nghiệp, hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã, cơ quan thuế còn phối hợp với cơ quan hải quan để xác định việc hoàn thành nghĩa vụ liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu.

Nếu thuộc trường hợp phải kiểm tra thuế, người nộp thuế cũng phải chấp hành quyết định kiểm tra và hoàn tất các nghĩa vụ phát sinh.

Khi toàn bộ điều kiện được đáp ứng, cơ quan thuế ban hành Thông báo về việc người nộp thuế hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế theo mẫu số 28/TB-ĐKT. Đây là cơ sở để doanh nghiệp tiếp tục thực hiện thủ tục giải thể hoặc chấm dứt hoạt động tại cơ quan đăng ký kinh doanh.

Đồng thời, cơ quan thuế thực hiện thủ tục hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh theo quy định.

Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý tình trạng hoạt động tại địa chỉ đăng ký

Quy định mới cho thấy địa chỉ đăng ký kinh doanh không chỉ là thông tin hành chính mà còn liên quan trực tiếp đến tình trạng quản lý thuế của người nộp thuế.

Nếu cơ quan thuế xác định doanh nghiệp, hộ kinh doanh hoặc cá nhân không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, việc không chủ động xử lý trạng thái này trong thời hạn quy định có thể dẫn đến những hệ quả pháp lý đáng lưu ý, trong đó có tạm hoãn xuất cảnh đối với các cá nhân thuộc diện áp dụng.

Đáng chú ý, việc không phát sinh tiền thuế nợ không giúp người nộp thuế tự động loại khỏi phạm vi điều chỉnh. Điều kiện quan trọng nằm ở việc người nộp thuế có thực hiện thủ tục khôi phục mã số thuế hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế theo đúng thời hạn hay không.

Vì vậy, khi nhận được thông báo về việc không hoạt động tại địa chỉ đăng ký, người nộp thuế cần nhanh chóng kiểm tra thông tin trên hệ thống thuế điện tử, xác định các hồ sơ còn thiếu và lựa chọn phương án phù hợp với tình trạng thực tế.

Việc chủ động xử lý sớm không chỉ giúp tránh nguy cơ bị tạm hoãn xuất cảnh mà còn hạn chế khả năng phát sinh thêm nghĩa vụ thuế, hóa đơn và các thủ tục pháp lý liên quan.

Từ ngày áp dụng quy định mới, tình trạng “không hoạt động tại địa chỉ đăng ký” trở thành vấn đề mà người nộp thuế cần đặc biệt quan tâm. Thay vì chỉ kiểm tra tình trạng nợ thuế, người nộp thuế cần theo dõi cả trạng thái mã số thuế và kịp thời thực hiện thủ tục khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế để bảo đảm quyền lợi của mình.