Trí tuệ nhân tạo và hạ tầng dữ liệu trong quản trị ngành Xây dựng

1. Bước chuyển chiến lược: Từ quản lý kinh nghiệm sang quản trị số dựa trên AI

Thực tiễn quản lý nhà nước ngành Xây dựng đòi hỏi sự phối hợp đa chiều giữa quy hoạch, hạ tầng kỹ thuật, nhà ở và thị trường bất động sản. Việc đưa các mô hình Trí tuệ nhân tạo vào hỗ trợ công tác chuyên môn đóng vai trò như đòn bẩy nâng cao chất lượng dự báo và ra quyết định:

• Tối ưu hóa kho dữ liệu lớn: Ngành Xây dựng nắm giữ hệ thống dữ liệu khổng lồ. Việc tích hợp AI giúp chuyển hóa các dữ liệu thô này thành công cụ phân tích thông minh, phục vụ đắc lực cho công tác lập quy hoạch và hỗ trợ hoạch định chính sách vĩ mô.

• Nguyên tắc ứng dụng an toàn: AI được xác định là trợ lý công nghệ đắc lực nhưng con người vẫn giữ vai trò quyết định và kiểm chứng sản phẩm tham mưu cuối cùng. Lộ trình triển khai phải tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc lấy con người làm trung tâm, dữ liệu làm bệ đỡ và đảm bảo an toàn, bảo mật thông tin tuyệt đối.

• Nâng cao năng lực bộ máy: Việc đào tạo chuyên sâu về AI cho đội ngũ cán bộ, công chức giúp chuẩn hóa tư duy số, sẵn sàng vận hành hệ thống quản trị hiện đại.

2. Cắt giảm thủ tục hành chính và tối ưu hóa chi phí tuân thủ

Một trong những thành tựu nổi bật của quá trình số hóa là sự cắt giảm triệt để các rào cản thủ tục, chuyển dịch mạnh mẽ từ cơ chế tiền kiểm sang hậu kiểm dựa trên liên thông dữ liệu.

a. Tối ưu hóa hệ thống dịch vụ công trực tuyến

• Tỷ lệ bao phủ gần như tuyệt đối: Hàng trăm thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền đã được đưa lên môi trường mạng, đạt tỷ lệ cung cấp dịch vụ công trực tuyến gần 99%.

• Loại bỏ giấy tờ trùng lặp: Nhờ việc hoàn thiện và kết nối các cơ sở dữ liệu chuyên ngành cốt lõi với các bộ, ngành liên quan (như Bộ Công an), thành phần hồ sơ của hàng chục thủ tục đã được cắt giảm. Người dân và doanh nghiệp không phải kê khai lại những thông tin đã có trên hệ thống dùng chung.

b. Đột phá từ cải cách quy trình

• Cắt giảm và phân cấp triệt để: Bằng việc chủ động rà soát, ngành đã đề xuất bãi bỏ, đơn giản hóa hàng loạt thủ tục hành chính, đồng thời đẩy mạnh phân cấp thẩm quyền giải quyết về cho các chính quyền địa phương.

• Hiệu quả kinh tế thiết thực: Các giải pháp tinh gọn quy trình trên môi trường số đã giúp cộng đồng doanh nghiệp cắt giảm tới 23% chi phí tuân thủ (tương đương hàng nghìn tỷ đồng), đồng thời rút ngắn hơn 18% tổng thời gian xử lý hồ sơ.

3. Kiến tạo hạ tầng dữ liệu số: Kế hoạch hành động 100 ngày

Dữ liệu chuẩn hóa và liên thông chính là trái tim của nền kinh tế số. Để giải quyết tận gốc các điểm nghẽn hạ tầng công nghệ, Kế hoạch hành động 100 ngày đã được kích hoạt với phương châm hành động quyết liệt.

• Tập trung nhiệm vụ trọng tâm: Kế hoạch bao gồm 17 nhóm nhiệm vụ với 30 nhiệm vụ thành phần, tập trung hoàn thiện hành lang pháp lý, làm sạch dữ liệu và nâng cấp hạ tầng giải quyết thủ tục hành chính.

• Số hóa hạ tầng kỹ thuật: Xây dựng khung pháp lý hướng dẫn quản lý hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu về cấp thoát nước đô thị, làm tiền đề hình thành kho dữ liệu chuyên ngành thống nhất trên toàn quốc.

• Đồng bộ với dữ liệu quốc gia: Tích hợp dữ liệu giải quyết thủ tục vào ứng dụng VNeID và Trung tâm Dữ liệu quốc gia, bảo đảm thông tin thông suốt và an toàn.

4. Bệ phóng cho thị trường và doanh nghiệp xây dựng

Việc hình thành hệ thống quản trị số mang lại tác động kép cho cả cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp:

1. Đối với doanh nghiệp: Việc công khai, minh bạch dữ liệu quy hoạch, thủ tục đầu tư và cấp phép giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị dự án, giảm thiểu chi phí ẩn và chủ động trong kế hoạch kinh doanh.

2. Đối với thị trường: Cơ sở dữ liệu đồng bộ về nhà ở, hạ tầng và bất động sản tạo nền tảng thu hút dòng vốn đầu tư, thúc đẩy thị trường vận hành minh bạch và phát triển bền vững.