Đề xuất hộ kinh doanh chuyển lên doanh nghiệp cực nhẹ nhàng: Không cần Chủ tịch, Kế toán trưởng & miễn thuế 3 năm

Sáng 28/8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi). Trong bối cảnh nền kinh tế cần đòn bẩy bứt phá, Chính phủ đã mang đến một tư duy hỗ trợ hoàn toàn mới: Chuyển từ "Nhà nước hỗ trợ cái sẵn có" sang "cung cấp đúng thứ doanh nghiệp cần".

Điểm đột phá nhất trong dự thảo lần này chính là việc cởi trói toàn diện cho hàng triệu hộ kinh doanh (HKD) khi chuyển đổi thành doanh nghiệp, giúp quá trình "nâng cấp" trở nên tinh gọn, giảm tối đa chi phí tuân thủ.

Dưới đây là tổng hợp chi tiết những đề xuất hỗ trợ vượt trội đang thu hút sự chú ý lớn từ cộng đồng kinh doanh.

Cởi trói bộ máy quản trị: Không bắt buộc Chủ tịch, Kế toán trưởng

Một trong những lý do khiến các hộ kinh doanh ngại "lên đời" doanh nghiệp chính là bộ máy quản lý cồng kềnh và chi phí vận hành tăng cao. Dự thảo luật mới đã giải quyết triệt để nỗi lo này:

• Mô hình quản trị siêu gọn nhẹ: Doanh nghiệp chuyển đổi từ HKD không bắt buộc phải có Chủ tịch Hội đồng thành viên/Hội đồng quản trị hay Kế toán trưởng.
• Linh hoạt nhân sự điều hành: Chủ sở hữu công ty có thể tự kiêm nhiệm hoặc thuê người khác làm Giám đốc/Tổng giám đốc.
• Tối ưu hóa công tác kế toán: Chủ doanh nghiệp có thể tự làm kế toán, thuê dịch vụ bên ngoài, hoặc giao cho nhân sự quản lý, thủ kho kiêm nhiệm (miễn là tuân thủ Luật Doanh nghiệp).

Chuỗi ưu đãi tài chính, lệ phí và giảm tải thủ tục hành chính

Để "tiếp sức" cho các doanh nghiệp mới chuyển đổi, hàng loạt cơ chế miễn giảm tài chính trong giai đoạn đầu vận hành đã được đưa ra:

• Miễn 100% lệ phí khởi nghiệp: Miễn phí đăng ký doanh nghiệp, công bố thông tin đăng ký lần đầu, phí cấp giấy phép, giấy chứng nhận và chứng chỉ hành nghề lần đầu.
• Trả kết quả siêu tốc: Nhận Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp chỉ sau 01 ngày làm việc.
• Cơ chế kế toán đơn giản trong 36 tháng: Được áp dụng chế độ kê khai thuế, kế toán và báo cáo đơn giản như đối với doanh nghiệp siêu nhỏ.
• Hỗ trợ công nghệ và bảo hiểm: Được hỗ trợ chi phí sử dụng nền tảng số, phần mềm kế toán, dịch vụ kế toán tối đa 24 tháng; đồng thời được giảm đóng bảo hiểm xã hội trong 12 tháng đầu.

Đề xuất nộp thuế theo doanh thu và các gói hỗ trợ chung

Đại diện VCCI, ông Đậu Anh Tuấn, cùng Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã nhấn mạnh vào giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn thực tế cho các cơ sở kinh doanh nhỏ:

• Nộp thuế trên tỷ lệ doanh thu: Đề xuất áp dụng cho HKD và doanh nghiệp siêu nhỏ có doanh thu dưới 10 tỷ đồng/năm. Điều này giúp loại bỏ rào cản phải chứng minh hóa đơn đầu vào phức tạp (như việc mua nguyên liệu nhỏ lẻ) và giải phóng chi phí cho 5-6 triệu đơn vị.
• Miễn thuế TNDN trong 3 năm: Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành lập mới hoặc chuyển đổi được đề xuất miễn thuế thu nhập doanh nghiệp hoàn toàn trong 3 năm đầu.
• Ưu tiên mua sắm công: Được tạo điều kiện tham gia các gói thầu mua sắm công, xây lắp với quy mô tối đa lên tới 20 tỷ đồng.
• Hỗ trợ mặt bằng sản xuất: Các khu, cụm công nghiệp mới phải dành bình quân 20 ha hoặc 5% diện tích cho doanh nghiệp nhỏ và vừa thuê, kèm chính sách giảm ít nhất 30% tiền thuê đất trong 5 năm đầu.

Tái định nghĩa tiêu chí doanh nghiệp nhỏ và vừa

Dự thảo luật lần này cũng điều chỉnh tiêu chí phân loại để nguồn lực hỗ trợ đi đúng trọng tâm, tránh tình trạng cào bằng:

• Bỏ tiêu chí tổng nguồn vốn: Chỉ giữ lại quy định quy mô tối đa 300 lao động bình quân/năm và doanh thu năm liền kề không quá 400 tỷ đồng.
• Tập trung gỡ "nghẽn" vốn: Hiện doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm 98,4% số lượng nhưng chỉ tiếp cận được 19-20% dư nợ tín dụng do thiếu tài sản thế chấp. Việc sửa luật sẽ thiết lập các cơ chế bảo lãnh và tiếp cận vốn linh hoạt hơn.

Lời kết

Đề xuất cho phép hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp không cần Kế toán trưởng hay Chủ tịch, đi kèm cơ chế nộp thuế theo doanh thu, là một bước tiến mang tính cách mạng trong tư duy lập pháp. Không chỉ loại bỏ tâm lý "sợ làm doanh nghiệp" của hàng triệu hộ kinh doanh nhỏ lẻ, chính sách này còn chính là chiếc chìa khóa vàng để chính thức hóa khu vực kinh tế phi chính thức, biến các cơ sở nhỏ lẻ thành những động lực tăng trưởng minh bạch, khỏe mạnh và đóng góp trực tiếp vào sự bứt phá của kinh tế Việt Nam trong giai đoạn mới.